ศาสตร์ของการรักษา ความเจ็บปวด (1) ภูติผี พระเจ้า และดอกฝิ่น
สิ่งมีชีวิตระดับสูงมีการพัฒนาระบบประสาทให้รับรู้ถึงความเจ็บปวด เพราะเป็นกลไกหนึ่งที่ใช้ป้องกันตัวจากอันตราย เช่น หนีจากความร้อน เย็น ของแหลมคม แรงกระทบกระแทก ลองจินตนาการถ้าเราไม่มีระบบประสาทรู้สึกเจ็บปวดจะเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้น คนที่เคยได้รับการฉีดยาชาเพื่อถอนฟันแล้วกินอาหารขณะยาชายังไม่หมดฤทธิ์ เราจะกัดหรือเคี้ยวริมฝีปากให้เกิดรอยแผลหรือถ้าเอามือจับถาดอาหารร้อนๆโดยไม่รู้สึกอะไรเลยแต่ผลที่ตามมาคือผิวหนังพองไหม้ บวมแดง แน่นอนว่ามนุษย์ซึ่งมีชื่อทางวิทยศาสตร์ว่า โฮโม เซเปี้ยนซ์ มีระบบประสาทที่พัฒนาในระดับสูงสุดสามารถรับรู้ถึงสัมผัสต่างๆรวมทั้งความเจ็บปวดเป็นอย่างดี ความเจ็บปวดของร่างกายนับเป็นสัญญาณเตือนเริ่มแรกว่าร่างกายมีความผิดปกติ เราต้องรีบหาสาเหตุและรักษาโรคที่มาคุกคามจะได้บรรเทาและหายได้เร็วไม่ลุกลาม อาการเจ็บปวดที่พบได้บ่อยๆคือโรคกระดูกและกล้ามเนื้อเช่นหมอนรองกระดูก ข้อเข่าเสื่อม กล้ามเนื้อหดเกร็ง ปวดศีรษะ ปวดท้อง หรือปวดจากระบบภายในสตรี เนื้องอกมดลูก ปวดท้องประจำเดือน ถุงน้ำรังไข่ เป็นต้น ภัยเงียบคือมะเร็ง ในระยะแรกมักไม่รู้สึกเจ็บปวดแต่เมื่อรู้ตัวว่าเจ็บปวดจากมะเร็งก็เป็นระยะท้ายๆซึ่งรักษาให้หายขาดได้ยาก การรักษาความเจ็บปวดยุคโบราณ (1,500 – 1,300 ปีก่อนคริสตศักราช) เป็นยุคที่เชื่อว่า การเจ็บปวด และการเจ็บป่วยทั้งหลายคือ การกระทำจากภูติผี วิญญานร้าย หรือไม่ก็เป็นการลงโทษจากพระเจ้า ดังนั้น การรักษาจึงดำเนินการโดยผู้ที่เป็นกึ่งแพทย์กึ่งหมอผี การรักษาในยุคนี้ ใช้สมุนไพรที่มีฤทธิ์กดประสาท หลอนประสาท ผสมพิธีกรรมตามความเชื่อ การรักษาความเจ็บปวดในยุคคลาสิก อาณาจักรกรีก อาณาจักรโรมัน (600 – 400 ปี ก่อนคริสตศักราช) […]
นักกีฬาระดับโลก ปวดหลังระหว่างแข่งขัน (วูดส์, นาดาล, เนยมาร์)
สำหรับ คนธรรมดาทั่วไป มีโอกาส เจ็บปวด ปวดหลัง ไขข้อ ต่างๆ จาก อายุที่มากขึ้น การเคลื่อนไหวร่างกาย การนั่งทำงานที่ไม่เหมาะสม น้ำหนักเกิน และการเชื่อมโยงจากการป่วย การอักเสบอื่นๆ แต่สำหรับ นักกีฬาที่ มีร่างกายที่แข็งแรงกว่าคนทั่วไปทั้งกล้ามเนื้อ ข้อ และกระดูก แล้วโอกาสที่จะ เจ็บปวดจากการเล่นกีฬา ก็มาจากการเคลื่อนไหวร่างกายที่มากกว่าคนทั่วไป การสร้างแรงกระแทก (impact) ในการเตะหรือตีบอล และการปะทะกับฝ่ายตรงข้ามในกีฬาที่มีฝ่ายตรงข้าม เนื้อหา จะพาย้อนกลับไปชมเหตุการณ์ที่นักกีฬาเหล่านั้นต้องพบกับอาการดังกล่าว และเขาผ่านห้วงเวลานั้นๆได้อย่างไร อันดับ 1 Tiger Woods (2013 Barclays) กีฬากอล์ฟ เป็นอีกหนึ่งกีฬาที่ใช้แรงส่งในการเหวี่ยงหมุนตัว ด้วยแรง เอว หลัง ไหล่ แขน อย่างมาก Tiger Woods มีอาการดังกล่าว เห็นได้ชัดในปี 2013 ถึงกับทรุด คุกเข่าเลย แต่เขาก็ลุกขึ้นมาแข่งต่อจนจบ แหล่งข่าว เชื่อว่า เขาได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบผสมหลายครั้ง และค่อยๆคืนวงการ จนแข่งขันชนะกอล์ฟ 2019 […]
