หมวดหมู่: อายุรกรรม

วัคซีนที่ผู้ใหญ่ไม่ควรมองข้าม

เวลาพูดถึง “วัคซีน” หลายคนมักนึกถึงเด็กเล็ก สมุดวัคซีน หรือเข็มฉีดยาในวัยเรียน แต่ในความเป็นจริง วัคซีนไม่ใช่เรื่องของเด็กเท่านั้น ผู้ใหญ่ก็ต้องการวัคซีนเช่นกัน  เหตุผลสำคัญคือ เมื่ออายุมากขึ้น ภูมิคุ้มกันของร่างกายจะค่อย ๆ ลดลง โรคบางชนิดที่เคยดูเหมือนเป็นเพียงไข้หวัดธรรมดา อาจกลายเป็นการติดเชื้อรุนแรงจนต้องนอนโรงพยาบาลได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ป่วยเบา หวาน โรคหัวใจ โรคปอด โรคไต ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หญิงตั้งครรภ์ หรือผู้ที่อยู่ใกล้ชิดคนจำนวนมากอีกประเด็นหนึ่งที่มักถูกลืมคือ วัคซีนบางชนิดที่เคยฉีดตอนเด็ก ภูมิคุ้มกันอาจลดลงเมื่อเวลาผ่านไป บางชนิดต้องกระตุ้นซ้ำ บางชนิดเพิ่งมีคำแนะนำให้ฉีดเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ และบางชนิดควรฉีดตามความเสี่ยง เช่น การทำงาน การเดินทาง โรคประจำตัว หรือแผนการตั้งครรภ์ ดังนั้น การดูแลสุขภาพผู้ใหญ่จึงไม่ควรมีเพียงการตรวจเลือด วัดความดัน หรือคัดกรองโรคเรื้อรังเท่านั้น แต่ควรรวมถึงการทบทวนว่า “วัคซีนของเรายังครบและเหมาะกับวัยหรือไม่” เพราะวัคซีนที่เหมาะสมในวันนี้ อาจช่วยลดความเสี่ยงของโรครุนแรงในอนาคตได้มากกว่าที่หลายคนคิด ทำไมผู้ใหญ่ยังต้องฉีดวัคซีน ผู้ใหญ่จำนวนมากไม่ได้ป่วยเพราะไม่มีทางป้องกัน แต่ป่วยเพราะไม่รู้ว่ามีวัคซีนที่ช่วยลดความเสี่ยงได้ วัคซีนในผู้ใหญ่มีเป้าหมายหลายด้าน ได้แก่ สิ่งสำคัญคือ วัคซีนไม่ได้มีสูตรเดียวสำหรับทุกคน ล้วนมีความจำเป็นเรื่องวัคซีนไม่เหมือนกัน การเลือกวัคซีนจึงควรดูจากอายุ โรคประจำตัว ประวัติวัคซีนเดิม ประวัติการติดเชื้อ การแพ้ยา การตั้งครรภ์และความเสี่ยงเฉพาะบุคคล 1. วัคซีนไข้หวัดใหญ่: วัคซีนพื้นฐานที่ควรทบทวนทุกปีไข้หวัดใหญ่ไม่ใช่แค่หวัดธรรมดาในคนทั่วไป ไข้หวัดใหญ่อาจทำให้มีไข้สูง ปวดเมื่อย อ่อนเพลีย ไอ เจ็บคอ […]

