Day Surgery ဆိုတာ ဘာလဲ? ခွဲစိတ်ပြီး တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်နိုင်ပါသလား?

Day Surgery ဆိုတာ ဘာလဲ? ခွဲစိတ်ပြီး တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်နိုင်ပါသလား? | Sapiens Hospital

   Day Surgery ဆိုသည်မှာ လူနာအား ကြိုတင်စီစဉ်၍ ခွဲစိတ်ကုသပြီး တစ်နေ့တည်းအတွင်း အိမ်ပြန်နိုင်စေရန် စီမံထားသည့် ခွဲစိတ်ကုသမှုစနစ်ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်မှုမတိုင်မီ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို စနစ်တကျ အကဲဖြတ်ခြင်း၊ နာကျင်မှုနှင့် ပျို့အန်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လုံခြုံစွာ စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပြီးမှ အိမ်ပြန်ခွင့်ပေးသည်။

    “ခွဲစိတ်ကုသမှု” ဟု ကြားလိုက်သောအခါ လူအများက ဆေးရုံတွင် ရက်အတော်ကြာ တက်ရောက်ရမည်၊ အစားအသောက်နှင့် ရေကို အချိန်ကြာကြာ ရှောင်ရမည်၊ ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာကြီးမားမည်၊ ပြန်လည်သက်သာရန် အချိန်ကြာမည်ဟု ထင်မြင်လေ့ရှိကြသည်။

    သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် ခွဲစိတ်နည်းပညာများ ပိုမိုသေးငယ်သောဒဏ်ရာဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်လာခြင်း၊ မေ့ဆေးနှင့် ထုံဆေးများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာခြင်း၊ နာကျင်မှုထိန်းချုပ်မှု ပိုမိုထိရောက်လာခြင်းနှင့် ခွဲစိတ်မတိုင်မီနှင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် စောင့်ရှောက်မှုစနစ်များ ပိုမိုစံချိန်မီလာခြင်းကြောင့် “Day Surgery” ဟုခေါ်သော ကုသမှုပုံစံ ပေါ်ပေါက်လာသည်။
လူနာများ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသည့် မေးခွန်းများမှာ:

• ခွဲစိတ်ပြီး တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်ခြင်းက အမှန်တကယ် လုံခြုံပါသလား?
• ဘယ်သူတွေ Day Surgery အတွက် သင့်တော်ပါသလဲ?
• Day Surgery က အသေးစားခွဲစိတ်မှုနဲ့ တူပါသလား?
• အိမ်ပြန်ဖို့ အဖော်တစ်ဦး လိုအပ်ပါသလား?
• အိမ်ပြန်ပြီးနောက် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ပြဿနာဖြစ်လာလျှင် ဘာလုပ်ရမလဲ?

   ဤဆောင်းပါးတွင် Day Surgery ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ အကျိုးကျေးဇူးများ၊ မည်သူများအတွက် သင့်တော်သည်၊ မည်သို့ပြင်ဆင်ရမည်နှင့် မည်သည့်အခြေအနေတွင် ဆရာဝန်က ဆေးရုံတက်ရန် အကြံပြုနိုင်သည်ကို ရှင်းပြထားပါသည်။

Day Surgery ဆိုတာ ဘာလဲ?
   “Day Surgery” သို့မဟုတ် “same-day surgery / ambulatory surgery” ဆိုသည်မှာ လူနာအား ကြိုတင်စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ဆေးရုံသို့လာရောက်၍ ခွဲစိတ်မှု သို့မဟုတ် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ခံယူပြီး ပြန်လည်နိုးကြားသက်သာလာသည်အထိ စောင့်ကြည့်ကာ ဆေးရုံတွင် ညအိပ်ရန်မလိုဘဲ တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်နိုင်သည့် ကုသမှုပုံစံဖြစ်သည်။

