ရေယုန်ရောဂါ (Shingles) — ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ငုပ်လျှိုးနေသော ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားသည့်ရောဂါ၊ လက္ခဏာများ၊ ကုသမှုနှင့် ကာကွယ်နည်းများ
အရေပြားပေါ်တွင် ရုတ်တရက် ပူလောင်နာကျင်ခြင်း၊ စူးရှနာကျင်ခြင်းတို့ ဖြစ်လာပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အနီရောင်အဖုများနှင့် အရည်ကြည်ဖုများ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ဖက်တည်းတွင် အစုလိုက်ပေါ်လာဖူးပါသလား? လူအများက သာမန်အရေပြားရောဂါတစ်ခုဟု ထင်နိုင်သော်လည်း အမှန်တကယ်တွင် ၎င်းသည် “ရေယုန်ရောဂါ” (Shingles / Herpes Zoster) ၏ သတိပေးလက္ခဏာဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ရေယုန်ရောဂါသည် အာရုံကြောနာကျင်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အချို့လူနာများတွင် အဖုများပျောက်ကင်းသွားပြီးနောက်တွင်ပင် နာကျင်မှု ဆက်လက်ကျန်ရှိနိုင်ပါသည်။
1. ရေယုန်ရောဂါကို ဘယ်ဗိုင်းရပ်စ်က ဖြစ်စေသလဲ?
ရေယုန်ရောဂါ သည် ရေကျောက် (Chickenpox) ဖြစ်စေသော ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် တူညီသည့် Varicella Zoster Virus (VZV) ကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။ ရေကျောက်ပျောက်ကင်းသွားပြီးနောက် VZV သည် ခန္ဓာကိုယ်မှ လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမရှိဘဲ အာရုံကြောအစုများတွင် ငုပ်လျှိုးနေသည်။ အသက်ကြီးလာခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားကျဆင်းခြင်း၊ အချို့ရောဂါများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားဖိနှိပ်သည့် ကုသမှုများကြောင့် ဗိုင်းရပ်စ်သည် ပြန်လည်အသက်ဝင်လာနိုင်ပြီး အာရုံကြောတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့ကာ ရေယုန်အဖုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။
2. ရေယုန်ရောဂါ၏ လက္ခဏာများက ဘာတွေလဲ?
လက္ခဏာများသည် ထိခိုက်သည့် အာရုံကြောလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် အဓိက ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါ အဆင့် 3 ဆင့် ခွဲခြားနိုင်သည်:
- အစောပိုင်းအဆင့် (အဖုမပေါ်မီ): အရေပြားတွင် ပူလောင်နာကျင်ခြင်း၊ လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ကဲ့သို့ စူးရှနာကျင်ခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ ယားယံခြင်း သို့မဟုတ် ထိတွေ့မှုအပေါ် အလွန်အမင်းခံစားလွယ်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ အချို့လူနာများတွင် အဖျားအနည်းငယ်၊ မောပန်းခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းကိုက်ခြင်းတို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
- အဖုနှင့် အရည်ကြည်ဖုအဆင့်: နာကျင်မှုစတင်ပြီးနောက် အနီရောင်အဖုများ ပေါ်လာကာ အာရုံကြောလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် အရည်ကြည်ဖုများ အစုလိုက် ဖြစ်လာသည်။ များသောအားဖြင့် ခါးပတ်လည်၊ ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် မျက်နှာကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ဖက်တည်းတွင် ဖြစ်တတ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အရည်ကြည်ဖုများ မည်းညစ်လာခြင်း၊ ပေါက်ခြင်းနှင့် အနာဖေးတက်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။
- အနာကျက်သည့်အဆင့်: အရည်ကြည်ဖုများ တဖြည်းဖြည်း အနာဖေးတက်လာပြီး အရေပြားအနာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် 2–4 ပတ်ခန့်အတွင်း သက်သာပျောက်ကင်းလာသည်။
⚠️ သတိပြုရန်: မျက်နှာ သို့မဟုတ် မျက်လုံးအနီးတွင် ရေယုန်အဖုများ ဖြစ်လာပါက ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးပြသသင့်ပါသည်။ မျက်လုံးနှင့်ဆက်စပ်သော ရေယုန်ရောဂါသည် ပြင်းထန်သော မျက်စိရောင်ရမ်းမှု ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အချို့ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် အမြင်အာရုံကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
3. ရေယုန်ဖြစ်လာပါက ဘာလုပ်သင့်သလဲ? (ကုသမှုနှင့် ကိုယ်တိုင်စောင့်ရှောက်မှု)
ရေယုန်ရောဂါ ဖြစ်နေသည်ဟု သံသယရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံးပြသသင့်ပါသည်။ Antiviral ဆေးများသည် အစောပိုင်းတွင် စတင်ကုသပါက အထိရောက်ဆုံးဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အဖုစတင်ပေါ်ပြီး 72 နာရီအတွင်း ကုသမှုစတင်ခြင်းက ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် ကြာချိန်ကို လျော့ချရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။
ရေယုန်ဖြစ်နေချိန်တွင် လိုက်နာသင့်သောအချက်များ:
- အရည်ကြည်ဖုများကို မကုတ်ပါနှင့်၊ မဖောက်ပါနှင့်: အရည်ကြည်ဖုများကို ကုတ်ခြင်း၊ ဖောက်ခြင်းတို့သည် ဘက်တီးရီးယားပိုး ထပ်မံဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် အမာရွတ်ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။