อ่อนเพลียเรื้อรัง เวียนศีรษะ นอนไม่พอหรือมีโรคซ่อนอยู่

อ่อนเพลียเรื้อรัง เวียนศีรษะ นอนไม่พอหรือมีโรคซ่อนอยู่   หลายคนเริ่มต้นวันด้วยความรู้สึกคล้ายกันตื่นมาแล้วยังไม่สดชื่น ทั้งที่นอนมาหลายชั่วโมงทำงานไปได้ครึ่งวันก็เริ่มล้า สมาธิลดลง หัวไม่แล่นบางวันมีเวียนศีรษะ มึนงง เหมือนจะโคลงเคลง หรือรู้สึกว่าร่างกายไม่เต็มร้อยในยุคที่คนจำนวนมากนอนดึก ใช้หน้าจอแทบทั้งวัน เครียดสะสม และใช้ชีวิตเร่งรีบ อาการ “อ่อนเพลีย” กับ “เวียนศีรษะ” จึงถูกมองว่าเป็นเรื่องธรรมดา หลายคนบอกตัวเองว่า เดี๋ยวนอนให้มากขึ้นก็คงดีขึ้น เดี๋ยวพักผ่อนหน่อยก็คงหายแต่ในทางการแพทย์ อาการอ่อนเพลียเรื้อรังและเวียนศีรษะไม่ได้เกิดจากการนอนไม่พอเสมอไปบางคนอาจเพียงพักผ่อนไม่พอจริง แต่บางคนอาจมีภาวะโลหิตจาง ไทรอยด์ผิดปกติ เบาหวาน ความดันต่ำหรือสูงผิดปกติ โรคนอนหลับ ภาวะขาดวิตามิน ผลข้างเคียงจากยา โรคหัวใจ โรคระบบประสาท หรือแม้แต่ภาวะเครียด วิตกกังวล และซึมเศร้าที่ซ่อน อยู่ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การเดาว่า “เป็นเพราะนอนน้อย” หรือ “คงเครียดไปเอง”แต่คือการสังเกตว่าอาการเป็นนานแค่ไหน รบกวนชีวิตมากเพียงใด และมีสัญญาณผิดปกติอื่นร่วมด้วยหรือไม่ อ่อนเพลียธรรมดา กับอ่อนเพลียเรื้อรัง ต่างกันอย่างไร    อาการเหนื่อยล้าหลังทำงานหนัก นอนน้อย เดินทางไกล หรือใช้ร่างกายมากกว่าปกติ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน โดยมากเมื่อได้พักผ่อนเพียงพอ รับประทานอาหารเหมาะสม และลดภาระงาน อาการมักค่อย ๆ ดีขึ้นแต่อาการอ่อนเพลียที่ควรใส่ใจ คืออาการที่    ในทางเวชปฏิบัติ […]

โรคงูสวัด (Shingles) ภัยเงียบจากเชื้อไวรัสที่ซ่อนในร่างกาย อาการ วิธีรักษา และการป้องกัน

โรคงูสวัด (Shingles) ภัยเงียบจากเชื้อไวรัสที่ซ่อนในร่างกาย อาการ วิธีรักษา และการป้องกันเคยไหม? อยู่ๆ ก็มีอาการปวดแสบปวดร้อนตามผิวหนัง มีผื่นแดงและตุ่มน้ำใสขึ้นล้อมรอบลำตัว หลายคนอาจคิดว่าเป็นแค่โรคผิวหนังทั่วไป แต่แท้จริงแล้วนี่คือสัญญาณเตือนของ “โรคงูสวัด” (Shingles) โรคที่สร้างความทรมานจากอาการปวดเส้นประสาท และอาจทั้งความเจ็บปวดไว้อย่างยาวนานหากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที 1. โรคงูสวัด เกิดจากเชื้ออะไร?โรคงูสวัด เกิดจากเชื้อไวรัสชนิดเดียวกันกับโรคอีสุกอีใส นั่นคือ ไวรัสวาริเซลลา ซอสเตอร์ (Varicella Zoster Virus: VZV) เมื่อเราหายจากโรคอีสุกอีใสแล้ว เชื้อไวรัสนี้จะไม่ยอมซ้ำเติมหายไปจากร่างกาย แต่จะเข้าไป “ซ่อนตัว” อยู่ในปมประสาทอย่างสงบ จนกระทั่งวันใดที่ร่างกายของเราอ่อนแอ ภูมิคุ้มกันตก เครียด จัด หรืออายุมากขึ้น เชื้อไวรัสนี้ก็จะแว้งกลับมาเจริญเติบโตอีกครั้งและวิ่งไปตามเส้นประสาท เกิดเป็นผื่นงูสวัดนั่นเอง 2. สังเกต อาการงูสวัด เป็นอย่างไร?อาการของโรคงูสวัดมักเกิดขึ้นเฉพาะที่ (ตามแนวเส้นประสาทที่เชื้อซ่อนอยู่) โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะหลักๆ ดังนี้: ⚠️ ข้อควรระวัง: หากงูสวัดขึ้นบริเวณ ใบหน้า หรือ ใกล้ดวงตา ควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาจเสี่ยงต่อการตาบอดหรือตาอักเสบขั้นรุนแรงได้ 3. เป็นงูสวัดต้องทำอย่างไร? (การดูแลรักษาและการปฏิบัติตัว)หากคุณสงสัยว่ากำลังเป็นงูสวัด “สิ่งสำคัญที่สุดคือการพบแพทย์ภายใน 72 ชั่วโมงแรก” หลังเริ่มมีผื่นขึ้น […]

