ခါးနာခြင်း (Low Back Pain): ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းများ (Etiology)၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis) နှင့် ခေတ်သစ်ကုသမှုနည်းလမ်းများ (Contemporary Management)

အောက်တိုဘာ 4, 2026
บทความโดย :
Dr. Nattaya Udomsakdi
Low Back Pain


ခါးနာခြင်း (Low Back Pain): ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းများ (Etiology)၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis) နှင့် ခေတ်သစ်ကုသမှုနည်းလမ်းများ (Contemporary Management)


ခါးနာခြင်း (Low Back Pain): ဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်းများ (Etiology)၊ ရောဂါရှာဖွေခြင်း (Diagnosis) နှင့် ခေတ်သစ်ကုသမှုနည်းလမ်းများ (Contemporary Management)
“ဆရာဝန်ကြီး၊ ကျွန်တော်/ကျွန်မ ဆေးရုံသုံးရုံမှာ သံလိုက်ပုံရိပ်ဖော်စက် (MRI) ရိုက်ခဲ့ပေမယ့် ဆရာဝန်တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အဖြေပေးတာ မတူကြဘူး။” ၎င်းသည် ခါးနာသော လူနာများ (Low Back Pain) အများဆုံး ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိသည့် အခက်အခဲများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဆေးပညာအရ (Clinically) ခါးနာခြင်းဆိုသည်မှာ ရောဂါတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ၊ ရှုပ်ထွေးသော အကြောင်းရင်းများစွာ (etiologies) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရောဂါလက္ခဏာစု (syndrome) တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ လူနာအများစုတွင် နာကျင်မှု၏ တကယ့်ဇာစ်မြစ်သည် ဓာတ်မှန် (radiological imaging) သို့မဟုတ် သံလိုက်ပုံရိပ်ဖော်စက် (MRI) အဖြေတစ်ခုတည်းတွင် တွေ့ရသော ထင်ရှားသည့်အချက်များနှင့် ကိုက်ညီလေ့မရှိပါ။

လက်ရှိတွင် ခါးနာခြင်းသည် ဘဝအရည်အသွေး (quality of life) ကျဆင်းခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းခွင်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း (work productivity) ဆုံးရှုံးရခြင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဝမ်းသာစရာသတင်းမှာ လူနာအများစုသည် တိကျမှန်ကန်သော ရောဂါခွဲခြားရှာဖွေမှု (differential diagnosis) နှင့် အခြေခံရောဂါဖြစ်စဉ် (underlying pathophysiology) ကို တိုက်ရိုက်ကုသပေးနိုင်မည်ဆိုပါက ခွဲစိတ်ကုသမှု (surgical intervention) မလိုဘဲ ပြန်လည်ကောင်းမွန် (recovery) လာနိုင်ပါသည်။

အမေးအဖြေ (Q&A): ရုတ်တရက် ခါးနာခြင်း (Acute) နှင့် နာတာရှည် ခါးနာခြင်း (Chronic Low Back Pain) တို့၏ ကွာခြားချက်များ

ရုတ်တရက် ခါးနာခြင်း (Acute Low Back Pain)

  • အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်ချက်- ၁၂ ပတ်ထက် မကျော်လွန်ဘဲ ကြာရှည်သော ခါးနာခြင်း။
  • အဓိကဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်း (Primary Etiology)- အလေးအပင်မခြင်း၊ အားကစားလုပ်ခြင်း၊ အနေအထားတစ်ခုတည်းဖြင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာနေခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်နေဟန်ထားလွဲမှားစွာ လှည့်ခြင်းတို့ကြောင့် ကျောရိုးတိုင်တစ်ဝိုက်ရှိ ကြွက်သား၊ အရွတ်နှင့် ပျော့ပျောင်းသော တစ်ရှူးများ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း (Muscle and soft tissue injury) ကြောင့် အဖြစ်များပါသည်။
  • ကုသမှုချဉ်းကပ်ပုံ (Management Approach)- အများစုမှာ ၆-၈ ပတ်အတွင်း အလိုအလျောက် သက်သာလာတတ်ပါသည်။ ခေတ်သစ် ဆေးပညာလမ်းညွှန်ချက်များ (clinical guidelines) အရ အတိတ်ကလို အချိန်ကြာမြင့်စွာ အိပ်ရာထဲလှဲနေခြင်းကို အကြံမပြုတော့ပါ။ ခိုင်လုံသောအထောက်အထားများအရ စောစီးစွာလှုပ်ရှားခြင်း (early mobilization) နှင့် ခံနိုင်ရည်ရှိသလောက် ပုံမှန်နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုများ ပြန်လုပ်ခြင်းက ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဆေးခန်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုရလဒ်များကို ရှင်းလင်းစွာပြသနေပါသည်။