- အရေပြားကို သန့်ရှင်းထားပါ: နူးညံ့သော ဆပ်ပြာနှင့် ရေဖြင့် အရေပြားကို ညင်သာစွာ သန့်ရှင်းပြီး ခြောက်အောင် သုတ်ပါ။
- အေးမြသောအဝတ်ဖြင့် ကပ်ပေးပါ: သန့်ရှင်းသောအဝတ်ကို အေးသောရေဖြင့် စိုစွတ်စေပြီး အဖုရှိသောနေရာတွင် ကပ်ပေးခြင်းဖြင့် ပူလောင်မှုနှင့် မသက်မသာဖြစ်မှုကို လျော့ချနိုင်သည်။
- ချောင်ချိသောအဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ပါ: အဖုများနှင့် အဝတ်အစား ပွတ်တိုက်မှုကို လျော့ချပေးနိုင်သည်။
- ကူးစက်မှုအန္တရာယ်ရှိသူများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ပါ: ရေယုန်အရည်ကြည်ဖုများတွင် VZV ပါရှိနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအားမရှိသူများထံ ကူးစက်ပါက ရေကျောက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အဖုများကို ဖြစ်နိုင်သမျှ ဖုံးအုပ်ထားပြီး အဖုအားလုံး အနာဖေးတက်သွားသည်အထိ အန္တရာယ်မြင့်သူများနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။
4. အရေးကြီးသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ: Postherpetic Neuralgia (PHN)
ရေယုန်ရောဂါ၏ အရေးကြီးသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတစ်ခုမှာ အဖုများသာမက Postherpetic Neuralgia (PHN) ဟုခေါ်သော ရေယုန်ဖြစ်ပြီးနောက် အာရုံကြောနာကျင်မှုဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးသူများတွင် ပိုမိုတွေ့ရတတ်သည်။ အရေပြားအနာများ လုံးဝပျောက်ကင်းသွားသော်လည်း အဖုဖြစ်ခဲ့သောနေရာတွင် ပူလောင်နာကျင်ခြင်း၊ စူးရှနာကျင်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ကဲ့သို့ နာကျင်ခြင်းတို့ ဆက်လက်ဖြစ်နိုင်သည်။ အချို့လူနာများတွင် လပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုကြာနိုင်ပြီး အိပ်စက်မှု၊ နေ့စဉ်ဘဝနှင့် ဘဝအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။
5. အရေးကြီးသော ကာကွယ်နည်း: ရေယုန်ကာကွယ်ဆေး
Shingles Vaccine ထိုးနှံခြင်းဖြင့် ရေယုန်ရောဂါနှင့် ၎င်း၏ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို ထိရောက်စွာ လျော့ချနိုင်ပါသည်။
- ဘယ်သူတွေ ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် စဉ်းစားသင့်သလဲ? အသက် 50 နှစ်နှင့်အထက် လူကြီးများ နှင့် အသက်ငယ်သော်လည်း ကိုယ်ခံအားကျဆင်းနေသော သို့မဟုတ် ကိုယ်ခံအားဖိနှိပ်သည့် ကုသမှုခံယူနေသော လူကြီးအချို့သည် ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် သင့်တော်မှုရှိမရှိ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်ပါသည်။
- ထိရောက်မှု: Recombinant Zoster Vaccine (RZV) သည် ရေယုန်ရောဂါနှင့် Postherpetic Neuralgia (PHN) ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ချရာတွင် အလွန်ထိရောက်ပြီး လေ့လာထားသော လူအုပ်စုများစွာတွင် 90% ကျော် ထိရောက်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။
Sapiens Hospital တွင် ရေယုန်ရောဂါ ကာကွယ်ရေးနှင့် ဘက်စုံကုသစောင့်ရှောက်မှု
ရေယုန်ရောဂါနှင့် Postherpetic Neuralgia (PHN) သည် လူနာနှင့် မိသားစုဝင်များ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို မည်မျှထိခိုက်နိုင်သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ နားလည်ပါသည်။ Sapiens Hospital တွင် အထူးကုဆရာဝန်များနှင့် သင့်တော်သော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာများဖြင့် ဘက်စုံစောင့်ရှောက်မှု ပေးလျက်ရှိပါသည်:
- Proactive Vaccination Center: ရေယုန်ရောဂါနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့ချရန် Recombinant Zoster Vaccine (RZV) ကာကွယ်ဆေးထိုးဝန်ဆောင်မှု ပေးပါသည်။
- Pain Management Center: ရေယုန်ရောဂါ၏ အစောပိုင်းအဆင့် အာရုံကြောနာကျင်မှု သို့မဟုတ် ရေယုန်ဖြစ်ပြီးနောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော နာတာရှည်အာရုံကြောနာကျင်မှုရှိသူများအတွက် နာကျင်မှုကုသရေး အထူးကုဆရာဝန်များက လူနာတစ်ဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေကို အကဲဖြတ်၍ သင့်တော်သော ကုသမှုအစီအစဉ် ရေးဆွဲပေးကာ နာကျင်မှုလျော့ချခြင်း၊ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းပြန်လည်ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် ဘဝအရည်အသွေးတိုးတက်လာစေရန် ကူညီပေးပါသည်။
နာကျင်မှုကြောင့် သင့်ဘဝအရည်အသွေး မထိခိုက်ပါစေနှင့်။ ယနေ့ Sapiens Hospital ရှိ အထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆေးရုံတွင် ကုသမှုခံယူခဲ့သော ရေယုန်နာကျင်မှု လူနာဖြစ်ရပ်ကို ကြည့်ရှုပါ
ဤလင့်ခ်တွင် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည် Sapiens Hospital တွင် ရေယုန်နာကျင်မှု ကုသမှု
ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးရန် သို့မဟုတ် ရေယုန်ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် ရက်ချိန်းယူရန် အထူးကုဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။
02-111-3703