ตรวจสุขภาพแบบองค์รวม เพื่อป้องกันโรคและรักษาคุณภาพชีวิต

ตรวจสุขภาพแบบองค์รวม เพื่อป้องกันโรคและรักษาคุณภาพชีวิต      “การตรวจสุขภาพไม่ได้มีเป้าหมายเพียงเพื่อหาว่าเราเป็นโรคหรือไม่ แต่เพื่อค้นหาความเสี่ยงก่อนที่โรคจะเกิดขึ้น”  นี่คือแนวคิดของเวชศาสตร์ป้องกัน (Preventive Medicine) ที่กำลังเปลี่ยนแปลงการดูแลสุขภาพทั่วโลก จากอดีตที่รอให้เกิดโรคก่อนแล้วจึงรักษา กลายเป็นการค้นหาปัจจัยเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อป้องกันไม่ให้โรคเกิดขึ้น หรืออย่างน้อยก็ชะลอการดำเนินโรคให้นานที่สุด หลายคนเข้าใจว่าการตรวจสุขภาพประจำปีคือการเจาะเลือด เอ็กซเรย์ปอด และตรวจปัสสาวะปีละครั้ง แต่ในความเป็นจริง สุขภาพของแต่ละคนแตกต่างกันตามอายุ เพศ พันธุกรรม โรคประจำตัว รูปแบบการใช้ชีวิต และประวัติครอบครัว การตรวจสุขภาพที่ดีจึงไม่ใช่การตรวจเหมือนกันทุกคน แต่คือการเลือกตรวจให้เหมาะกับ “ความเสี่ยงเฉพาะบุคคล”แนวทางของ United States Preventive Services Task Force (USPSTF) และองค์การอนามัยโลก (WHO)ต่างเน้นตรงกันว่า การตรวจคัดกรองที่เหมาะสมตามอายุและความเสี่ยงสามารถลดการเสียชีวิตจากโรคหัวใจมะเร็ง เบาหวาน และโรคเรื้อรังได้อย่างมีนัยสำคัญ เมื่อดำเนินควบคู่กับการปรับพฤติกรรมสุขภาพอย่างเหมาะสม สุขภาพที่ดี ไม่ได้หมายถึง “ไม่มีโรค” องค์การอนามัยโลกให้นิยามสุขภาพว่า เป็นภาวะที่มีความสมบูรณ์ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม ไม่ใช่เพียงการไม่มีโรค ในชีวิตจริง หลายคนตรวจเลือดปกติ แต่เหนื่อยง่าย นอนไม่หลับ ปวดหลังเรื้อรัง น้ำหนักเพิ่ม มีไขมันพอกตับความเครียดสูง หรือเริ่มสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ สิ่งเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อคุณภาพชีวิต […]

