หมวดหมู่: ปวดหลัง

ปวดเอว เรื้อรัง เกิดจากอะไร รักษาอย่างไรปวดหลังส่วนล่าง (Low Back Pain)

ปวดหลังส่วนล่าง ปวดเอวเรื้อรัง หรือปวดหลังร้าวลงขา อาจเกิดจากหลายสาเหตุ ไม่ได้มาจากหมอนรองกระดูกเพียงอย่างเดียว การวินิจฉัย Pain Generator ที่แท้จริงจึงเป็นหัวใจสำคัญของการรักษา

Fibromyalgia โรคที่ไม่ได้คิดไปเอง – เมื่อระบบประสาทไวต่อความเจ็บปวดมากกว่าปกติ

Fibromyalgia: โรคที่ไม่ได้คิดไปเอง – เมื่อระบบประสาทไวต่อความเจ็บปวดมากกว่าปกติ Fibromyalgia: A Central Sensitization and Nociplastic Pain Approach “หมอคะ ตรวจเลือดก็ปกติ MRI ก็ไม่เจออะไร แล้วทำไมยังปวดอยู่?” นี่เป็นหนึ่งในคำถามที่พบบ่อยที่สุดจากผู้ป่วยโรค Fibromyalgia จนทำให้หลายคนรู้สึกสับสน ท้อแท้ หรือถูกคนรอบข้างเข้าใจผิดว่าคิดไปเองหรือเครียดเกินไป ในอดีต วงการแพทย์เคยจัดให้โรคนี้เป็นปัญหาทางจิตใจเป็นหลักเนื่องจากตรวจไม่พบพยาธิสภาพทางกายวิภาคที่ชัดเจน ทว่าในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา หลักฐานทางวิทยาศาสตร์และ Headache & Pain Medicine ยุคใหม่ระบุแน่ชัดว่า Fibromyalgia เป็นโรคทางระบบประสาทที่เกิดจากความผิดปกติในการประมวลผลความปวดของสมองและไขสันหลังจริง ไม่ใช่เรื่องที่คิดไปเอง Q&A: Fibromyalgia คืออะไร และระบาดวิทยาFibromyalgia คืออะไร?ปัจจุบันจัดอยู่ในกลุ่มอาการความปวดที่เรียกว่า Nociplastic Pain ซึ่งหมายถึงอาการปวดที่เกิดจากความผิดปกติของการประมวลผลสัญญาณกระแสประสาทส่วนกลาง (Nervous system dysregulation) มากกว่าการอักเสบหรือการบาดเจ็บทางเนื้อเยื่อโดยตรง โดยแสดงออกผ่านกลุ่มอาการสำคัญ ได้แก่: พบได้บ่อยแค่ไหน?พบได้ประมาณ 2-4% ของประชากรทั่วโลก โดยสถิติมักตรวจพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายประมาณ 2-4 เท่า […]

โรคปวดซับซ้อนเฉพาะที่ (Complex Regional Pain Syndrome: CRPS)

โรคปวดซับซ้อนเฉพาะที่ (Complex Regional Pain Syndrome: CRPS) Complex Regional Pain Syndrome (CRPS): A Network Disorder ApproachComplex Regional Pain Syndrome (CRPS) หรือโรคปวดซับซ้อนเฉพาะที่ คือภาวะปวดเรื้อรังที่มักเกิดขึ้นบริเวณแขน มือ ขา หรือเท้า โดยมักตามหลังการบาดเจ็บ, การผ่าตัด, กระดูกหัก, ข้อแพลง หรือแม้แต่อุบัติเหตุเล็ก ๆ น้อย ๆ สิ่งที่ทำให้โรคนี้แตกต่างและท้าทายอย่างมากคือ “ความปวดที่รุนแรงเกินกว่าความเสียหายของเนื้อเยื่อที่พบจริง” แม้แผลหรือกระดูกจะหายสนิทแล้ว แต่ระบบประสาทยังคงเปิดสวิตช์ส่งสัญญาณปวดค้างไว้อย่างต่อเนื่อง ทางการแพทย์ยุคใหม่จัด CRPS เป็น “ความผิดปกติของเครือข่ายระบบประสาท” (Network Disorder) ที่ประกอบด้วยเส้นประสาทส่วนปลายไวเกิน (Peripheral Sensitization), ระบบประสาทส่วนกลางขยายสัญญาณปวดเกินจริง (Central Sensitization), ระบบประสาทอัตโนมัติทำงานผิดเพี้ยน และสมองเกิดการเรียนรู้ความปวดผิดปกติร่วมกับระบบภูมิคุ้มกันและระบบไหลเวียนเลือด Q&A: การแบ่งชนิด และกลไกการเกิดโรคCRPS สามารถแบ่งออกเป็นกี่ชนิด?ปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 […]

