ကလေးများတွင် ဓာတ်မတည့်ခြင်း — နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းနှင့် အိပ်နေစဉ် ဟောက်ခြင်း

ကလေးများတွင် ဓာတ်မတည့်ခြင်း — နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းနှင့် အိပ်နေစဉ် ဟောက်ခြင်း

   နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ မကြာခဏ နှာချေခြင်း၊ နှာခေါင်းပွတ်ခြင်း၊ အိပ်ချိန်တွင် ပါးစပ်ဖွင့်အိပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူသံကျယ်ခြင်း သို့မဟုတ် ညဘက်ဟောက်ခြင်းတို့သည် ကလေးများတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော လက္ခဏာများဖြစ်သည်။ မိဘများက “သာမန်ဓာတ်မတည့်တာပဲ” သို့မဟုတ် “ကလေးဆိုတော့ အအေးမိတာများတာပဲ” ဟု ယူဆတတ်ကြသည်။ သို့သော် နာတာရှည်နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းသည် အသက်ရှူခြင်းသာမက အိပ်စက်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်မှု၊ သင်ယူမှုနှင့် စိတ်ခံစားမှုတို့ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အချို့ကလေးများတွင် အိပ်ပျော်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာ သို့မဟုတ် obstructive sleep apnea နှင့်လည်း ဆက်စပ်နိုင်သည်။

Allergic rhinitis သည် ကလေးများတွင် အဖြစ်များသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖုန်မှုန့်ပိုး၊ အိမ်တွင်းဖုန်၊ တိရစ္ဆာန်မှ အရေပြားအမှုန်များ၊ ပန်းဝတ်မှုန် သို့မဟုတ် မှိုကဲ့သို့ allergen များနှင့် ထိတွေ့သောအခါ နှာခေါင်းအတွင်းသား ရောင်ရမ်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ လေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် မီးခိုးများသည်လည်း လက္ခဏာများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။ ပုံမှန်လက္ခဏာများမှာ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ နှာရည်ကြည်ယိုခြင်း၊ နှာချေခြင်း၊ နှာခေါင်းယားခြင်းနှင့် မျက်လုံးယားခြင်း တို့ဖြစ်သည်။ အချို့ကလေးများတွင် နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းက အဓိကလက္ခဏာဖြစ်ပြီး ဟောက်ခြင်း၊ ပါးစပ်ဖွင့်အိပ်ခြင်း၊ နှာသံပါသောအသံ သို့မဟုတ် ပါးစပ်မှ အသက်ရှူခြင်းအဖြစ် ပေါ်လာနိုင်သည်။

Allergic rhinitis ကြောင့် ကလေးများ ဘာကြောင့် ဟောက်နိုင်သလဲ?
  နှာခေါင်းရောင်ရမ်းသောအခါ နှာခေါင်းအတွင်းသား ဖောင်းလာပြီး ချွဲများလာကာ အပေါ်ပိုင်းအသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကျဉ်းလာနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အိပ်ချိန်တွင် နှာခေါင်းမှ အသက်ရှူရန်ခက်ခဲပြီး ပါးစပ်မှအသက်ရှူခြင်း၊ အသက်ရှူသံကျယ်ခြင်း၊ အိပ်မငြိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဟောက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ Adenoid သို့မဟုတ် tonsil ကြီးနေပြီးသားဆိုပါက နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းက လေကြောင်းကျဉ်းမှုကို ပိုမိုဆိုးစေနိုင်သည်။

ကလေးဟောက်ခြင်းကို အမြဲတမ်း အန္တရာယ်မရှိသည့် အရာအဖြစ် မယူဆသင့်ပါ။ အအေးမိခြင်း သို့မဟုတ် ယာယီနှာခေါင်းပိတ်ခြင်းကြောင့်သာ ဟောက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သော်လည်း ညတိုင်းနီးပါး ဟောက်ခြင်း၊ ပါးစပ်ဖွင့်အိပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခဏရပ်ခြင်း၊ အိပ်မငြိမ်ခြင်း၊ နိုးလာသောအခါ မလန်းဆန်းခြင်း၊ နေ့ခင်းအိပ်ငိုက်ခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့ခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်တိုလွယ်ခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် စစ်ဆေးသင့်သည်။