နာတာရှည် ခါးနာခြင်း (Chronic Low Back Pain)

  • အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်ချက်- ၁၂ ပတ်ထက်ကျော်လွန်၍ စဉ်ဆက်မပြတ် နာကျင်နေခြင်း။
  • အဓိကဖြစ်ပွားရသည့်အကြောင်းရင်း (Primary Etiology)- ကြွက်သားသက်သက်ပါဝင်ရုံမျှမက ရှုပ်ထွေးသော ရောဂါဖြစ်ပွားမှု ယန္တရားများ ပါဝင်ပါသည်။ ဤလူနာအုပ်စုအတွက် ကုသမှု (Management) ၏ အဓိကအုတ်မြစ်မှာ ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ (imaging) က ဘာပြသသည်ကို မေးခွန်းထုတ်နေရန်မဟုတ်ဘဲ “နာကျင်မှု၏ တကယ့်ဇာစ်မြစ်” (true Pain Generator) ကို တက်ကြွစွာ ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် ဖြစ်ပါသည်။

ခါးနာခြင်း အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း (အဓိက အမျိုးအစား ၅ မျိုး – Classification of Low Back Pain)

  1. ကျောရိုးဆစ်ဆိုင်ရာ ခါးနာခြင်း (Spondylogenic Back Pain)- နာကျင်မှုကုသရေးဆေးခန်းများတွင် အများဆုံးကြုံတွေ့ရသော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-
    – ကြွက်သားနှင့် အရွတ်အကြောဆွဲခြင်း/လွဲခြင်း (Muscle strain and Ligament sprain)
    – အရိုးနုပြား ပျက်စီးခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးနုပြား ကျွံခြင်း (Disc degeneration or Disc herniation)
    – အရိုးနုပြားကြောင့်ဖြစ်သော နာကျင်ခြင်း (Discogenic pain)
    – ဖက်ဆက် အဆစ်နာကျင်ခြင်းနှင့် ဆာခရိုအီလီယက် အဆစ်နာကျင်ခြင်း (Facet Joint Pain and Sacroiliac Joint Pain)
    – ကျောရိုးဆစ်ကြောင့်ဖြစ်သော နာကျင်ခြင်း (Vertebrogenic pain)
    – ခါးရိုးဆစ် အာရုံကြောလမ်းကြောင်း ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးပွရောဂါကြောင့် ကျောရိုးဆစ်ဖိသိပ်မှု ကျိုးပဲ့ခြင်း (Lumbar Spinal Stenosis or osteoporotic vertebral compression fractures)
  2. ကလီစာဆိုင်ရာ ခါးနာခြင်း (Viscerogenic Back Pain)- ကျောက်ကပ်ကျောက်တည်ခြင်း (nephrolithiasis)၊ ကျောက်ကပ်ရောင်ခြင်း (pyelonephritis)၊ ပန်ကရိယရောင်ခြင်း (pancreatitis)၊ မီးယပ်ရောဂါများ သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းရောဂါများ ကဲ့သို့သော ဝမ်းဗိုက် သို့မဟုတ် တင်ပါးဆုံတွင်းရှိ ကလီစာရောဂါများ (visceral pathology) ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ခါးနာခြင်း။
  3. သွေးကြောဆိုင်ရာ ခါးနာခြင်း (Vasculogenic Back Pain)- ဝမ်းဗိုက်ပင်မသွေးလွှတ်ကြော ဖောင်းပွခြင်း (Abdominal Aortic Aneurysm – AAA) သို့မဟုတ် ပင်မသွေးလွှတ်ကြောကွဲခြင်း (Aortic Dissection) ကဲ့သို့သော အခြေအနေများ။ အဖြစ်နည်းသော်လည်း အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အရေးပေါ်အခြေအနေများ ဖြစ်ပါသည်။
  4. အာရုံကြောဆိုင်ရာ ခါးနာခြင်း (Neurogenic Back Pain)- အစွန်အဖျား အာရုံကြော ပိတ်မိခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီး အကျိတ်များ သို့မဟုတ် အာရုံကြောအမြှေးပါး အကျိတ်များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း။
  5. အာရုံကြောစနစ်ဆိုင်ရာ နာကျင်မှု (Nociplastic Pain)- ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် လုပ်ငန်းစဉ် ပုံမှန်မဟုတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဗဟိုအာရုံကြောစနစ် တုံ့ပြန်မှုလွန်ကဲခြင်း (central sensitization) ကြောင့် အာရုံကြောစနစ်သည် နာကျင်မှုကို အလွန်အမင်းထိခိုက်လွယ်စေကာ အစွန်အဖျားပိုင်းရှိ ခန္ဓာကိုယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ လျော့ကျသွား သို့မဟုတ် ပျောက်ကင်းသွားပြီးနောက်တွင်ပင် နာကျင်မှုကို အချိန်ကြာရှည်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်စေခြင်း။