การสลายพังผืดในโพรงประสาท (Percutaneous Epidural Adhesiolysis)

การสลายพังผืดในโพรงประสาท (Percutaneous Epidural Adhesiolysis) Minimally Invasive Lysis of Epidural Adhesionsอาการปวดหลังเรื้อรัง ปวดร้าวลงขา หรืออาการชาจากเส้นประสาท เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่เคยผ่านการผ่าตัดกระดูกสันหลังมาก่อน หรือผู้ที่มีภาวะหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาทเป็นเวลานาน ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยแม้จะได้รับการรักษาด้วยยา, ทำกายภาพบำบัด, ฉีดยาลดการอักเสบ (ESI) หรือแม้กระทั่งผ่าตัดแล้ว แต่อาการปวดกลับยังคงอยู่หรือกลับมาเป็นซ้ำ หนึ่งในสาเหตุสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือ “พังผืดในโพรงประสาท” (Epidural Fibrosis หรือ Epidural Adhesion) ซึ่งทำให้เส้นประสาทเกิดการยึดติด ขาดความยืดหยุ่น และอักเสบเรื้อรัง ส่งผลให้ผู้ป่วยยังคงปวดต่อเนื่องแม้ว่าภาพถ่ายทางรังสีวิทยาอย่าง MRI อาจไม่ได้แสดงการกดทับที่รุนแรงชัดเจนก็ตาม Q&A: กลไกการเกิดพังผืดรอบเส้นประสาท     หลังจากการผ่าตัด, การอักเสบเรื้อรัง หรือหมอนรองกระดูกกดทับเส้นประสาท ร่างกายจะเกิดกระบวนการซ่อมแซมแผลตามธรรมชาติจนกลายเป็นเนื้อเยื่อพังผืดขึ้นรอบ ๆ เส้นประสาท พังผืดเหล่านี้ส่งผลเสียต่อระบบประสาทดังนี้:       ด้วยเหตุนี้ ผู้ป่วยจึงมีอาการปวดหลังเรื้อรัง ปวดร้าวลงขา มีอาการชาหรือแสบร้อน เดินได้ระยะทางน้อยลง และปวดมากเป็นพิเศษเวลานั่งหรือยืนนาน ๆ เนื่องจากปัญหาหลักเกิดจาก “การอักเสบและพังผืด” […]

Spinal Cord Stimulator ใช้รักษาโรคหรืออาการอะไร?

Spinal Cord Stimulator ใช้รักษาโรคหรืออาการอะไร? 1. ภูมิหลังและหลักการทำงาน Spinal Cord Stimulator (SCS) หรืออุปกรณ์กระตุ้นไขสันหลัง เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาโดยยึดหลักทฤษฎีการควบคุมความเจ็บปวด (Gate Control Theory) จาก Melzack & Wall นับตั้งแต่ปี 1965 ใช้ส่งคลื่นไฟฟ้าเบาๆ เข้าไปยังเส้นประสาทบริเวณไขสันหลัง เพื่อลดการส่งสัญญาณเจ็บปวดเข้าสู่สมอง จึงช่วยบรรเทาอาการปวดเรื้อรังที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาอื่นen.wikipedia.org  2. โรคและอาการที่มักใช้ SCS ตามหลักฐานทางคลินิกและแนวทางโลก SCS ได้รับการนำมาใช้รักษา: Failed Back Surgery Syndrome (FBSS) หรืออาการปวดหลังหลังผ่าตัดไม่หาย (ระดับ A evidence)hopkinsmedicine.org+4en.wikipedia.org+4asappaindocs.com+4Chronic low back and leg pain ภายหลังการรักษาแบบอื่นไม่สำเร็จ โดยเฉพาะ SCS แบบความถี่สูง (HF10) ให้ผลลดปวดดีในระยะยาว academic.oup.com+1janesthanalgcritcare.biomedcentral.com+1Complex Regional Pain Syndrome (CRPS) ประเภท I มีงานวิจัยระดับ […]