การตรวจสุขภาพประจำปี: ควรเลือกตรวจอะไรในแต่ละกลุ่มอายุ

การตรวจสุขภาพประจำปี: ควรเลือกตรวจอะไรในแต่ละกลุ่มอายุ    อะไรตามช่วงอายุหลายคนคุ้นเคยกับคำว่า “ตรวจสุขภาพประจำปี” แต่เมื่อถึงเวลาต้องเลือกแพ็กเกจจริง ๆ กลับพบว่ามีรายการตรวจจำนวนมากจนตัดสินใจยากบางรายการดูจำเป็นบางรายการชื่อดูน่ากลัวบางรายการเหมือนยิ่งตรวจมากยิ่งอุ่นใจ และบางครั้งคนไข้ก็เลือกตรวจตามเพื่อน ตามอายุคร่าว ๆ หรือตามแพ็กเกจที่ดูคุ้มที่สุด แต่ในทางการแพทย์ การตรวจสุขภาพที่ดีไม่ใช่การตรวจให้มากที่สุด และไม่ใช่การตรวจทุกอย่างเหมือนกันทุกคน การตรวจสุขภาพที่ดี คือการเลือกตรวจให้เหมาะกับ “อายุ เพศ ประวัติครอบครัว โรคประจำตัว พฤติกรรมการ ใช้ชีวิต น้ำหนัก ความดัน การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ รูปแบบการทำงาน และความเสี่ยงเฉพาะบุคคล” เพราะโรคบางอย่างควรเริ่มคัดกรองตั้งแต่อายุยังน้อย บางโรคเริ่มมีความเสี่ยงชัดขึ้นหลังอายุ 40 ปี บางโรคควรตรวจเฉพาะคนที่มีปัจจัยเสี่ยงและบางการตรวจ แม้ฟังดูน่าสนใจ แต่หากตรวจผิดคน ผิดเวลา หรือไม่มีข้อบ่งชี้ อาจสร้างความกังวลและนำไปสู่การตรวจต่อที่ไม่จำเป็น บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจว่า ในแต่ละช่วงอายุควรให้ความสำคัญกับการตรวจอะไร และควรเลือกตรวจสุขภาพ อย่างไรให้คุ้มค่า ปลอดภัย และตอบโจทย์สุขภาพจริง ตรวจสุขภาพประจำปี ไม่ใช่แค่ตรวจเลือดหลายคนเข้าใจว่าการตรวจสุขภาพคือการเจาะเลือด ดูน้ำตาล ไขมัน ตับ ไต แล้วจบ แต่ในความเป็นจริง “การคุยกับแพทย์” เป็นหัวใจสำคัญไม่แพ้ผลตรวจเลือด เพราะข้อมูลหลายอย่างบอกความเสี่ยงของโรคได้มากกว่าตัวเลขเพียงครั้งเดียว เช่น สิ่งที่ควรประเมินแทบทุกช่วงอายุ ไม่ว่าจะอายุเท่าไร การตรวจสุขภาพพื้นฐานควรมีการประเมินสุขภาพโดยรวม ได้แก่     1. ความดันโลหิต ความดันโลหิตสูงเป็นโรคที่มักไม่มีอาการ แต่สัมพันธ์กับโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง ไตเสื่อม และภาวะแทรกซ้อนระยะยาว […]