အန္တရာယ်ရှိသော ရောဂါလက္ခဏာများ (Red Flag Symptoms)


ခါးနာခြင်းနှင့်အတူ ဤလက္ခဏာများ တွဲဖက်ပါလာပါက ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း၊ ကင်ဆာ (malignancy)၊ အရိုးကျိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော အာရုံကြောဖိမိခြင်း (critical neural compression) တို့ကို ဖယ်ရှားရန် ချက်ချင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကဲဖြတ်မှု ခံယူရန် မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါသည်- အဖျားတက်ခြင်း၊ အကြောင်းရင်းမသိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်ကျဆင်းခြင်း၊ ယခင်က ကင်ဆာဖြစ်ဖူးသည့် ရာဇဝင်ရှိခြင်း၊ ညဘက်တွင် ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း၊ ပြင်းထန်သော ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း၊ ခြေထောက်များ လျင်မြန်စွာ အားနည်းလာခြင်း၊ ကုန်းနှီးနေရာ ထုံကျင်ခြင်း (saddle anesthesia – လိင်အင်္ဂါ/စအိုတစ်ဝိုက် ထုံကျင်ခြင်း)၊ သို့မဟုတ် ကော့ဒါ အီကွိုင်နာ ဆင်ဒရုန်း (Cauda equina syndrome) ကို ညွှန်ပြနေသော ဆီး/ဝမ်း မထိန်းနိုင်ခြင်း။

အမေးအဖြေ (Q&A): သံလိုက်ပုံရိပ်ဖော်စက် (MRI) ၏ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် ကာယကုထုံး (Physical Therapy) စက်ဝန်း

ပုံမှန် သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော MRI က အကြောင်းအရာအားလုံးကို ပြောပြနိုင်ပါသလား?


