ကင်ဆာကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှု ကုသရေးဌာန

ကင်ဆာလူနာများတွင် နာကျင်မှုစီမံကုသခြင်းသည် နာကျင်မှုလျော့ချခြင်း၊ နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ကင်ဆာကုသမှုကာလတစ်လျှောက် လူနေမှုဘဝအရည်အသွေးကို တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အလုံးစုံစောင့်ရှောက်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။

Sapiens Hospital ၏ ကင်ဆာကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှု ကုသရေးဌာနသည် ကင်ဆာနှင့်သက်ဆိုင်သော နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ကင်ဆာကုသမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော နာကျင်မှုရှိသည့် လူနာများကို စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကုသခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးပါသည်။ နာကျင်မှုသည် ကင်ဆာမသိရှိမီ၊ ကုသနေစဉ်၊ ကုသပြီးနောက် သို့မဟုတ် ရောဂါအဆင့်မြင့်လာချိန်အထိ မည်သည့်အဆင့်တွင်မဆို ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ နာကျင်မှု၏ ပြင်းထန်မှုနှင့် ယန္တရားသည် လူနာတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကွဲပြားပြီး ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားနိုင်မှု၊ အိပ်စက်မှု၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာကျန်းမာရေးနှင့် လူနေမှုဘဝအရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နာကျင်မှုစီမံကုသခြင်းသည် Supportive Care နှင့် Palliative Care ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး ကင်ဆာကုသမှုနှင့်အတူ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

ကင်ဆာလူနာများတွင် နာကျင်မှုဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ

1. ကင်ဆာရောဂါကိုယ်တိုင်ကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှု

• ကင်ဆာအကျိတ်ကြီးလာခြင်းကြောင့် အနီးရှိ အင်္ဂါများ၊ အရိုးများ၊ ပျော့တစ်ရှူးများ သို့မဟုတ် အာရုံကြောများကို ဖိမိခြင်း သို့မဟုတ် ဝင်ရောက်ပျံ့နှံ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• ကင်ဆာသည် အခြားနေရာများသို့ ပျံ့နှံ့နိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် Bone Metastasis သို့မဟုတ် အာရုံကြောစနစ်သို့ ပျံ့နှံ့ပါက နာတာရှည် သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• ကင်ဆာဆဲလ်နှင့် အနီးရှိတစ်ရှူးများမှ ထွက်ရှိသော ရောင်ရမ်းမှုဆိုင်ရာ အရာများသည် နာကျင်မှုကို ပိုမိုဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

2. ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကင်ဆာကုသမှုကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှု

• ရောဂါရှာဖွေရေးလုပ်ငန်းများ Biopsy ကဲ့သို့သော လုပ်ငန်းစဉ်များအပြီး ယာယီနာကျင်မှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• Chemotherapy ဆိုင်ရာနာကျင်မှု ကင်ဆာဆေးအချို့ကြောင့် Chemotherapy-Induced Peripheral Neuropathy ဖြစ်ပြီး လက်နှင့်ခြေထောက်တွင် ပူလောင်နာကျင်ခြင်း၊ ထုံခြင်း၊ ယားယံသလိုဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• Radiotherapy ဆိုင်ရာနာကျင်မှု အရေပြားနှင့် တစ်ရှူးရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ကျဖြစ်ပေါ်သော တစ်ရှူးပြောင်းလဲမှုများကြောင့် နာကျင်မှု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
• ခွဲစိတ်မှုနောက်ပိုင်း နာကျင်မှု ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာ၊ အမာရွတ်တစ်ရှူး သို့မဟုတ် အာရုံကြောထိခိုက်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး လူနာအချို့တွင် နာတာရှည်အဖြစ် ဆက်လက်ရှိနိုင်ပါသည်။

3. ကင်ဆာနှင့် တိုက်ရိုက်မသက်ဆိုင်သော နာကျင်မှု

• ကင်ဆာလူနာများတွင် အဆစ်ယိုယွင်းခြင်း၊ ကျောရိုးယိုယွင်းခြင်း၊ မိုင်ဂရိန်း သို့မဟုတ် အခြားကြွက်သားနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ နာကျင်မှုရောဂါများလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ကင်ဆာနာကျင်မှု၏ သက်ရောက်မှုများ

• ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အိပ်စက်မှု၊ လှုပ်ရှားမှု၊ စားချင်စိတ်နှင့် နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုများကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု ပိုမိုဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
• စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာတာရှည်နာကျင်မှုသည် စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ အိပ်မပျော်ခြင်းနှင့် စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများကို တိုးစေနိုင်ပါသည်။
• မိသားစုနှင့် လူမှုဘဝ စောင့်ရှောက်သူများ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး တိုးလာနိုင်ပြီး မိသားစုဆက်ဆံရေးနှင့် လူမှုလုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
• စီးပွားရေး ရေရှည်ကုသမှု၊ စောင့်ရှောက်မှုနှင့် အလုပ်ပျက်ရက်များကြောင့် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး တိုးလာနိုင်ပါသည်။

ကင်ဆာနာကျင်မှု ကုသနည်းများ

1. ဆေးဝါးကုသမှု (Pharmacological Management)

ဆေးရွေးချယ်ရာတွင် နာကျင်မှုအဆင့်၊ နာကျင်မှုယန္တရား၊ ယခင်ကုသမှုများ၊ အသည်းနှင့်ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက်၊ လက်ရှိကင်ဆာကုသမှုနှင့် လူနာ၏အခြေအနေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါသည်။ WHO Analgesic Approach ၏ အခြေခံမူများကို အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း လူနာတိုင်းတွင် တင်းကျပ်သော အဆင့်လိုက်နည်းလမ်းဖြင့်သာ ကုသရန် မလိုအပ်ပါ။

• နာကျင်မှုအနည်းငယ် သင့်လျော်ပါက Paracetamol သို့မဟုတ် NSAIDs ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• အလယ်အလတ်မှ ပြင်းထန်သောနာကျင်မှု Opioid အုပ်စုဆေးများ လိုအပ်နိုင်ပြီး ဆရာဝန်က လူနာ၏အခြေအနေအလိုက် ဆေးအမျိုးအစား၊ ပမာဏနှင့် ပေးသည့်နည်းကို ရွေးချယ်ပါမည်။
• ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် ဆက်လက်ရှိသော ကင်ဆာနာကျင်မှု Morphine, Fentanyl, Oxycodone သို့မဟုတ် Methadone ကဲ့သို့ ဆေးများကို သင့်လျော်သောလူနာများတွင် ဆရာဝန်၏ စောင့်ကြည့်မှုအောက် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

Opioid ဆေးများ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ငိုက်မျဉ်းခြင်းနှင့် မူးဝေခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ အချို့လက္ခဏာများသည် ဆေးပမာဏတည်ငြိမ်လာသောအခါ လျော့နည်းနိုင်သော်လည်း ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ဆေးသုံးနေသည့်ကာလတစ်လျှောက် ကာကွယ်ကုသရန် လိုအပ်တတ်ပါသည်။

နာကျင်မှုယန္တရားပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါ Adjuvant Medications များကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

• Neuropathic Pain ဆေးများ ဥပမာ Gabapentin သို့မဟုတ် Pregabalin
• Antidepressant ဆေးအချို့ ဥပမာ Amitriptyline, Nortriptyline သို့မဟုတ် Duloxetine
• Corticosteroids ရောင်ရမ်းမှု၊ ဖောရောင်မှု သို့မဟုတ် အကျိတ်ဖိအားကြောင့်ဖြစ်သော လက္ခဏာအချို့ကို လျော့ချရန်
• အရိုးဆိုင်ရာကုသမှု Bone Metastasis ရှိသော လူနာအချို့တွင် Bisphosphonates သို့မဟုတ် Denosumab ကို ကင်ဆာကုသမှုအစီအစဉ်အရ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

2. ဆေးမသုံးသော ကုသမှုများ (Nonpharmacological Treatment)

• Interventional Pain Management
  • Celiac Plexus Block သို့မဟုတ် Celiac Plexus Neurolysis ကို ပန်ကရိယနှင့် ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်းကင်ဆာအချို့ကြောင့် ဖြစ်သော နာကျင်မှုတွင် ရွေးချယ်အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
  • Intrathecal Drug Delivery ကို ပြင်းထန်ပြီး Systemic Medication ဖြင့် လုံလောက်စွာ မထိန်းချုပ်နိုင်သော ရွေးချယ်ထားသည့်လူနာများတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။
  • Cordotomy ကို အခြားကုသမှုများဖြင့် မသက်သာသော ပြင်းထန်ကင်ဆာနာကျင်မှုရှိသည့် သီးခြားလူနာများတွင်သာ စဉ်းစားပါသည်။
• Physical Rehabilitation လူနာ၏အခြေအနေအလိုက် Physical Therapy၊ လှုပ်ရှားမှုလေ့ကျင့်ခြင်းနှင့် ပေါ့ပါးသော လေ့ကျင့်ခန်းများ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။
• Psychological Support Counseling, CBT, Relaxation Technique နှင့် Mindfulness များကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• Complementary Approaches Acupuncture ကဲ့သို့ နည်းလမ်းများကို အဓိကကုသမှု၏ အထောက်အကူအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ Herbal Products သို့မဟုတ် Supplements များကို ကင်ဆာဆေးများနှင့် Interaction ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီးမှ အသုံးပြုသင့်ပါသည်။