ปวดหลัง ไม่ใช่ทุกคนต้องผ่า

อาการปวดหลังเรื้อรังเมื่อใด จึงควรพิจารณาการผ่าตัด? อาการปวดหลังเรื้อรัง (Chronic Low Back Pain: CLBP) คือภาวะที่มีอาการปวดบริเวณหลังส่วนล่างติดต่อกันมากกว่า 12 สัปดาห์ และพบได้บ่อยในประชากรทั่วโลก โดยเฉพาะในกลุ่มวัยทำงานหรือผู้สูงอายุ สาเหตุของอาการอาจมาจากความเสื่อมของหมอนรองกระดูก เส้นประสาทถูกกดทับ หรือแม้แต่กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่ใช้งานหนักเกินไป แม้ว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่จะดีขึ้นจากการรักษาแบบไม่ผ่าตัด แต่ยังมีผู้ป่วยจำนวนหนึ่งที่มีอาการรุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อวิธีรักษาทั่วไป ซึ่งในกลุ่มนี้ การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม แนวทางการรักษาเบื้องต้น หลีกเลี่ยงการผ่าตัด      ตามแนวทางเวชปฏิบัติของ American College of Physicians (ACP) และ American Academy of Family Physicians (AAFP) การรักษาอาการปวดหลังเรื้อรังควรเริ่มจากวิธีที่ไม่ต้องผ่าตัด ได้แก่:      งานวิจัยขนาดใหญ่ใน BMJ Evidence-Based Medicine รายงานว่า การรักษาแบบผสมผสานที่ครอบคลุมทั้งร่างกายและจิตใจ มีประสิทธิภาพดีกว่าการรักษาวิธีเดียว เมื่อใดจึงควรพิจารณาการผ่าตัด?     แม้ว่าการผ่าตัดไม่ใช่ทางเลือกแรก แต่ในกรณีที่มีข้อบ่งชี้ชัดเจน แพทย์อาจแนะนำให้ทำการผ่าตัด ได้แก่:      การศึกษาจาก The Spine Journal และ Journal of Orthopaedic Surgery พบว่า การผ่าตัด discectomy หรือ […]

Pain-Free Longevity: แก่ตัว อย่างมีคุณภาพ ต้องปราศจากความเจ็บปวด by พญ.นาตยา อุดมศักดิ์

Pain-Free Longevity: แก่ตัว อย่างมีคุณภาพ ต้องปราศจากความเจ็บปวด“เรากำลังมีอายุที่ยืนยาวขึ้น… แต่คำถามคือ เราใช้ชีวิตได้ดีขึ้นจริงหรือเปล่า?” หลายคนมุ่งเน้นไปที่การดูแลสุขภาพด้วยโภชนาการ สเต็มเซลล์ อาหารเสริม หรือการออกกำลังกาย แต่กลับมองข้าม “ความเจ็บปวดเรื้อรัง (Chronic Pain)” ซึ่งเป็นหนึ่งในอุปสรรคที่ใหญ่ที่สุดของการมีอายุยืนยาวอย่างมีคุณภาพ  ช่องว่าง 11 ปีที่หายไป: อายุยืนขึ้น แต่ทรมานนานขึ้น (Disease Span)  ปัจจุบันอายุขัยเฉลี่ยของมนุษย์อยู่ที่ประมาณ 77 ปี แต่ช่วงเวลาที่เรามีสุขภาพดีจริงๆ กลับอยู่ที่ 66 ปี เท่านั้น นั่นหมายความว่ามีเวลาถึง 11 ปีเต็ม (Disease Span) ที่เราต้องใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับโรคภัยไข้เจ็บและความทรมาน “วงจรแห่งความเสื่อมถอยนี้มักเริ่มต้นจากจุดเล็กๆ เสมอ” ความเจ็บปวดไม่ใช่แค่ “อาการ” แต่คือ “ตัวเร่งความแก่” (Pain as a Biomarker of Aging)ในมุมมองเดิมๆ เราอาจคิดว่าอายุเยอะขึ้นก็ต้องปวดเมื่อยเป็นธรรมดา แต่ในมุมมองของ Longevity Medicine ความเจ็บปวดเรื้อรังคือ “ตัวเร่งอายุชีวภาพ (Biological Aging)” […]