    အဓိကအချက်မှာ “အစကတည်းက စနစ်တကျ စီစဉ်ထားခြင်း” ဖြစ်သည်။ Day Surgery ဆိုသည်မှာ အကဲဖြတ်မှုမပြုဘဲ လူနာကို အမြန်ဆုံးအိမ်ပြန်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါ။ လူနာရွေးချယ်ခြင်း၊ ရှိပြီးသားရောဂါများကို အကဲဖြတ်ခြင်း၊ မေ့ဆေး/ထုံဆေးနည်းလမ်းရွေးချယ်ခြင်း၊ နာကျင်မှုထိန်းချုပ်ရေးစီမံခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် အိမ်ပြန်နိုင်မည့် လုံခြုံရေးစံနှုန်းများ သတ်မှတ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည့် စနစ်တကျ စောင့်ရှောက်မှုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကောင်းမွန်သော Day Surgery ဆိုသည်မှာ “အမြန်ဆုံးခွဲစိတ်ခြင်း” မဟုတ်ဘဲ “သင့်တော်စွာခွဲစိတ်ခြင်း၊ ကောင်းမွန်စွာ ပြန်လည်သက်သာခြင်းနှင့် လုံခြုံစွာ အိမ်ပြန်နိုင်ခြင်း” ဖြစ်သည်။

Day Surgery နဲ့ အသေးစားခွဲစိတ်မှု ဘာကွာသလဲ?
   Day Surgery ကို အသေးစားခွဲစိတ်မှုသာ ဖြစ်သည်ဟု ထင်လေ့ရှိသော်လည်း မတူညီပါ။ “အသေးစားခွဲစိတ်မှု” ဆိုသည်မှာ cyst၊ အရေပြားအောက်အကျိတ် သို့မဟုတ် lipoma ဖယ်ရှားခြင်း၊ ဒဏ်ရာချုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြည်ဖောက်ထုတ်ခြင်းကဲ့သို့ အရွယ်အစားသေးသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဆိုလိုလေ့ရှိပြီး local anesthesia ဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း ပြုလုပ်နိုင်သည်။ “Day Surgery” သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အယူအဆဖြစ်ပြီး သင့်တော်သော လူနာနှင့် ခွဲစိတ်မှုများတွင် regional anesthesia သို့မဟုတ် general anesthesia လိုအပ်သော ခွဲစိတ်မှုများလည်း ပါဝင်နိုင်သည်။
သင့်တော်သော လူနာများတွင် Day Surgery အဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများမှာ:

• အရေပြားအောက်အကျိတ်၊ cyst သို့မဟုတ် lipoma ဖယ်ရှားခြင်း
• အချို့သော ပြည်တည်နာများကို ဖောက်ထုတ်ခြင်း
• အချို့သော အူကျွံခွဲစိတ်မှုများ
• အချို့သော လိပ်ခေါင်းခွဲစိတ်မှုများ
• သင့်တော်သော လူနာများတွင် အချို့သော laparoscopic surgery များ
• အချို့သော endoscopy သို့မဟုတ် ရောဂါရှာဖွေရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
• အချို့သော အရိုးအဆစ်နှင့် အားကစားဆေးပညာဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ
• ဆေးရုံတွင် ညအိပ်ရန်မလိုသော pain intervention သို့မဟုတ် procedure အချို့

   သို့သော် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတိုင်း Day Surgery အတွက် သင့်တော်သည်မဟုတ်သလို လူနာတိုင်းလည်း တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်သင့်သည်မဟုတ်ပါ။ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခွဲစိတ်မှုအမျိုးအစားနှင့် လူနာ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ် မူတည်သည်။

တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်နိုင်တာ အမှန်လား?
အဖြေမှာ “သင့်တော်သော လူနာများနှင့် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လုံခြုံရေးစံနှုန်းများ ပြည့်မီပါက အိမ်ပြန်နိုင်ပါသည်” ဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် recovery area တွင် အောက်ပါအချက်များကို စစ်ဆေးမည်:

• ကောင်းမွန်စွာ နိုးကြားနေခြင်း
• အသက်ရှူမှု ကောင်းမွန်ခြင်း
• သွေးပေါင်ချိန်၊ နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် အောက်ဆီဂျင်အဆင့် တည်ငြိမ်ခြင်း
• နာကျင်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း
• ပြင်းထန်သော ပျို့အန်ခြင်း မရှိခြင်း
• ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးထွက်ခြင်း မရှိခြင်း
• သင့်တော်သည့်အခါ ရေသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ပါးသောအစားအစာ စားနိုင်ခြင်း
• လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအလိုက် လမ်းလျှောက် သို့မဟုတ် လှုပ်ရှားနိုင်ခြင်း
• အိမ်ပြန်ပို့ပေးမည့် ယုံကြည်ရသော လူကြီးတစ်ဦး ရှိခြင်း

   လူနာသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လိုက်နာရမည့် အကြံပြုချက်များနှင့် အန္တရာယ်သတိပေးလက္ခဏာများကို နားလည်ရမည်။ နာကျင်မှုများနေခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ ပျို့အန်ခြင်း၊ သွေးထွက်ခြင်း၊ သွေးပေါင်မတည်ငြိမ်ခြင်း၊ အလွန်အမင်းငိုက်မျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆရာဝန်က အိမ်ပြန်ရန် မလုံခြုံသေးဟု သတ်မှတ်ပါက ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ရန် သို့မဟုတ် ဆေးရုံတက်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ Day Surgery ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ “လူတိုင်းကို တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်စေခြင်း” မဟုတ်ဘဲ “လုံခြုံသည့်အချိန်တွင်သာ အိမ်ပြန်စေခြင်း” ဖြစ်သည်။

Day Surgery အတွက် ဘယ်သူတွေ သင့်တော်သလဲ? ယေဘုယျအားဖြင့်:

• ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှိပြီးသားရောဂါများကို ကောင်းစွာထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခြင်း
• ခွဲစိတ်မှု အလွန်မရှုပ်ထွေးခြင်း
• ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုကို ဆေးဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်နိုင်ခြင်း
• သွေးထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ ဖြစ်နိုင်ခြေ မမြင့်ခြင်း
• အသက်ရှူခက်ခဲမှု သို့မဟုတ် မတည်ငြိမ်သော နှလုံးအခြေအနေ မရှိခြင်း
• အိမ်တွင် အခြေခံကိုယ်တိုင်စောင့်ရှောက်မှု ပြုလုပ်နိုင်ခြင်း
• အိမ်ပြန်ပို့ပေးပြီး ခွဲစိတ်ပြီးနောက် စောင့်ရှောက်ပေးနိုင်မည့် ယုံကြည်ရသော လူကြီးတစ်ဦး ရှိခြင်း
• အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ဆေးရုံသို့ ပြန်လာနိုင်ရန် နေထိုင်ရာနေရာ အလွန်မဝေးခြင်း
• ညွှန်ကြားချက်များကို နားလည်ပြီး ပြဿနာဖြစ်ပါက ဆေးရုံသို့ ဆက်သွယ်နိုင်ခြင်း

   ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ သွေးတွင်းအဆီများခြင်း သို့မဟုတ် သိုင်းရွိုက်ရောဂါကဲ့သို့ ရောဂါများရှိသူများလည်း ရောဂါကို ကောင်းစွာထိန်းချုပ်ထားပြီး ခွဲစိတ်မတိုင်မီ စစ်ဆေးမှုအောင်မြင်ပါက Day Surgery ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

Day Surgery အတွက် မသင့်တော်နိုင်သူများ
အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ဆရာဝန်က ဆေးရုံတက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုကြာရှည်စွာ စောင့်ကြည့်ခြင်းကို အကြံပြုနိုင်သည်:

• ကောင်းစွာမထိန်းချုပ်နိုင်သေးသော နှလုံး သို့မဟုတ် အဆုတ်ရောဂါ
• သင့်တော်စွာ မကုသရသေးသော ပြင်းထန် obstructive sleep apnea
• သွေးချိုမထိန်းချုပ်နိုင်သော ဆီးချို သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် သွေးချိုကျနိုင်ခြေမြင့်ခြင်း
• သွေးပေါင်အလွန်မြင့်ခြင်း သို့မဟုတ် မတည်ငြိမ်ခြင်း
• အထူးစီမံရန်လိုသော anticoagulant သို့မဟုတ် antiplatelet ဆေးများ အသုံးပြုနေခြင်း
• မေ့ဆေးနှင့် ပြင်းထန်သောတုံ့ပြန်မှု သို့မဟုတ် မေ့ဆေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ ရာဇဝင်ရှိခြင်း
• သွေးဆုံးရှုံးမှုများနိုင် သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုများနိုင်သော ခွဲစိတ်မှု
• အလွန်အားနည်းသော သက်ကြီးရွယ်အို သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင်စောင့်ရှောက်နိုင်မှုနည်းခြင်း
• အိမ်ပြန်ပို့ပေးမည့် ဆွေမျိုး သို့မဟုတ် စောင့်ရှောက်သူ မရှိခြင်း
• ဆေးရုံနှင့် အလွန်ဝေးပြီး ပြဿနာဖြစ်ပါက ပြန်လာရန်ခက်ခဲခြင်း
• ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ညွှန်ကြားချက်များကို နားလည် သို့မဟုတ် လိုက်နာနိုင်ခြင်း မရှိခြင်း