กรดไหลย้อน เจ็บหน้าอก แสบร้อนกลางอก แยกจากโรคหัวใจอย่างไร

กรดไหลย้อน เจ็บหน้าอก แสบร้อนกลางอก แยกจากโรคหัวใจอย่างไรอาการเจ็บหน้าอกเป็นอาการที่ทำให้หลายคนกังวลทันทีว่า “จะเป็นโรคหัวใจหรือเปล่า” แต่ในชีวิตจริง อาการเจ็บหรือแสบร้อนกลางอกไม่ได้เกิดจากหัวใจเสมอไป หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยมาก โดยเฉพาะในคนวัยทำงานคนที่กินอาหารไม่เป็นเวลา นอนดึก ดื่มกาแฟบ่อย เครียด หรือมีน้ำหนักเกิน คือ โรคกรดไหลย้อน หรือ GERD:Gastroesophageal Reflux Disease ปัญหาคือ อาการของกรดไหลย้อนและโรคหัวใจบางครั้งคล้ายกันมาก คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่ว่า “เป็นกรดไหลย้อนหรือโรคหัวใจ”แต่คือ เราจะแยกอาการเบื้องต้นอย่างไร และเมื่อไรไม่ควรรอ บทความนี้จะช่วยให้เข้าใจความแตกต่างระหว่างกรดไหลย้อนกับโรคหัวใจในภาษาที่อ่านง่าย แต่ยังยึดหลักทางการแพทย์ เพื่อให้คนไข้ตัดสินใจได้ถูกต้องขึ้นเมื่อมีอาการเจ็บหน้าอกหรือแสบร้อนกลางอก กรดไหลย้อนคืออะไรกรดไหลย้อน คือภาวะที่กรดหรือสิ่งที่อยู่ในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นมาที่หลอดอาหาร ทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเยื่อบุหลอดอาหาร ผู้ป่วยจึงอาจรู้สึกแสบร้อนกลางอก เรอเปรี้ยว ขมคอ จุกแน่นลิ้นปี่ หรือมีอาการ คล้ายเจ็บหน้าอกได้ โดยปกติ ร่างกายมีกลไกป้องกันไม่ให้อาหารและกรดในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมา กลไกสำคัญคือหูรูด หลอดอาหารส่วนล่าง แต่เมื่อหูรูดนี้ทำงานลดลง หรือมีแรงดันในกระเพาะอาหารมากขึ้น กรดก็อาจไหลย้อนขึ้นมาได้ง่ายขึ้นกรดไหลย้อนไม่ได้เป็นเพียงอาการ “แสบคอ” หรือ “เรอเปรี้ยว” เท่านั้น แต่ในบางรายอาจแสดงออกเป็นอาการ เจ็บหน้าอก ไอเรื้อรัง เสียงแหบ เจ็บคอ กลืนติด หรือรู้สึกเหมือนมีก้อนในคอได้ ทำไมกรดไหลย้อนจึงทำให้เจ็บหน้าอกได้หลอดอาหารอยู่บริเวณกลางอก ใกล้กับหัวใจ เมื่อกรดไหลย้อนขึ้นมาระคายเคืองหลอดอาหาร หรือทำให้หลอดอาหารบีบเกร็งผิดปกติ คนไข้จึงอาจรู้สึกเจ็บ แน่น หรือแสบร้อนบริเวณหน้าอกได้ อาการเจ็บหน้าอกจากกรดไหลย้อนมักเป็นลักษณะ อย่างไรก็ตาม จุดสำคัญคือ อาการเจ็บหน้าอกจากกรดไหลย้อนอาจคล้ายโรคหัวใจได้ โดยเฉพาะถ้าคนไข้ใช้คำว่าแน่นหน้าอก อึดอัดกลางอก หรือเจ็บลึก ๆ […]

ปวดท้องเรื้อรัง (Chronic Abdominal Pain) เมื่อผลตรวจปกติ ก็อาจมีโรคซ่อนอยู่

ปวดท้องเรื้อรัง : เมื่อผลตรวจปกติ ก็อาจมีโรคซ่อนอยู่ Chronic Abdominal Pain: When Normal Tests Do Not Mean “Nothing Is Wrong”อาการปวดท้องเรื้อรัง (Chronic Abdominal Pain) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยและอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก ผู้ป่วยหลายรายมีอาการต่อเนื่องเป็นเวลาหลายเดือนหรือหลายปี ผ่านการตรวจมาหลายอย่าง ทั้งการตรวจเลือด อัลตราซาวนด์ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) หรือการส่องกล้องทางเดินอาหาร แต่กลับไม่พบความผิดปกติที่สามารถอธิบายอาการได้ทั้งหมด ในอดีต เรามักมองว่าอาการปวดเกิดจากการอักเสบ การติดเชื้อ หรือความผิดปกติของอวัยวะโดยตรง แต่ในปัจจุบันความเข้าใจเกี่ยวกับอาการปวดท้องเรื้อรังได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก นักวิจัยพบว่า ความเจ็บปวดไม่ได้ขึ้นอยู่กับอวัยวะเพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวข้องกับการทำงานร่วมกันของลำไส้ สมอง ระบบประสาท และระบบภูมิคุ้มกันด้วย ไม่ใช่อาการปวดท้องทุกอย่างจะมาจากกระเพาะอาหารหรือลำไส้ แน่นอนว่าโรคของระบบทางเดินอาหารยังคงเป็นสาเหตุสำคัญของอาการปวดท้องเรื้อรัง เช่น โรคลำไส้แปรปรวน (Irritable Bowel Syndrome; IBS), ภาวะอาหารไม่ย่อยเรื้อรัง (Functional Dyspepsia), โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (Inflammatory Bowel Disease; IBD), […]

