หมวดหมู่: สูติ นรีเวช

ตกขาวผิดปกติ คัน มีกลิ่น เกิดจากอะไร ควรพบแพทย์เมื่อไร

ตกขาวผิดปกติ คัน มีกลิ่น เกิดจากอะไร ควรพบแพทย์เมื่อไร ตกขาวเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่ไม่ใช่ทุกตกขาวจะปกติ     ตกขาวเป็นสิ่งที่ผู้หญิงเกือบทุกคนมี และในหลายครั้งเป็นเรื่องปกติของร่างกาย ช่องคลอดมีการสร้างสารคัดหลั่งเพื่อช่วยรักษาความชุ่มชื้น ปรับสมดุลจุลินทรีย์ และช่วยป้องกันการติดเชื้อ สารคัดหลั่งนี้อาจเปลี่ยนไปตามรอบเดือน ฮอร์โมน การตั้งครรภ์ การใช้ยาคุมกำเนิด ความเครียด หรือการเปลี่ยนแปลงของร่างกายในแต่ละช่วงวัย     ตกขาวปกติมักมีลักษณะใส ขาวขุ่นเล็กน้อย หรือคล้ายเมือก ไม่มีกลิ่นเหม็นรุนแรง ไม่ทำให้คัน แสบ หรือเจ็บและอาจมีปริมาณมากขึ้นช่วงใกล้ไข่ตกหรือก่อนมีประจำเดือนได้ แต่ถ้าตกขาวเริ่มเปลี่ยนไปจนรู้สึกผิดปกติ เช่น มีกลิ่นเหม็นคาว คันมาก แสบช่องคลอด ปวดขณะปัสสาวะ เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ สีตกขาวเปลี่ยนเป็นเหลือง เขียว เทา หรือมีเลือดปน อาการเหล่านี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องเล็ก เพราะอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อหรือการอักเสบที่ต้องได้รับการรักษาให้ถูกสาเหตุ CDC ระบุว่า ผู้หญิงส่วนใหญ่จะเคยมีการติดเชื้อในช่องคลอดที่มีอาการตกขาว คัน แสบ หรือมีกลิ่นในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิต และการซักประวัติอย่างเดียวมักไม่เพียงพอสำหรับการวินิจฉัยที่แม่นย จึงควรมีการตรวจร่างกายและการตรวจทางห้องปฏิบัติการเมื่อมีอาการผิดปกติ  ตกขาวผิดปกติเกิดจากอะไรได้บ้าง    สาเหตุของตกขาวผิดปกติมีหลายกลุ่ม ตั้งแต่การติดเชื้อที่พบได้บ่อย ไปจนถึงการระคายเคืองหรือโรคของปากมดลูก ในแนวทางของ CDC กลุ่มสาเหตุที่พบบ่อยของอาการตกขาว คัน […]

เยื่อบุโพรงมดลูกหนา ติ่งเนื้อ และเลือดออกหลังมีประจำเดือน | ควรตรวจอะไร

เยื่อบุโพรงมดลูกหนา ติ่งเนื้อ และเลือดออกหลังมีประจำเดือน | ควรตรวจอะไร     อาการเหล่านี้เป็นสิ่งที่ผู้หญิงหลายคนเคยเจอ และบางครั้งอาจเกิดจากความแปรปรวนของฮอร์โมนชั่วคราว แต่ในอีกหลายกรณี อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติภายในโพรงมดลูก เช่น “เยื่อบุโพรงมดลูกหนา”, “ติ่งเนื้อในโพรงมดลูก”, “เนื้องอกมดลูกที่ยื่นเข้าโพรงมดลูก*”, การติดเชื้อ หรือความผิดปกติของเยื่อบุโพรงมดลูกที่ต้องตรวจเพิ่มเติม     ในทางการแพทย์ เลือดออกผิดปกติจากมดลูก หรือ “abnormal uterine bleeding” ไม่ควรถูกสรุปว่าเป็น “ฮอร์โมนแปรปรวน” ทุกครั้ง โดยเฉพาะถ้าเลือดออกซ้ำ เป็นนานขึ้น ปริมาณมากขึ้น เกิดในวัย 40 ปีขึ้นไป หรือเกิดหลังหมดประจำเดือนแล้ว ระบบ FIGO PALM-COEIN ใช้จำแนกสาเหตุเลือดออกผิดปกติจากมดลูกอย่างเป็นระบบ โดยกลุ่ม PALM หมายถึงสาเหตุที่เป็นโครงสร้าง เช่น polyp, adenomyosis, leiomyoma, malignancy/hyperplasia ส่วน กลุ่ม COEIN หมายถึงสาเหตุที่ไม่ใช่โครงสร้าง เช่น การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ การตกไข่ผิดปกติ เยื่อบุโพรงมดลูกผิดปกติ ผลจากยา และสาเหตุอื่นๆ      บทความนี้จะช่วยอธิบายว่า เยื่อบุโพรงมดลูกหนาคืออะไร ติ่งเนื้อในโพรงมดลูกเป็นอย่างไร เลือดออกแบบไหน ควรพบแพทย์ […]