   ဤအခြေအနေများရှိခြင်းက ခွဲစိတ်မရဟု မဆိုလိုပါ။ ဆရာဝန်က တစ်ညဆေးရုံတက်ခြင်း သို့မဟုတ် short stay surgery ကဲ့သို့ ပိုမိုလုံခြုံသော အစီအစဉ်ကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။

Day Surgery မတိုင်မီ ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲ?
Day Surgery ၏ လုံခြုံမှုသည် ခွဲစိတ်ပြီးမှ စတင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခွဲစိတ်ခန်းမဝင်မီကတည်းက စတင်ပါသည်။

   1. ရှိပြီးသားရောဂါများနှင့် သောက်နေသောဆေးအားလုံးကို ဆရာဝန်အား အသိပေးပါ
ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ နှလုံး၊ အဆုတ်၊ ကျောက်ကပ်၊ အသည်းရောဂါ၊ သွေးထွက်လွယ်ခြင်းနှင့် ဆေးမတည့်မှု ရာဇဝင်များကို ပြောပြပါ။ အောက်ပါဆေးများအပါအဝင် သောက်နေသောဆေးအားလုံး၏ စာရင်းကို ယူဆောင်လာပါ:

• Anticoagulants
• Antiplatelet ဆေးများ
• ဆီးချိုဆေးများ
• သွေးတိုးဆေးများ
• ဆေးဖက်ဝင်အပင်ထွက်ဆေးများ
• အာဟာရဖြည့်စွက်ဆေးများ
• ပုံမှန်သောက်နေသော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ
• အိပ်ဆေး သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုလျော့ဆေးများ
  ဆေးအချို့ကို ခွဲစိတ်မတိုင်မီ ခေတ္တရပ်ရန်၊ ဆက်သောက်ရန် သို့မဟုတ် အချိန်ပြောင်းရန် လိုအပ်နိုင်သောကြောင့် ဆရာဝန်နှင့် မတိုင်ပင်ဘဲ ကိုယ်တိုင်မရပ်ပါနှင့်။

   2. အစာနှင့်ရေ ရှောင်ရန် ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာပါ
   ခွဲစိတ်မတိုင်မီ အစာနှင့်ရေကို သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း ရှောင်ခြင်းသည် မေ့ဆေးပေးချိန်တွင် အစာအိမ်အတွင်းရှိ အရာများ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းထဲ ဝင်ရောက်နိုင်ခြေကို လျော့ချပေးသည်။ ဆရာဝန် သို့မဟုတ် မေ့ဆေးအဖွဲ့က အစာအခဲ၊ နို့၊ အချိုရည်နှင့် clear fluids များကို မည်သည့်အချိန်အထိ သောက်နိုင်သည်ကို ရှင်းလင်းစွာ ညွှန်ကြားပါမည်။

 3. အိမ်ပြန်ပို့ပေးမည့်သူကို ကြိုတင်စီစဉ်ပါ
   Sedation၊ anesthesia သို့မဟုတ် general anesthesia ရရှိထားပါက ကိုယ်တိုင်ကားမောင်း၍ အိမ်မပြန်သင့်ပါ။ ယုံကြည်ရသော လူကြီးတစ်ဦး လိုက်ပါပို့ဆောင်သင့်သည်။ ဆေးအာနိသင်ပြီးနောက် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အချိန်အတွင်း ကားမောင်းခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း၊ အရေးကြီးစာရွက်စာတမ်းများ လက်မှတ်ထိုးခြင်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်အရေးကြီးသည့် အလုပ်များကို ရှောင်ပါ။

4. ပြန်လည်သက်သာရန် အိမ်ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပါ
   သန့်ရှင်းပြီး သွားလာရလွယ်ကူသော နေရာ၊ ကူညီစောင့်ရှောက်ပေးမည့်သူ၊ အစာချေလွယ်သော အစားအစာ၊ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် သုံးရန်ဆေးများနှင့် ဆေးရုံဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ။

5. ခွဲစိတ်မတိုင်မီ နားလည်သည်အထိ မေးမြန်းပါ ဥပမာ:

• ဘယ်လိုလုပ်ထုံးလုပ်နည်း ပြုလုပ်မလဲ?
• Local anesthesia၊ nerve block၊ regional anesthesia သို့မဟုတ် general anesthesia သုံးမလား?
• ခွဲစိတ်ဒဏ်ရာ ဘယ်နေရာမှာ ရှိမလဲ?
• နာကျင်မှု ဘယ်လောက်ရှိနိုင်မလဲ?
• အလုပ်ဘယ်နှရက် နားရမလဲ?
• ဘယ်အချိန်ကစပြီး ရေချိုးနိုင်မလဲ?
• ဘယ်အချိန်ကစပြီး လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်နိုင်မလဲ၊ ချုပ်ရိုးဖြုတ်ရန် ပြန်လာရန်လိုသလား?
• ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ ဖြစ်ရင် ဆေးရုံကို ချက်ချင်းပြန်လာရမလဲ?

   ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဆရာဝန်နှင့် သူနာပြုအဖွဲ့က လူနာ၏ အိမ်ပြန်ရန်အဆင်သင့်ဖြစ်မှုကို စစ်ဆေးပါမည်။ ယေဘုယျ discharge criteria များမှာ:

• နိုးကြားပြီး မရှုပ်ထွေးခြင်း
• Vital signs တည်ငြိမ်ခြင်း
• အသက်ရှူပုံမှန်ပြီး အောက်ဆီဂျင်လုံလောက်ခြင်း
• နာကျင်မှုကို ဆေးဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း
• ပျို့အန်ခြင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း
• ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးထွက်ခြင်း မရှိခြင်း
• သင့်တော်သလို ထိုင်၊ ရပ် သို့မဟုတ် လမ်းလျှောက်နိုင်ခြင်း
• မေ့ဆေးကြောင့် အရေးကြီးသော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ မရှိခြင်း
• ဆေး၊ ဒဏ်ရာစောင့်ရှောက်မှု၊ အစားအစာ၊ လှုပ်ရှားမှုနှင့် follow-up ဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များ ရရှိထားခြင်း
• အိမ်ပြန်ပို့ပေးမည့် စောင့်ရှောက်သူရှိခြင်း
• လူနာနှင့် စောင့်ရှောက်သူက အန္တရာယ်သတိပေးလက္ခဏာများကို နားလည်ခြင်း

   စံနှုန်းတစ်ခုခု မပြည့်မီပါက ဆရာဝန်က ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ ၎င်းသည် လုံခြုံရေးအတွက် ဖြစ်ပြီး Day Surgery မအောင်မြင်ခြင်းဟု မဆိုလိုပါ။

အိမ်ပြန်ပြီးနောက် ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်ရမလဲ?
တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်ရခြင်းသည် လုံးဝသက်သာပြီးပြီဟု မဆိုလိုပါ။ ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ညွှန်ကြားချက်များကို တိကျစွာ လိုက်နာပါ။

1. ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးသောက်ပါ။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး၊ လိုအပ်သည့်အခါ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသော ပဋိဇီဝဆေးနှင့် အခြားဆေးများကို သတ်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း သောက်ပါ။
   
2. ဒဏ်ရာကို မှန်ကန်စွာ စောင့်ရှောက်ပါ။ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ဒဏ်ရာကို စောင့်ရှောက်ပြီး သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့အောင် ထားပါ။ ကိုယ်တိုင် ဆေးလိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် စောင့်ရှောက်နည်း ပြောင်းလဲခြင်း မပြုပါနှင့်။
   
3. လှုပ်ရှားမှုများကို တဖြည်းဖြည်း ပြန်စပါ။ အချို့ခွဲစိတ်မှုများတွင် စောစောလမ်းလျှောက်နိုင်သော်လည်း အချို့တွင် အလေးမခြင်း၊ ပြင်းထန်လှုပ်ရှားခြင်းနှင့် လေ့ကျင့်ခန်းကို ခေတ္တရှောင်ရနိုင်သည်။
   
4. သင့်တော်သော အစားအစာ စားပါ။ မေ့ဆေးပြီးနောက် အစာပျော့နှင့် အစာချေလွယ်သောအစားအစာဖြင့် စတင်ရန်၊ ရေလုံလောက်စွာသောက်ရန်နှင့် အရက်ရှောင်ရန် အကြံပြုနိုင်သည်။ ပျို့ပါက အနည်းငယ်စီ စားပါ။ လိုအပ်ပါက အစောပိုင်း ပြန်လည်သက်သာချိန်တွင် စောင့်ရှောက်သူတစ်ဦး အနီးတွင်ရှိသင့်သည်။