ไขมันในเลือดสูง(High Cholesterol) ภัยเงียบที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่อาจนำไปสู่หัวใจวายและอัมพฤกษ์ได้

ไขมันในเลือดสูง(High Cholesterol) ภัยเงียบที่หลายคนมองข้าม เสี่ยงหัวใจวายและอัมพฤกษ์โดยไม่รู้ตัวหลายคนให้ความสำคัญกับโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง แต่กลับมองข้ามภาวะ ไขมันในเลือดสูง เพราะคิดว่าเป็นเพียงตัวเลขในผลตรวจสุขภาพที่ยังไม่ส่งผลต่อร่างกาย ความจริงแล้ว ไขมันในเลือดสูง เป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของคนทั่วโลก สิ่งที่น่ากังวลคือ ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ เลย แม้ระดับไขมันจะสูงมานานหลายปี จนกระทั่งเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ด้วยเหตุนี้ แพทย์ทั่วโลกจึงเรียกภาวะนี้ว่า “Silent Risk” หรือ ความเสี่ยงเงียบที่สะสมอยู่ทุกวัน ไขมันในเลือดคืออะไร?ไขมันเป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย มีบทบาทในการสร้างเซลล์ สร้างฮอร์โมน และเป็นแหล่งพลังงานสำรอง อย่างไรก็ตาม หากมีไขมันบางชนิดในกระแสเลือดมากเกินไป โดยเฉพาะ LDL Cholesterol หรือที่เรียกว่า “ไขมันเลว” จะเกิดการสะสมบริเวณผนังหลอดเลือด เมื่อเวลาผ่านไป ไขมันเหล่านี้จะรวมตัวกับเซลล์อักเสบและแคลเซียม เกิดเป็นคราบไขมัน (Atherosclerotic Plaque) ทำให้หลอดเลือดตีบ แข็ง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการอุดตันในที่สุด ไขมันในเลือดมีอะไรบ้าง? ไขมันในเลือดสูงมีอาการหรือไม่?คำตอบคือ “ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ” นี่คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้โรคนี้อันตราย ผู้ป่วยจำนวนมากมีค่า LDL สูงต่อเนื่องนาน 10-20 ปี โดยไม่รู้ตัว ไม่มีอาการเจ็บป่วยหรือความผิดปกติใด ๆ จนกระทั่งเกิดภาวะรุนแรง เช่น ทำไมไขมันในเลือดสูงจึงอันตราย?ลองนึกถึงท่อน้ำที่มีตะกรันเกาะสะสมอยู่เรื่อย ๆ ช่วงแรกน้ำยังไหลได้ตามปกติ แต่เมื่อเวลาผ่านไปท่อจะค่อย ๆ แคบลงจนเกิดการอุดตัน หลอดเลือดของเราก็เช่นเดียวกัน LDL ที่สูงเรื้อรังจะสะสมในผนังหลอดเลือดทีละน้อย โดยไม่มีสัญญาณเตือน จนกระทั่งหลอดเลือดตีบมาก หรือคราบไขมันแตกออกจนเกิดลิ่มเลือดอุดตันเฉียบพลัน […]

เบาหวาน(Diabetes) ระยะเริ่มต้นมีอาการหรือไม่? น้ำตาลเท่าไรเรียกว่าเบาหวาน  และทำไมเบาหวานถึงทำให้ไตวาย