ถุงน้ำรังไข่อันตรายไหม ต้องติดตามหรือผ่าตัดเมื่อไร

ถุงน้ำรังไข่อันตรายไหม ต้องติดตามหรือผ่าตัดเมื่อไร    คำว่า “ถุงน้ำรังไข่” เป็นคำที่ทำให้ผู้หญิงหลายคนกังวลทันทีเมื่อได้ยินจากผลอัลตราซาวด์  ข่าวดีคือ “ถุงน้ำรังไข่จำนวนมากไม่ใช่มะเร็ง” และในผู้หญิงวัยมีประจำเดือน ถุงน้ำบางชนิดเกิดขึ้นตามรอบเดือนและอาจยุบหายเองได้โดยไม่ต้องผ่าตัด ACOG ระบุว่าถุงน้ำรังไข่ส่วนใหญ่เป็นชนิดไม่ร้าย และหลายกรณีหายเองโดยไม่ต้องรักษาเฉพาะทาง  แต่ข่าวที่ต้องใส่ใจคือ ไม่ใช่ถุงน้ำทุกชนิดควรปล่อยไว้โดยไม่ติดตาม เพราะบางก้อนอาจเป็นถุงน้ำที่ไม่ยุบเอง บางก้อนมีเลือดออกภายใน บางก้อนเป็น endometrioma หรือช็อกโกแลตซีสต์ บางก้อนเป็น dermoid cyst และบางก้อนมีลักษณะซับซ้อนที่ต้องแยกจากเนื้องอกรังไข่หรือมะเร็งรังไข่ โดยเฉพาะในผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนหรือผู้ที่มีอาการผิดปกติร่วมด้วย  ดังนั้น คำถามที่สำคัญไม่ใช่เพียงว่า “มีถุงน้ำรังไข่หรือไม่” แต่ต้องถามต่อว่า “เป็นถุงน้ำชนิดไหน ขนาดเท่าไร ลักษณะใน ultrasound เป็นอย่างไร มีอาการหรือไม่ และผู้ป่วยอยู่ในวัยใด” เพราะคำตอบเหล่านี้เป็นตัวกำหนดว่า ควรติดตามเฉยๆ ให้ยา หรือพิจารณาผ่าตัด ถุงน้ำรังไข่คืออะไร  ถุงน้ำรังไข่ หรือ “ovarian cyst” คือถุงที่มีของเหลวหรือสารกึ่งเหลวอยู่ภายใน เกิดขึ้นในหรือบนรังไข่ บางถุงเกิดตามธรรมชาติของรอบเดือน บางถุงเกิดจากโรคบางชนิด และบางก้อนอาจไม่ใช่ถุงน้ำธรรมดา แต่เป็นก้อนรังไข่ชนิดหนึ่ง ในผู้หญิงวัยมีประจำเดือน รังไข่ทำหน้าที่สร้างไข่และสร้างฮอร์โมน ในแต่ละรอบเดือนจะมี follicle ที่โตขึ้นเพื่อเตรียมไข่ตก หาก follicle ไม่แตกหรือมีการสะสมของของเหลว อาจกลายเป็นถุงน้ำชนิด functional cyst ได้ ซึ่งมักไม่อันตรายและมักยุบเอง แต่ถุงน้ำบางชนิดไม่ได้เกิดจากรอบเดือน เช่น endometrioma, dermoid cyst หรือ cystadenoma ซึ่งอาจต้องติดตามหรือรักษาตามลักษณะของก้อน ACOG Practice Bulletin เรื่อง adnexal masses เน้นว่าการประเมินก้อนรังไข่หรือก้อนปีกมดลูกมีเป้าหมายสำคัญคือแยกก้อนที่ไม่ร้ายออกจากก้อนที่มีความเสี่ยงต่อมะเร็ง และพิจารณาว่าผู้ป่วยจำเป็นต้องผ่าตัดเร่งด่วน ผ่าตัดแบบวางแผน หรือติดตามอาการได้  ถุงน้ำรังไข่มีกี่ชนิดที่พบบ่อยถุงน้ำรังไข่มีหลายชนิด การรู้ชนิดช่วยให้เข้าใจว่าทำไมบางก้อนยุบเองได้ แต่บางก้อนต้องติดตามหรือผ่าตัด 1. Functional cyst    เป็นถุงน้ำที่เกี่ยวข้องกับรอบเดือน เช่น follicular cyst หรือ corpus luteum cyst มักพบในผู้หญิงวัยมีประจำเดือน หลายรายไม่มีอาการและตรวจพบโดยบังเอิญ ถุงน้ำกลุ่มนี้มักมีโอกาสยุบเองภายในไม่กี่รอบเดือนหากไม่มีลักษณะน่าสงสัย  2. Hemorrhagic cyst    คือถุงน้ำที่มีเลือดออกภายใน มักเกิดจาก corpus luteum cyst ผู้ป่วยอาจปวดท้องน้อยข้างเดียวเฉียบพลันได้ บางรายหายเอง แต่ถ้ามีเลือดออกมาก ปวดมาก หรือสงสัยแตก อาจต้องเฝ้าระวังใกล้ชิดหรือรักษาเร่งด่วน 3. Endometrioma […]