Day Surgery ပြီးနောက် ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ ဖြစ်ရင် ဆေးရုံကို အမြန်ဆက်သွယ်သင့်သလဲ?
အောက်ပါလက္ခဏာများ ဖြစ်ပါက ဆေးရုံကို ဆက်သွယ်ပါ သို့မဟုတ် ဆေးကုသမှု ခံယူပါ:

• အဖျားမြင့်ခြင်း သို့မဟုတ် ချမ်းတုန်ခြင်း
• ဆေးသောက်ထားသော်လည်း နာကျင်မှု ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း
• သွေးများစွာထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် မရပ်ခြင်း
• ဒဏ်ရာဖောင်း၊ နီ၊ ပူခြင်း၊ ပြည်ထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် အနံ့မကောင်းခြင်း
• ပြင်းထန်စွာ ပျို့အန်ပြီး ရေမသောက်နိုင်ခြင်း
• အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်တင်း/နာခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် မူးဝေခြင်း
• ပုံမှန်မဟုတ်စွာ ငိုက်မျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း
• ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသည့် အချိန်အတွင်း ဆီးမသွားနိုင်ခြင်း
• ခြေထောက်ဖောင်းခြင်း၊ ခြေသလုံးနာခြင်း သို့မဟုတ် သွေးခဲဖြစ်နိုင်သည့် လက္ခဏာများ
• လူနာ သို့မဟုတ် မိသားစုက စိုးရိမ်ရသည့် မည်သည့်လက္ခဏာမဆို

   လက္ခဏာများ အလွန်ပြင်းထန်လာသည်အထိ မစောင့်ပါနှင့်။ စောစီးစွာ အကဲဖြတ်ခြင်းသည် ပြဿနာကို အချိန်မီ ရှာဖွေကုသနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။

Day Surgery ၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
သင့်တော်သော လူနာနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများတွင် Day Surgery သည် အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရှိနိုင်ပါသည်။

1. ရင်းနှီးသောပတ်ဝန်းကျင်တွင် ပြန်လည်သက်သာနိုင်ခြင်း လူနာများစွာသည် အိမ်တွင် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ အနားယူနိုင်ကြသည်။
2. ဆေးရုံတက်ချိန် လျော့နည်းခြင်း ညအိပ်ရန်မလိုသောကြောင့် အိမ်တွင် ပိုမိုစောစွာ ပြန်လည်သက်သာနိုင်သည်။
3. ဆေးရုံတွင် ကြာရှည်နေခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော အန္တရာယ်အချို့ကို လျှော့ချနိုင်ခြင်း သင့်တော်သော လူနာများတွင် မလိုအပ်သော ဆေးရုံတက်ချိန်ကို လျှော့ချနိုင်သည်။
4. အချို့ကိစ္စများတွင် ကုန်ကျစရိတ် လျော့နည်းနိုင်ခြင်း အခန်းခနှင့် ညအိပ်ဆေးရုံတက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ်အချို့ လျော့နိုင်သော်လည်း ခွဲစိတ်မှု၊ ဆေးရုံနှင့် အာမခံအခြေအနေပေါ် မူတည်သည်။
5. ဆေးရုံအရင်းအမြစ်များကို ထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်ခြင်း ဆေးရုံတက်ရန် အမှန်တကယ်လိုအပ်သော လူနာများအတွက် အတွင်းလူနာကုတင်များကို ပိုမိုအသုံးချနိုင်သည်။

Day Surgery ၏ ကန့်သတ်ချက်များ
Day Surgery သည် လူတိုင်းအတွက် မသင့်တော်ပါ။ အရေးကြီးသော ကန့်သတ်ချက်များမှာ:

• လူနာကို သင့်တော်စွာ ရွေးချယ်ရန်လိုခြင်း
• ကောင်းမွန်သော ခွဲစိတ်မတိုင်မီ အကဲဖြတ်မှုစနစ် လိုအပ်ခြင်း
• ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုနှင့် ပျို့အန်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန်လိုခြင်း
• လိုအပ်ပါက အိမ်ပြန်ပို့ပေးမည့် စောင့်ရှောက်သူရှိရန်လိုခြင်း
• အိမ်ပြန်ပြီးနောက် ဆေးရုံသို့ ဆက်သွယ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းရှိရန်လိုခြင်း
• ရှင်းလင်းသော ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ညွှန်ကြားချက်များ လိုအပ်ခြင်း
• နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ ဖြစ်ပါက ဆေးရုံပြန်လာခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးရုံတက်ခြင်း လိုအပ်နိုင်ခြင်း