ကလေးများတွင် allergic rhinitis နှင့် အိပ်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများအရ allergic rhinitis သည် မကြာခဏဟောက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ပြီး အချို့ကလေးများတွင် obstructive sleep apnea ဖြစ်နိုင်ခြေ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်မှုနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သော်လည်း လေ့လာမှုတစ်ခုနှင့်တစ်ခုအကြား ဆက်နွယ်မှုအတိုင်းအတာ ကွာခြားနိုင်သည်။

Allergic Rhinitis နှင့် အအေးမိခြင်း ဘယ်လိုကွာခြားသလဲ?
   အအေးမိခြင်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ လက္ခဏာများ ရုတ်တရက်စတင်နိုင်ပြီး ဖျားခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ နှာရည်သည် အစတွင် ကြည်ပြီး နောက်ပိုင်း ထူလာကာ အဝါ သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင် ဖြစ်လာနိုင်သော်လည်း ထိုအရောင်ပြောင်းခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့် ပဋိဇီဝဆေးလိုအပ်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။

Allergic rhinitis သည် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်တတ်ပြီး ပိုကြာရှည်နိုင်သည်။ ကလေးများတွင် နှာရည်ကြည်ယိုခြင်း၊ ဆက်တိုက်နှာချေခြင်း၊ နှာခေါင်းနှင့် မျက်လုံးယားခြင်း၊ နှာခေါင်းမကြာခဏပွတ်ခြင်းနှင့် ညဘက် သို့မဟုတ် မနက်ပိုင်း နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းတို့ တွေ့ရတတ်သည်။ ဖုန်၊ အဲကွန်းခန်း၊ အမွှေးပွအရုပ်များ၊ အိပ်ယာ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ဆေးလိပ်မီးခိုး၊ အမွှေးတိုင်မီးခိုး သို့မဟုတ် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုတို့နှင့် ထိတွေ့သောအခါ ပိုမိုသိသာနိုင်သည်။ Postnasal drip ကြောင့်လည်း ချောင်းဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် လည်ချောင်းထဲတွင် ချွဲရှိသကဲ့သို့ ခံစားရနိုင်သည်။

အချို့ကလေးများတွင် အအေးမိခြင်းနှင့် allergic rhinitis နှစ်မျိုးလုံး တစ်ပြိုင်နက်ရှိနိုင်သည်။ မူလက နာတာရှည် allergic rhinitis ရှိသောကလေးသည် အအေးမိချိန်တွင် နှာခေါင်းပိုပိတ်ခြင်း၊ ချောင်းပိုကြာခြင်းနှင့် ပိုဟောက်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး “အအေးမိတာ မပျောက်တော့သလို” ထင်ရနိုင်သည်။


မိဘများ သတိထားသင့်သော လက္ခဏာများ
    Allergic rhinitis ရှိသောကလေးများတွင် နှာရည်ကြည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ မနက်ပိုင်းနှာချေခြင်း၊ နှာခေါင်းယားခြင်း၊ နှာခေါင်းနှင့် မျက်လုံးပွတ်ခြင်း၊ မျက်လုံးနီခြင်း သို့မဟုတ် မျက်ရည်ကျခြင်း၊ မျက်လုံးအောက်မည်းခြင်း၊ နှာသံပါခြင်း၊ လည်ချောင်းရှင်းလေ့ရှိခြင်း၊ ညဘက်ချောင်းခြောက်ဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် နိုးပြီးချောင်းဆိုးခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်သည်။ အချို့ကလေးများတွင် ပါးစပ်ဖွင့်အိပ်ခြင်း၊ အိပ်ချိန်သွားရည်ကျခြင်း၊ မနက်ပိုင်းပါးစပ်ခြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ဟောက်ခြင်းတို့လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း နာတာရှည်ဖြစ်ပါက ကလေးသည် အစာဝါးနေစဉ် ပါးစပ်မှအသက်ရှူရန်ခက်ခဲသဖြင့် အစားနည်းလာနိုင်သည်။ အိပ်ရေးမဝခြင်းကြောင့် နေ့ခင်းတွင် စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ အိပ်ငိုက်ခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့ခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက် လှုပ်ရှားလွန်းသကဲ့သို့ မြင်ရနိုင်သည်။ ကလေးငယ်များက လက္ခဏာကို မဖော်ပြနိုင်သေးသောကြောင့် ငိုယိုခြင်း၊ အိပ်မငြိမ်ခြင်း၊ မျက်နှာပွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှူသံကျယ်ခြင်းဖြင့် ပြသနိုင်သည်။