ปวดท้องประจำเดือนมากผิดปกติ ไม่ใช่เรื่องธรรมดา… อาจเป็น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ในอุ้งเชิงกราน รู้ทัน รักษาได้

เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ในอุ้งเชิงกราน : ปวดนี้…ไม่ธรรมดา    แม้ว่าอาการปวดท้องประจำเดือนจะเป็นเรื่องที่หลายคนมองว่า ต้องทน แต่สำหรับผู้หญิงจำนวนไม่น้อย ความปวดนั้นกลับไม่ธรรมดา และอาจเป็นสัญญาณของโรค เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ในอุ้งเชิงกราน (Pelvic Endometriosis) โรคที่ซ่อนตัวอย่างเงียบๆ แต่ส่งผลกระทบมหาศาลต่อคุณภาพชีวิต สาเหตุของโรค Pelvic Endometriosis     โรคนี้เกิดจากการที่เนื้อเยื่อคล้ายเยื่อบุโพรงมดลูก (endometrial-like tissue) เจริญเติบโตอยู่นอกโพรงมดลูก เช่น บริเวณรังไข่ ท่อนำไข่ พังผืดในอุ้งเชิงกราน หรือแม้กระทั่งที่ผนังลำไส้หรือกระเพาะปัสสาวะ เมื่อถึงช่วงมีประจำเดือน เนื้อเยื่อเหล่านี้จะตอบสนองต่อฮอร์โมนเหมือนเยื่อบุโพรงมดลูกทั่วไป ส่งผลให้เกิดการอักเสบ บวม และเจ็บปวดตามรอบเดือน    จากงานวิจัยของ Giudice & Kao (Lancet, 2004) ระบุว่า เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ อาจมีความเกี่ยวข้องกับภาวะภูมิคุ้มกันผิดปกติและพันธุกรรมด้วย อาการที่พบบ่อย แนวทางการรักษา     1. การรักษาด้วยยา (Medical Therapy)1.1 ยาต้านฮอร์โมน (Hormonal Suppression Therapy) 1.2 ยาบรรเทาอาการ (Pain Management)     ยากลุ่ม NSAIDs […]