ထို့ကြောင့် လုံခြုံသော Day Surgery သည် ခွဲစိတ်နည်းပညာတစ်ခုတည်းအပေါ် မူတည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ခွဲစိတ်မတိုင်မီမှ အိမ်ပြန်ပြီးနောက်အထိ စောင့်ရှောက်မှုစနစ်တစ်ခုလုံးအပေါ် မူတည်ပါသည်။

Day Surgery ပြုလုပ်သည့် ဆေးရုံတွင် ဘာတွေရှိသင့်သလဲ?
သင့်တော်သော စနစ်တွင်:

• ဆရာဝန်၏ ခွဲစိတ်မတိုင်မီ အကဲဖြတ်မှု
• လိုအပ်သည့်အခါ အသင့်ရှိသော anesthesia/sedation အဖွဲ့
• စံချိန်မီ ခွဲစိတ်ခန်း
• စောင့်ကြည့်မှုရှိသော recovery area
• နာကျင်မှုနှင့် ပျို့အန်ခြင်း ထိန်းချုပ်ရေးစနစ်
• အိမ်ပြန်မတိုင်မီ စစ်ဆေးမည့် စံနှုန်းများ
• စာဖြင့်ပေးထားသော ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ညွှန်ကြားချက်များ
• ပုံမှန်မဟုတ်သော လက္ခဏာများအတွက် ဆက်သွယ်နိုင်သည့် လမ်းကြောင်း
• နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ ဖြစ်ပါက လူနာကို ပြန်လည်အကဲဖြတ် သို့မဟုတ် ဆေးရုံတင်နိုင်သည့် အဆင်သင့်ရှိမှု

   “တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်ခြင်း” ဆိုသည်မှာ “ရိုးရှင်းစွာ စောင့်ရှောက်ခြင်း” ဟု မဆိုလိုပါ။ စနစ်တကျ စီမံထားပြီး လုံခြုံရေးစံနှုန်းများနှင့်အညီ စောင့်ရှောက်ခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။

မကြာခဏမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

1. Day Surgery ဆိုတာ ဘာလဲ?
   လူနာကို ကြိုတင်စီစဉ်၍ ခွဲစိတ်ကုသပြီး ပြန်လည်သက်သာမှုကို စောင့်ကြည့်ကာ လုံခြုံရေးအကဲဖြတ်မှု ပြည့်မီပါက တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်နိုင်သည့် ခွဲစိတ်ကုသမှုပုံစံဖြစ်သည်။
   
2. Day Surgery လုံခြုံပါသလား?
   သင့်တော်သော လူနာနှင့် ခွဲစိတ်မှုများတွင် လူနာရွေးချယ်မှု၊ ခွဲစိတ်မတိုင်မီ အကဲဖြတ်မှု၊ မေ့ဆေးစောင့်ရှောက်မှု၊ နာကျင်မှုထိန်းချုပ်မှုနှင့် အိမ်ပြန်မတိုင်မီ စနစ်တကျအကဲဖြတ်မှုရှိပါက လုံခြုံစွာ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
3. Day Surgery မှာ general anesthesia လိုအပ်ပါသလား?
   အမြဲမလိုပါ။ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအလိုက် local anesthesia၊ regional anesthesia၊ nerve block သို့မဟုတ် general anesthesia ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။
4. ခွဲစိတ်ပြီး ကိုယ်တိုင်ကားမောင်းပြီး အိမ်ပြန်နိုင်ပါသလား?
   Sedation သို့မဟုတ် anesthesia ရရှိထားပါက ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်တိုင်ကားမောင်းမပြန်သင့်ပါ။ ဆွေမျိုး သို့မဟုတ် စောင့်ရှောက်သူတစ်ဦး လိုက်ပါပို့ဆောင်သင့်သည်။
   