သံလိုက်ပုံရိပ်ဖော်စက် (MRI) သည် အဖြေအားလုံးကို မပေးနိုင်ပါ။ လက်တွေ့ကုသမှုနယ်ပယ်တွင် MRI သည် “ဖွဲ့စည်းပုံ သို့မဟုတ် ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်များ” (structural or anatomical abnormalities) ကိုသာ မြင်သာစေပြီး ပျက်စီးနေသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် အမှန်တကယ် နာကျင်မှုဖြစ်စေသော ဇာစ်မြစ် (actual pain generator) ဟုတ်မဟုတ်ကို ညွှန်ပြနိုင်စွမ်း မရှိပါ။
စာရင်းဇယားအထောက်အထားများအရ အသက် ၅၀-၆၀ ကြား ကျန်းမာသော လူကြီးများ၏ အချိုးအစားများပြားသော ပမာဏသည် ၎င်းတို့၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ခါးနာခြင်းကို တစ်ကြိမ်မျှ မခံစားဖူးသော်လည်း ပုံမှန် MRI စစ်ဆေးမှုများတွင် အရိုးနုပြား ပျက်စီးခြင်း (disc degeneration)၊ ဖက်ဆက် အဆစ်ရောင်ခြင်း (facet joint arthrosis) သို့မဟုတ် အရိုးအတက်ထွက်ခြင်းများကို တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်။ ဤပျက်စီးယိုယွင်းမှု တွေ့ရှိချက်များသည် မျက်နှာပေါ်ရှိ အရေးအကြောင်းများ သို့မဟုတ် ဆံပင်ဖြူခြင်းတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သဘာဝအရွယ်အိုမင်းခြင်း ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် နာကျင်မှုကုသရေး ဆရာဝန်များသည် ၎င်းတို့၏ ကုသမှုချဉ်းကပ်ပုံကို ပုံရိပ်ဖော်တွေ့ရှိချက်များသက်သက်ထက် လက်တွေ့ရောဂါလက္ခဏာပြသမှု (clinical presentation) အပေါ်တွင်သာ အခြေခံကြပါသည်။

ကာယကုထုံး (Physical Therapy) က ဘာကြောင့် ယာယီသက်သာမှုပေးပြီး ရပ်လိုက်တာနဲ့ နာကျင်မှု ပြန်ဖြစ်လာရတာလဲ?


၎င်းသည် “နာကျင်မှု၏ တကယ့်ဇာစ်မြစ်” (true Pain Generator) ကို မကုသဘဲ ထားရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဖက်ဆက် အဆစ်များ (facet joints)၊ ဆာခရိုအီလီယက် အဆစ်များ (sacroiliac joints) သို့မဟုတ် ကျောရိုးဆစ်ကြား အရိုးနုပြားများ (intervertebral discs) ကဲ့သို့သော နက်ရှိုင်းသော ဖွဲ့စည်းပုံများတွင် ရောဂါဆိုင်ရာ ဒဏ်ရာများဖြစ်ပေါ်လာပြီး နာကျင်မှုအချက်ပြမှုများ (nociceptive signals) ကို ပေးပို့သောအခါ၊ ခန္ဓာကိုယ်က လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ရန်အတွက် ပြင်းထန်သော ကျောရိုးဘေးကြွက်သားများ တောင့်တင်းခြင်း (paraspinal muscle spasm) ကို ဖြစ်စေခြင်းဖြင့် အလိုအလျောက်တုံ့ပြန်ကာ သဘာဝအတွင်းပိုင်း ကျောက်ပတ်တီး (natural internal splint) ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ပေးပါသည်။
ထို့ကြောင့် လူနာများခံစားရသော ကြွက်သားတောင့်တင်းမှုသည် အများအားဖြင့် အဓိက ဇာစ်မြစ်အကြောင်းရင်းမဟုတ်ဘဲ ဒုတိယအကျိုးဆက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ကာယကုထုံးနှင့် နှိပ်နယ်ခြင်းနည်းလမ်းများသည် ရေတိုတွင် ကြွက်သားတောင့်တင်းမှုကို ထိရောက်စွာ သက်သာစေသော်လည်း နက်ရှိုင်းစွာတည်ရှိနေသော နာကျင်မှုဇာစ်မြစ်သည် ရောင်ရမ်းနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ကုသမှုရပ်ဆိုင်းလိုက်သည်နှင့် နာကျင်မှုသည် ချက်ချင်းပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။