Allergic Rhinitis နှင့် Asthma ဆက်စပ်မှုရှိပါသလား?
   နှာခေါင်းနှင့် အဆုတ်လေကြောင်းတို့သည် တစ်ခုတည်းသော အသက်ရှူလမ်းကြောင်းစနစ်၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်သောကြောင့် allergic rhinitis နှင့် asthma တို့သည် ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ Allergic rhinitis ရှိသောကလေးများတွင် ပြေးပြီးနောက် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ညဘက်ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူဝီစီသံထွက်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်တင်းခြင်း သို့မဟုတ် မောလွယ်ခြင်းတို့ ရှိမရှိ စစ်ဆေးသင့်သည်။ အထူးသဖြင့် မိသားစုတွင် ဓာတ်မတည့်ခြင်း၊ asthma သို့မဟုတ် atopic dermatitis ရာဇဝင်ရှိပါက ပိုမိုအရေးကြီးသည်။

နာတာရှည်နှာခေါင်းပိတ်သောကလေးများသည် postnasal drip ကြောင့် ညဘက်ချောင်းဆိုးနိုင်သည်။ သို့သော် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီးနောက် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အေးသောလေတွင် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ဝီစီသံ သို့မဟုတ် မောပန်းခြင်းရှိပါက asthma ပါရှိနိုင်ခြေကိုလည်း စဉ်းစားရမည်။ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအောက်ပိုင်းကို မစစ်ဆေးဘဲ allergy ဆေး သို့မဟုတ် ချောင်းဆိုးဆေးကိုသာ ဆက်တိုက်မသုံးသင့်ပါ။
ဘာတွေ စစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်နိုင်သလဲ?

ဆရာဝန်သည် လက္ခဏာစတင်ခဲ့သည့်ကာလ၊ နေ့တိုင်းဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာသီအလိုက်ဖြစ်ခြင်း၊ ဖျားခြင်းရှိမရှိ၊ နှာရည်ကြည် သို့မဟုတ် ထူခြင်း၊ နှာခေါင်း သို့မဟုတ် မျက်လုံးယားခြင်း၊ ညဘက်ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ဟောက်ခြင်း၊ အသက်ရှူခဏရပ်ခြင်း၊ ပါးစပ်မှအသက်ရှူခြင်းတို့ကို အသေးစိတ်မေးမြန်းမည်။ ထို့အပြင် အိပ်ခန်း၊ ကျောင်း၊ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်၊ ဖုန်၊ ကော်ဇော၊ အမွှေးပွအရုပ်၊ ဆေးလိပ်မီးခိုးတို့နှင့် ဆက်စပ်မှုနှင့် မိသားစုဓာတ်မတည့်ရာဇဝင်ကိုလည်း စစ်ဆေးမည်။

ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးရာတွင် နှာခေါင်း၊ နှာခေါင်းအတွင်းသား၊ နှာရည်၊ အသက်ရှူပုံ၊ tonsil၊ ပါးစပ်၊ အာခေါင်၊ မျက်နှာ၊ နား၊ အဆုတ်နှင့် အရေပြားတို့ကို စစ်ဆေးနိုင်သည်။ နှာခေါင်းအတွင်းသား ဖောင်းပြီး ဖြူဖျော့ခြင်း၊ နှာရည်ကြည်၊ မျက်လုံးအောက်မည်းခြင်း၊ နှာခေါင်းမကြာခဏပွတ်ခြင်းကြောင့် နှာခေါင်းပေါ်တွင် အလျားလိုက်အရာ ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်ပါးစပ်မှအသက်ရှူသည့် လက္ခဏာများကို တွေ့နိုင်သည်။