5. အိမ်ပြန်ပြီးနောက် အလွန်နာကျင်လျှင် ဘာလုပ်ရမလဲ?
   ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားသည့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးကို သောက်ပါ။ နာကျင်မှု ပိုဆိုးလာခြင်း၊ ဆေးဖြင့်မထိန်းနိုင်ခြင်း၊ သွေးထွက်ခြင်း၊ ဒဏ်ရာဖောင်းနီခြင်း၊ အဖျားရှိခြင်း သို့မဟုတ် အခြားစိုးရိမ်ဖွယ်လက္ခဏာများရှိပါက ဆေးရုံကို ဆက်သွယ်ပါ။
   
6. Day Surgery ပြီးရင် စောင့်ရှောက်သူ လိုပါသလား?
   အိမ်ပြန်ပို့ပေးမည့် စောင့်ရှောက်သူရှိသင့်ပြီး ဆေးအာနိသင် သို့မဟုတ် ခွဲစိတ်မှုအမျိုးအစားအလိုက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့၏ အကြံပြုချက်အတိုင်း အစောပိုင်းကာလတွင် အနီးကပ်စောင့်ရှောက်ပေးသင့်သည်။
   
7. ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဆေးရုံတက်ရန် ဆရာဝန်က ပြောလျှင် ပြဿနာဖြစ်တာလား?
   အမြဲတမ်း မဟုတ်ပါ။ နာကျင်မှုများခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ ရှိပြီးသားရောဂါ သို့မဟုတ် discharge criteria မပြည့်မီသေးခြင်းတို့ကြောင့် လုံခြုံရေးအတွက် ဆေးရုံတွင် ဆက်လက်စောင့်ကြည့်နိုင်သည်။

   Day Surgery သည် သင့်တော်သော လူနာများအား ခွဲစိတ်ပြီး တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်၍ ပြန်လည်သက်သာနိုင်စေသော ကုသမှုပုံစံဖြစ်သည်။ သို့သော် အလျင်စလိုကုသခြင်း သို့မဟုတ် လွယ်ကူသောစောင့်ရှောက်မှုဟု မဆိုလိုပါ။ ခွဲစိတ်မတိုင်မီ အကဲဖြတ်မှု၊ သင့်တော်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းရွေးချယ်မှု၊ မေ့ဆေးစီမံခန့်ခွဲမှု၊ နာကျင်မှုထိန်းချုပ်မှု၊ အိမ်ပြန်မတိုင်မီ အကဲဖြတ်မှုနှင့် ရှင်းလင်းသော ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ညွှန်ကြားချက်များ လိုအပ်ပါသည်။

အချို့လူနာများ တစ်နေ့တည်း လုံခြုံစွာ အိမ်ပြန်နိုင်သော်လည်း အချို့မှာ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ရန် သို့မဟုတ် ဆေးရုံတက်ရန် ပိုမိုသင့်တော်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် “တစ်နေ့တည်း အိမ်ပြန်နိုင်မလား?” ဟုသာ မမေးဘဲ “ကျွန်ုပ်၏အခြေအနေအတွက် ဘယ်လိုခွဲစိတ်နည်းက အလုံခြုံဆုံးလဲ၊ ဘယ်လိုပြန်လည်သက်သာမှုအစီအစဉ်က အသင့်တော်ဆုံးလဲ?” ဟု မေးသင့်ပါသည်။

အချက်အလက်မေးမြန်းရန်နှင့် ရက်ချိန်းယူရန်
Sapiens Hospital Move Better : Live Better
ဖုန်း 02-111-3703

ကိုးကားချက်များ
1. Bailey CR, Ahuja M, Bartholomew K, et al. Guidelines for day-case surgery 2019. Anaesthesia. 2019;74(6):778–792.
2. American Society of Anesthesiologists. Statement on Ambulatory Anesthesia and Surgery. Updated 2023.
3. Centre for Perioperative Care and British Association of Day Surgery. Day Surgery: Guidelines and Resources.
4. Chung F. A post-anesthetic discharge scoring system for home readiness after ambulatory surgery. Journal of Clinical Anesthesia. 1995;7(6):500–506.
5. Lee JH. Anesthesia for ambulatory surgery. Korean Journal of Anesthesiology. 2017;70(4):398–406.
6. Quemby DJ, Stocker ME. Day surgery development and practice: key factors for a successful pathway. BJA Education. 2014;14(6):256–261.
7. Society for Ambulatory Anesthesia. Consensus and guideline statements on ambulatory anesthesia patient selection and perioperative management.
8. Getting It Right First Time, Centre for Perioperative Care, British Association of Day Surgery. Day Case First: National Day Surgery Delivery Pack. 2024.