อาการปวดท้องน้อยจากการมีประจำเดือน

อาการปวดท้องน้อยจากการมีประจำเดือน สาเหตุและแนวทางรักษาโดย Sapiens Pain Hospital1. ทำความเข้าใจ Primary vs Secondary Dysmenorrhea 2. กลไกของอาการปวด 3. แนวทางการรักษาทั่วไป (Evidence-Based) 4. แนวทางเฉพาะของ โรงพยาบาลเซเปี้ยนซ์     โรงพยาบาลเซเปี้ยนซ์เข้าใจถึงหัวใจของอาการปวดท้องน้อยไม่ใช่แค่ ยา แต่คือการดูแลครบวงจรที่ผสานศาสตร์และจิตวิทยา พร้อมเทคโนโลยีช่วยวินิจฉัยและติดตามผล   4.1. ประเมินอย่างละเอียด วิเคราะห์ทั้งทางกายและโครงสร้าง    ใช้ Ultrasound MSK pelvic dynamic scan และ MRI ถ้าเปล่งบ่งชัดเจน เพื่อเช็ก endometriosis, adenomyosis, fibroid หรือภาวะ PID  4.2. รักษาแบบไม่ผ่าตัดเป็นหลัก  4.3. พิจารณาผ่าตัดเฉพาะที่จำเป็น  4.4. บริการดูแลอย่างเป็นองค์รวม  4.5. ทำไมต้องเลือก Sapiens Pain Hospital?    ขอให้คุณสาว ๆ ทุกท่านรู้ว่า ความเจ็บท้องน้อย […]

ปวดท้องน้อยเรื้อรัง ไม่ใช่แค่เรื่องมดลูกเสมอไป

ปวดท้องน้อยเรื้อรัง ไม่ใช่แค่เรื่องมดลูกเสมอไป ปวดท้องน้อยเรื้อรังในผู้หญิง อาจเกิดจากอวัยวะใดได้บ้าง    ผู้หญิงหลายคนเคยมีอาการปวดท้องน้อยเป็นครั้งคราว เช่น ปวดช่วงมีประจำเดือน ปวดจากท้องอืด หรือปวดจากปัสสาวะอักเสบ แต่ถ้าอาการปวดเป็นซ้ ๆ ต่อเนื่องหลายเดือน ปวดจนรบกวนการทำงาน การนอน การมีเพศสัมพันธ์ หรือการใช้ชีวิตประจำวัน อาการนี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องธรรมดา ในทางการแพทย์ “ปวดอุ้งเชิงกรานเรื้อรัง” หรือ chronic pelvic pain มักหมายถึงอาการปวดบริเวณท้องน้อยหรืออุ้งเชิงกรานที่เป็นต่อเนื่องหรือเป็นซ้ำเป็นเวลาหลายเดือน โดย American Family Physician 2025 ระบุว่าchronic pelvic pain ในผู้หญิงมักนิยามว่าเป็นอาการปวดอย่างน้อย 6 เดือน และพบได้มากถึงประมาณ 26% ในผู้ที่มีอวัยวะสืบพันธุ์หญิง  สิ่งที่ทำให้โรคนี้ซับซ้อนคือ ท้องน้อยเป็นบริเวณที่มีอวัยวะหลายระบบอยู่ใกล้กันมาก มดลูก รังไข่ ท่อนำไข่กระเพาะปัสสาวะ ลำไส้ กล้ามเนื้อ เส้นประสาท กระดูกเชิงกราน สะโพก และกระดูกสันหลังส่วนล่าง ล้วนสามารถส่งสัญญาณปวดมาที่ตำแหน่งใกล้เคียงกันได้ บางคนจึงปวดท้องน้อยจากโรคทางนรีเวช บางคนปวดจากลำไส้ บางคนปวดจากกระเพาะปัสสาวะ และบางคนมีหลายสาเหตุซ้อนกัน ACOG ระบุว่า […]