Skin prick test သို့မဟုတ် specific IgE ကဲ့သို့ allergy စစ်ဆေးမှုများသည် သက်ဆိုင်ရာ allergen များကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် လက္ခဏာများ နာတာရှည်ဖြစ်ခြင်း၊ ထိန်းချုပ်ရခက်ခြင်း သို့မဟုတ် allergen ရှောင်ရှားမှုကို တိကျစွာ စီစဉ်ရန်လိုအပ်သောအခါ အသုံးဝင်နိုင်သည်။ သို့သော် ကလေးတိုင်း ပထမအကြိမ်ကတည်းက စစ်ဆေးရန် မလိုအပ်ပါ။

ဟောက်ခြင်းပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် obstructive sleep apnea သံသယရှိသော ကလေးများတွင် tonsil၊ adenoid၊ ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် မျက်နှာ/အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံတို့ကို ဆရာဝန်က စစ်ဆေးနိုင်သည်။ လိုအပ်ပါက နား၊ နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်းအထူးကုထံ လွှဲပြောင်းခြင်း သို့မဟုတ် sleep study ပြုလုပ်ခြင်းကို စဉ်းစားနိုင်သည်။

ကလေးများတွင် Allergic Rhinitis ကုသခြင်း
   ကောင်းမွန်သောကုသမှုတွင် သက်ဆိုင်ရာ trigger များကို လျှော့ချခြင်း၊ သင့်တော်သောဆေးဝါးအသုံးပြုခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲစောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ Allergic rhinitis သည် ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်နိုင်သော နာတာရှည်ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်တတ်ပြီး ရက်အနည်းငယ် ဆေးသောက်ရုံဖြင့် ကလေးတိုင်း အပြီးပျောက်သွားမည် မဟုတ်ပါ။

ဆားရည်ဖြင့် နှာခေါင်းဆေးခြင်းသည် နှာရည်နှင့် နှာခေါင်းအတွင်းကျန်နေသော allergen များကို လျှော့ချနိုင်ပြီး အခြားနှာခေါင်းကုသမှုများ ပိုမိုထိရောက်စေနိုင်သည်။ ကလေး၏အသက်အရွယ်နှင့် သင့်တော်သောနည်းလမ်းကို အသုံးပြုပြီး ဘေးကင်းစွာပြင်ဆင်ထားသော ရေ သို့မဟုတ် saline ကိုသာ အသုံးပြုသင့်သည်။

Antihistamine ဆေးများသည် နှာချေခြင်း၊ နှာခေါင်းယားခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်းနှင့် မျက်လုံးယားခြင်းကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ အသက်အရွယ်နှင့် သင့်တော်သောဆေးကို ရွေးချယ်သင့်ပြီး ကျောင်းတက်သောကလေးများတွင် အိပ်ငိုက်မှုနည်းသောဆေးများကို မကြာခဏ စဉ်းစားကြသည်။ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းအတွက် oral antihistamine တစ်မျိုးတည်းထက် နှာခေါင်းသုံးကုသမှုအချို့က ပိုမိုထိရောက်နိုင်သည်။ Intranasal corticosteroid သည် နှာခေါင်းအတွင်းရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရာတွင် ထိရောက်သော အဓိကကုသမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အိပ်စက်ခြင်းကို ထိခိုက်စေသော နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းအတွက် အသုံးဝင်နိုင်သည်။

EAACI က ထောက်ခံထားသော ARIA 2024–2025 လမ်းညွှန်ချက်တွင် allergic rhinitis အတွက် intranasal corticosteroids, intranasal antihistamines နှင့် အချို့ combination treatment များကို ဖော်ပြထားသည်။ ကလေး၏အသက်၊ လက္ခဏာ၊ ရောဂါပြင်းထန်မှုနှင့် အခြေအနေတစ်ဦးချင်းအလိုက် ကုသမှုကို ရွေးချယ်သင့်သည်။