ศาสตร์ของการรักษา ความเจ็บปวด (2) ยุคปฏิวัติ มอร์ฟีน อีเธอร์ โคเคน ผ่าตัด
หมอเก่าเล่าเรื่อง มาต่อกันที่ตอนที่ 2 เราจะมาเจาะกันที่สารที่ใช้เป็นยาระงับความเจ็บปวดตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และเรียนรู้ผลกระทบข้างเคียงไปด้วยกัน ฝิ่น และสารสกัด มอร์ฟีน เฮโรอีน กับการนำมาใช้รักษาการเจ็บปวด เฟดริค วิลเฮล์ม อดัม เซอทูนเนอร์ อีเธอร์และคลอโรฟอร์ม กับการนำมาใช้รักษาการเจ็บปวด สมเด็จพระนางเจ้า วิคตอเรีย และ เจ้าหญิงเบียทริส แอสไพริน ป้ายโฆษณาแอสไพริน ถึงสรรพคุณแก้ไมเกร็น และปวดรูมาตอยด์ ปี 1923 จาก Wikimedia Commons. โคเคนและยาชาเฉพาะที่ ป้ายโฆษณาโคเคนสำหรับใช้ระงับอาการปวดฟัน www.rarehistoricalphotos.com (ผ่านการเสนอของ https://omegapaindoctor.com/blog/history-of-pain-management/ ) ตามมาด้วยปี 1950 บิวพิวาเคน เมพิวาเคน พริโลเคน และ เอทิโดเคนในปี 1970 ค.ศ. 1990 มีการนำ โรพิวาเคน มาใช้ซึ่งให้ผลระงับปวดได้ดีโดยไม่ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงและมีพิษต่อหัวใจน้อยกว่า วิธีการรักษาโดยใช้หัตถการและผ่าตัดเส้นประสาท ค.ศ. 1905 วิลเลี่ยม จี สปิลเลอร์ และ เอ็ดเวิร์ด มาร์ติน พบว่าความรู้สึกเจ็บปวดส่งผ่านส่วนหน้าของไขสันหลังและได้ทำการผ่าตัดส่วนนี้เพื่อลดการเจ็บปวดที่เกิดจากมะเร็งที่เป็นที่ก้นขบได้ผลเป็นอย่างดี […]
ศาสตร์ของการรักษา ความเจ็บปวด (3) องค์กรกลาง และ การความเจ็บปวดครั้งสุดท้ายปลายทาง…
องค์กรรักษาอาการเจ็บปวด World Institute of Pain (WIP) หรือ สถาบันรักษาความเจ็บปวดนานาชาติ จากเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่หลากหลาย หน่วยงาน WIP ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 1993 มีสำนักงาน ณ ประเทศฮังการี ตั้งโดยกลุ่มแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระงับความปวด เพื่อสร้างมาตรฐานการรักษาไปในทางที่ถูกต้อง มีจริยธรรม มีข้อควรปฏิบัติร่วมกัน และแบ่งปันความรู้งานวิจัยเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีการแพทย์ด้านนี้ให้ก้าวหน้า หลีกเลี่ยงผลข้างเคียงต่างๆ โดยมีการประชุมใหญ่เสมอ และออกประกาศนียบัตรให้กับ หมอ Pain ที่สอบผ่านแนวคิด ความรู้ และข้อปฏิบัติเหล่านี้ด้วย และมีการบัญญัติศาสตร์การแพทย์ดูแลแบบ total pain treatment (รักษาความเจ็บปวดองค์รวม ทั้ง กายและใจ) และ palliative care (การรักษาแบบประคับประคอง เน้นเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย และสร้างกำลังใจที่ดีให้กับผู้ป่วยและครอบครัว) ซึ่ง พญ. นาตยา อุดมศักดิ์ คือ คนไทยคนแรกที่ได้รับประกาศนียบัตรดังกล่าว เมื่อปี 2011 การรักษาความเจ็บปวด ถือเป็น สิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษยชน (Pain treatment […]