เบาหวานระยะเริ่มต้นมีอาการหรือไม่? น้ำตาลเท่าไรเรียกว่าเบาหวาน  และทำไมเบาหวานถึงทำให้ไตวาย      เบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยมากในคนไทยและเป็นโรคที่หลายคนมักมองข้ามเพราะในระยะแรกมักไม่มีอาการชัดเจน  หลายคนตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจสุขภาพประจำปี  หรือพบเมื่อเริ่มมีภาวะแทรกซ้อนแล้ว เช่น ชาปลายมือปลายเท้า ตามัว แผลหายช้า ไตเสื่อม หรือโรคหัวใจความน่ากังวลของเบาหวานไม่ใช่เพียงระดับน้ำตาลที่สูง แต่คือผลกระทบระยะยาวต่อหลอดเลือด เส้นประสาท ไต หัวใจ สมอง และดวงตา หากตรวจพบเร็วและดูแลอย่างเหมาะสม ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถควบคุมโรคได้ดี ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน และกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ เบาหวานคืออะไร? เบาหวาน คือ ภาวะที่ร่างกายมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ เกิดจากร่างกายมีปัญหาเกี่ยวกับอินซูลิน ซึ่ง เป็นฮอร์โมนที่ช่วยนำน้ำตาลจากเลือดเข้าสู่เซลล์เพื่อนำไปใช้เป็นพลังงาน ปัญหาอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูงอยู่นาน จะค่อย ๆ ทำลายหลอดเลือดขนาดเล็กและขนาดใหญ่ ส่งผลต่ออวัยวะ สำคัญหลายระบบโดยเฉพาะ ไต ดวงตา เส้นประสาท หัวใจ และสมอง เบาหวานระยะเริ่มต้นมีอาการหรือไม่? คำตอบคือ “ส่วนใหญ่มักไม่มีอาการ” นี่คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้เบาหวานเป็นโรคที่หลายคนไม่รู้ตัว ผู้ป่วยจำนวนมากสามารถมีระดับน้ำตาลสูงต่อ เนื่องเป็นเวลาหลายปีโดยไม่รู้สึกผิดปกติ  จนกระทั่งตรวจเลือดจึงพบว่าเป็นเบาหวาน  หรือบางรายเริ่มรู้ตัวเมื่อมี ภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้นแล้ว อย่างไรก็ตาม บางคนอาจมีอาการเตือน เช่น แต่ต้องเข้าใจว่าการไม่มีอาการไม่ได้แปลว่าไม่เป็นเบาหวานเพราะในระยะแรกเบาหวานมักดำเนินโรคแบบเงียบๆ จงสร้างภาพประกอบข้อความที่บรรยายเรื่องเบาหวานที่เขียนมา ใครบ้างที่ควรตรวจคัดกรองเบาหวาน? ผู้ที่ควรตรวจคัดกรองเบาหวาน ได้แก่ […]

รู้ทัน “อัลไซเมอร์” โรคเงียบที่ใกล้กว่าที่คิด

 อัลไซเมอร์ (Alzheimers Disease, AD) เป็นโรคทางระบบประสาทที่พบได้บ่อยที่สุดของโรคสมองเสื่อม (dementia) เกิดการเสื่อมของเซลล์สมองอย่างค่อยเป็นค่อยไป มีอาการเริ่มต้นจากความจำเสื่อมเล็กน้อย (mild cognitive impairment) แล้วยกระดับขึ้นเป็นการสูญเสียความสามารถในการดำรงชีวิตประจำวัน งานวิจัยในยุโรปและอเมริกาได้เน้นว่า แม้จะยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด แต่มีแนวทางที่สามารถลดความเสี่ยง ยืดช่วงเวลาอาการ และปรับปรุงคุณภาพชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ ปัจจัยเสี่ยงหลักของอัลไซเมอร์      จากงานวิจัยล่าสุด ปัจจัยเสี่ยงสามารถแบ่งเป็น เปลี่ยนแปลงได้ (modifiable) และ ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ (non-modifiable) ดังนี้ ปัจจัยไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ ปัจจัยที่เปลี่ยนแปลงได้ / ปรับได้     งานวิจัยของ Aiello et al. (The Lancet, 2025) ระบุว่า ปัจจัยต่อไปนี้มีความสำคัญในการเพิ่มความเสี่ยงของ AD: เบาหวาน, โรคความดันโลหิตสูง, อ้วนกลางวัย (mid-life obesity), คลอเลสเตอรอลสูง เป็นต้น The Lancet งานอื่น ๆ ยังระบุว่า การไม่ออกกำลังกาย (physical inactivity), ระดับการศึกษาไม่สูง (low […]