ကင်ဆာနာကျင်မှုသည် ရှုပ်ထွေးပြီး လူနာတစ်ဦးတွင် နာကျင်မှုယန္တရားများစွာ တပြိုင်နက်ရှိနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကင်ဆာကုသမှု၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး၊ Rehabilitation၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပံ့ပိုးမှု၊ Palliative Care နှင့် ရွေးချယ်ထားသော Pain Intervention များကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နာကျင်မှုကို လျော့ချရုံသာမက လူနာ၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း၊ လွတ်လပ်မှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် လူနေမှုဘဝအရည်အသွေးကို အကောင်းဆုံးထိန်းသိမ်းပေးရန် ဖြစ်ပါသည်။

ကင်ဆာနာကျင်မှု ကုသရေးဌာန၏ ဝန်ဆောင်မှုများ

• တစ်ဦးချင်းအလိုက် နာကျင်မှုသက်သာဆေးကုသမှု နာကျင်မှုအဆင့်နှင့် ယန္တရားအလိုက် ကုသမှုကို ချိန်ညှိပေးပါသည်။
• Neurolytic Nerve Block ကင်ဆာကြောင့် သီးခြားအာရုံကြော သို့မဟုတ် Nerve Plexus မှ နာကျင်မှုဖြစ်နေသော ရွေးချယ်ထားသည့်လူနာများတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
• Radiofrequency Procedures နာကျင်မှု၏ အရင်းအမြစ်အဖြစ် သီးခြားအာရုံကြော သို့မဟုတ် ဖွဲ့စည်းပုံကို သတ်မှတ်နိုင်ပြီး သင့်လျော်သည့် ကင်ဆာလူနာများတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQ)

1. ကင်ဆာနာကျင်မှုက ရောဂါနောက်ဆုံးအဆင့်မှာပဲ ဖြစ်ပါသလား?
မဟုတ်ပါ။ ကင်ဆာမသိရှိမီ၊ ကုသနေစဉ်၊ ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် Radiotherapy အပြီးနှင့် ရောဂါအဆင့်မြင့်လာသည့်အချိန်အထိ မည်သည့်အဆင့်တွင်မဆို ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

2. Morphine သို့မဟုတ် Opioid သုံးရင် ဆေးစွဲသွားနိုင်ပါသလား?
Opioid သည် Physical Dependence ဖြစ်စေနိုင်ပြီး Misuse သို့မဟုတ် Opioid Use Disorder အန္တရာယ်လည်း ရှိသဖြင့် ဆရာဝန်၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် အသုံးပြုရပါသည်။ သို့သော် အလယ်အလတ်မှ ပြင်းထန်သော ကင်ဆာနာကျင်မှုအတွက် အကျိုးကျေးဇူးက အန္တရာယ်ထက်ပိုသောအခါ အရေးကြီးသောကုသမှုဖြစ်နိုင်ပါသည်။

3. အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးနဲ့ မလုံလောက်ရင် အခြားနည်းလမ်းရှိပါသလား?
ရှိပါသည်။ Nerve Block, Neurolytic Procedure, Intrathecal Drug Delivery, Radiotherapy, Surgery, Rehabilitation သို့မဟုတ် အခြား Pain Intervention များကို နာကျင်မှု၏ အကြောင်းရင်းနှင့် နေရာပေါ် မူတည်၍ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

4. Acupuncture သို့မဟုတ် Meditation က ကူညီနိုင်ပါသလား?
လူနာအချို့တွင် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အဓိကကင်ဆာကုသမှုနှင့် နာကျင်မှုကုသမှုကို အစားထိုးအသုံးမပြုသင့်ပါ။

5. Opioid ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ နောက်ပိုင်း သက်သာသွားပါသလား?
ပျို့ခြင်းနှင့် ငိုက်မျဉ်းခြင်းကဲ့သို့ လက္ခဏာအချို့သည် ခန္ဓာကိုယ်ဆေးနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်လာသည့်အခါ လျော့နည်းနိုင်ပါသည်။ ဝမ်းချုပ်ခြင်းမှာမူ မကြာခဏ ဆက်လက်ရှိနေသဖြင့် ကာကွယ်ကုသမှု လိုအပ်တတ်ပါသည်။