အထူးပြု စွက်ဖက်ကုသမှု စီမံခန့်ခွဲခြင်းနှင့် ရောဂါရှာဖွေမှု လုပ်ငန်းစဉ် (Specialized Interventional Management and Diagnostic Workup)

ကနဦး ကွန်ဆာဗေးတစ် ကုသမှု (NSAIDs ဆေးများ၊ အလေးအပင်မခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန် လှုပ်ရှားမှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနှင့် ၄-၆ ပတ်ကြာ စဉ်ဆက်မပြတ် ကာယကုထုံးပြုလုပ်ခြင်း) (initial conservative management) သည် ရောဂါလက္ခဏာများကို မထိန်းချုပ်နိုင်သည့်အခါ၊ နာကျင်မှုကုသရေး အထူးကုဆရာဝန်ထံသို့ စွက်ဖက်ကုသခြင်း နာကျင်မှုစီမံခန့်ခွဲမှု (Interventional Pain Management) အတွက် လွှဲပြောင်းပေးရန် လိုအပ်ပါသည်-

  • ရောဂါရှာဖွေရေး အတားအဆီး (Diagnostic Block)- MRI က လက်တွေ့အခြေအနေနှင့် ချိတ်ဆက်ရာတွင် ရှုပ်ထွေးစေသည့် အဆင့်များစွာရှိသော ပျက်စီးယိုယွင်းမှုများကို ပြသသည့်အခါ၊ ဆရာဝန်သည် သံသယရှိသော အစိတ်အပိုင်းများကို ပစ်မှတ်ထားရန် တိကျပြီး ပမာဏနည်းပါးသော ထုံဆေးထိုးခြင်း (ဥပမာ- Medial Branch Block, Facet block, သို့မဟုတ် SI joint block) ကို အသုံးပြုကာ “ယာယီပိတ်ခလုတ်” ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်စေပါသည်။ အကယ်၍ နာကျင်မှုသက်သာခြင်း ၇၅-၈၀% ထက်ကျော်လွန်ပါက၊ ၎င်းသည် နောက်ဆက်တွဲ ကုသမှုအစီအစဉ်ဆွဲရန်အတွက် တိကျသော ရောဂါဖြစ်စေသည့်ဇာစ်မြစ်ကို အတည်ပြုပေးပါသည်။
  • ကျောရိုးအမြှေးပါးပြင်ပ စတီရွိုက်ထိုးခြင်း (Epidural Steroid Injection – ESI)- အာရုံကြောအမြစ်များတစ်ဝိုက်သို့ အရောင်ကျစေသော ကော်တီကိုစတီရွိုက်များ ထိုးနှံခြင်းဖြစ်ပြီး အောက်ပိုင်းခြေလက်များအထိ ပျံ့နှံ့သွားသော အာရုံကြောနာကျင်မှု (radicular pain) ခံစားရသည့် အရိုးနုပြားကျွံခြင်း (disc herniation) သို့မဟုတ် ကျောရိုးအာရုံကြောလမ်းကြောင်းကျဉ်းခြင်း (spinal stenosis) ရှိသော လူနာများအတွက် ညွှန်ကြားပါသည်။
  • ရေဒီယိုကြိမ်နှုန်းဖြင့် ဖျက်ဆီးခြင်း (Radiofrequency Ablation – RFA)- အဆစ်များသို့သွားသော အာရုံကြောများ (medial branches) မှ နာကျင်မှုအချက်ပြမှုများကို အပူဖြင့်ဖျက်ဆီးရန်နှင့် နှောင့်ယှက်ရန် မြင့်မားသော ကြိမ်နှုန်းရှိသည့် ရေဒီယိုလှိုင်းများကို အသုံးပြုခြင်း။ ဖက်ဆက် အဆစ်ဆင်ဒရုန်း (Facet joint syndrome) ရှိသော လူနာများအတွက် အလွန်သင့်လျော်ပြီး ၈-၁၂ လအထိ ကြာရှည်စွာ နာကျင်မှုကင်းဝေးစေပါသည်။
  • ကျောရိုးအမြှေးပါးပြင်ပ အမာရွတ်ဖျက်ခြင်း (Epidural Adhesiolysis)- ယခင်က ခါးခွဲစိတ်မှုခံယူပြီးနောက် (PSPS Type 2 / FBSS) အဆက်မပြတ် ကျောရိုးနာကျင်မှုကို ခံစားနေရသော လူနာများအတွက် ညွှန်ကြားသည့် ကျောရိုးအမြှေးပါးပြင်ပ ဟင်းလင်းပြင် (epidural space) အတွင်းရှိ သိပ်သည်းသော အာရုံကြောတစ်ဝိုက် အမာရွတ်တစ်ရှူးများကို ပစ်မှတ်ထား ဖျက်ဆီးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်။

အနှစ်ချုပ်နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက် (Summary and Clinical Guidance Q&A)

  • ခါးနာတဲ့လူနာတွေ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်လို့ရသေးလား? လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကို အထူးတိုက်တွန်းအားပေးပြီး ပြင်းထန်စွာ အကြံပြုထားပါသည်။ လှုပ်ရှားမှုသည် အပြည့်အဝ အနားယူခြင်းထက် သာလွန်သောရလဒ်များကို ရရှိစေပါသည်။ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ရေကူးခြင်း သို့မဟုတ် ရေထဲတွင် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း (water aerobics) ကဲ့သို့သော ထိခိုက်မှုနည်းပါးသည့် လေ့ကျင့်ခန်းများကို ဦးစားပေးသင့်ပါသည်။
  • ဘယ်လိုအပြုအမူတွေကို ရှောင်ကြဉ်သင့်သလဲ? အချိန်ကြာမြင့်စွာ အိပ်ရာထဲလှဲနေခြင်း၊ နီကိုတင်း အသုံးပြုခြင်း (နီကိုတင်းသည် ကျောရိုးဆစ်ကြား အရိုးနုပြားများဆီသို့ သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိခိုက်စေသောကြောင့်)၊ ကိုယ်အလေးချိန်လွန်ကဲခြင်းနှင့် နာကျင်မှုကိုကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် အထိုင်များသောအပြုအမူများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ရှောင်ကြဉ်မှုအပြုအမူများသည် ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်၏ တုံ့ပြန်လွယ်မှုကို မြင့်တက်စေပြီး နာတာရှည်နာကျင်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
  • ခါးပတ် (Lumbar Support – LS Support) များကို ရေရှည်ဝတ်ဆင်သင့်ပါသလား? ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များအရ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆက်တိုက်အသုံးပြုခြင်းကို အကြံမပြုပါ။ ခါးပတ်များသည် အခြေခံရောဂါဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းများကို မကုသပေးနိုင်ဘဲ၊ ၎င်းတို့ကို လပေါင်း သို့မဟုတ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ပြင်းထန်သော ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေကာ ခန္ဓာကိုယ်အလယ်ပိုင်း ကြွက်သားများ (core muscles) ကို အသုံးမပြုခြင်းကြောင့် သေးသိမ်အားနည်းစေပါသည်။ လက်ရှိတွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် နိုင်ငံတကာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ နှစ်ခုစလုံးက ခါးပတ်များကို နာတာရှည် ခါးနာခြင်းအတွက် အဓိကကုသမှုအဖြစ် မထောက်ခံဘဲ၊ ခန္ဓာကိုယ်အလယ်ပိုင်း ကြွက်သားများ၏ အင်အားကို သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ပြန်လည်ရရှိစေရန် တက်ကြွသော ကာယပြန်လည်သန်စွမ်းရေး ကုသမှု (active physical rehabilitation) ကိုသာ ဦးစားပေးထားပါသည်။


ကိုးကားချက်များ (References)

  • Nicol V, Verdaguer C, Daste C, Bisseriex H, Lapeyre E, Lefèvre-Colau MM, Rannou F, Rören A, Facione J, Nguyen C. Chronic Low Back Pain: A Narrative Review of Recent International Guidelines for Diagnosis and Conservative Treatment. J Clin Med. 2023;12(4):1685. doi:10.3390/jcm12041685.
  • Zhou T, Salman D, McGregor AH. Recent Clinical Practice Guidelines for the Management of Low Back Pain: A Global Comparison. BMC Musculoskelet Disord. 2024;25:344. doi:10.1136/s12891-024-07468-0.
  • Margetis K, Singh C, Casiano VE, Varacallo MA. Low Back Pain: Evaluation and Management. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; Updated December 13, 2025.
  • Costa N, Hodges PW. Low Back Pain Fact Sheet. International Association for the Study of Pain (IASP). Published July 25, 2023.
  • Allegri M, Montella S, Salici F, et al. Mechanisms of Low Back Pain: A Guide for Diagnosis and Therapy. F1000Research. 2016;5:F1000 Faculty Rev-1530. doi:10.12688/f1000research.8105.2.
  • Farley T, Stokke J, Goyal K, DeMicco R. Chronic Low Back Pain: History, Symptoms, Pain Mechanisms, and Treatment. Life. 2024;14(7):812. doi:10.3390/life14070812.
  • Oertel JM, Sharif SY, Zygourakis C, et al. Acute Low Back Pain: Epidemiology, Etiology, and Prevention: WFNS Spine Committee Recommendations. World Neurosurg X. 2024;22:100313.
  • Oliveira CB, Maher CG, Pinto RZ, Traeger AC, Lin CWC, Chenot JF, van Tulder M, Koes BW. Clinical Practice Guidelines for the Management of Non-Specific Low Back Pain in Primary Care: An Updated Overview. Eur Spine J. 2018;27(11):2791-2803.
  • Foster NE, Anema JR, Cherkin D, Chou R, Cohen SP, Gross DP, et al. Prevention and Treatment of Low Back Pain: Evidence, Challenges, and Promising Directions. Lancet. 2018;391(10137):2368-2383.
  • Maher C, Underwood M, Buchbinder R. Non-Specific Low Back Pain. Lancet. 2017;389(10070):736-747.
  • Brinjikji W, Diehn FE, Jarvik JG, Carr CM, Kallmes DF, Murad MH, Luetmer PH. MRI Findings of Disc Degeneration are More Prevalent in Adults with Low Back Pain than in Asymptomatic Controls: A Systematic Review and Meta-Analysis. AJNR Am J Neuroradiol. 2015;36(12):2394-2399.
  • Cohen SP, Bhaskar A, Bhatia A, Buvanendran A, Deer T, Garg S, et al. Consensus Practice Guidelines on Interventions for Lumbar Facet Joint Pain from a Multispecialty, International Working Group. Reg Anesth Pain Med. 2020;45(6):424-467.
  • Kaneda G, Zila L, Sheyn D, et al. What a Pain in the Back: Etiology, Diagnosis and Future Treatment Directions for Discogenic Low Back Pain. Pain and Therapy. 2025. doi:10.1038/s41413-025-00472-7.
  • Smuck M, Khalil J, Barrette K, et al. Prospective, Randomized, Multicenter Study of Intraosseous Basivertebral Nerve Ablation for the Treatment of Chronic Low Back Pain. Spine J. 2021;21(2):212-220.
  • Fischgrund JS, Rhyne A, Franke J, et al. Intraosseous Basivertebral Nerve Ablation for the Treatment of Chronic Low Back Pain: 5-Year Treatment Arm Results from a Prospective Randomized Double-Blind Sham-Controlled Trial. Eur Spine J. 2020;29(8):1925-1934.
Dr. Nattaya Udomsakdi
Article Author
Dr. Nattaya Udomsakdi
วิสัญญีแพทย์ ด้านระงับปวด
View Profile