နှာခေါင်းဆေးဖျန်းနည်းမှန်ကန်ခြင်းသည် အရေးကြီးသည်။ ဖျန်းသည့်ဦးတည်ချက် မမှန်ပါက ဆေးသည် လည်ချောင်းထဲသို့ စီးဆင်းပြီး ခါးသက်ခြင်း သို့မဟုတ် လည်ချောင်းယားယံခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ Nasal septum ကို တိုက်ရိုက်မဖျန်းဘဲ နှာခေါင်းအပြင်ဘက်ဘက်သို့ အနည်းငယ်စောင်း၍ ဖျန်းသင့်ပြီး ဆရာဝန်၏ကုသမှုအစီအစဉ်အတိုင်း ပုံမှန်အသုံးပြုသင့်သည်။

အိမ်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘယ်လိုဂရုစိုက်သင့်သလဲ?
ကလေးသည် ညတိုင်း အိပ်ခန်းတွင် အချိန်များစွာကုန်ဆုံးသောကြောင့် အိပ်ခန်းမှ စတင်ဂရုစိုက်သင့်သည်။ မွေ့ရာ၊ ခေါင်းအုံး၊ စောင်၊ အမွှေးပွအရုပ်၊ ကော်ဇော၊ ထူထဲသောကုလားကာနှင့် ဖုန်စုသောပစ္စည်းများတွင် dust mite များရှိနိုင်သည်။ အိပ်ရာခင်းနှင့် ခေါင်းအုံးစွပ်များကို ပုံမှန်လျှော်ဖွပ်ခြင်း၊ အိပ်ရာပေါ်ရှိ အမွှေးပွအရုပ်များကို လျှော့ချခြင်း၊ သင့်တော်ပါက dust-mite cover အသုံးပြုခြင်းနှင့် ဖုန်မပျံစေသော သန့်ရှင်းရေးနည်းလမ်းများကို အသုံးပြုသင့်သည်။

ဆေးလိပ်မီးခိုး၊ အမွှေးတိုင်မီးခိုး၊ ရေမွှေး spray၊ air freshener၊ ဆေးသုတ်နံ့၊ ဓာတုပစ္စည်းနံ့နှင့် PM2.5 တို့သည် ကလေး၏ နှာခေါင်းနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ယားယံစေနိုင်သည်။ Allergic rhinitis ရှိသောကလေးများကို ဆေးလိပ်မီးခိုးမှ ကာကွယ်သင့်ပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုမြင့်သောနေ့များတွင် လေထုအရည်အသွေးကို စောင့်ကြည့်သင့်သည်။ အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်ရှိပါက တိရစ္ဆာန်အနီးရှိချိန် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်ဝင်လေ့ရှိသောအခန်းတွင် လက္ခဏာပိုဆိုးလာသလား စောင့်ကြည့်သင့်သည်။ ကလေးတိုင်း တိရစ္ဆာန်နှင့် ဓာတ်မတည့်ဟု မယူဆသင့်ဘဲ လက္ခဏာနှင့် ဆရာဝန်၏အကဲဖြတ်မှုအပေါ် အခြေခံသင့်သည်။

ဘယ်လိုဟောက်ခြင်းမျိုးကို သတိထားသင့်သလဲ?
  ကလေးသည် အအေးမိချိန် သို့မဟုတ် ယာယီနှာခေါင်းပိတ်ချိန်တွင်သာ ဟောက်ပြီး ရောဂါသက်သာသွားသောအခါ ဟောက်ခြင်းပျောက်သွားပါက စောင့်ကြည့်နိုင်သည်။ သို့သော် ညတိုင်းနီးပါး ဟောက်ခြင်း၊ အမြဲပါးစပ်ဖွင့်အိပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူခဏရပ်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်နိုးခြင်း၊ အိပ်ချိန်ချွေးအလွန်ထွက်ခြင်း၊ ယခင်ကမရှိတော့သည့် အိပ်ရာထဲဆီးသွားခြင်း ပြန်ဖြစ်လာခြင်း၊ မနက်ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ နေ့ခင်းအိပ်ငိုက်ခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့ခြင်း၊ ကျောင်းစာရလဒ်ကျခြင်း သို့မဟုတ် အပြုအမူပြောင်းလဲခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်နှင့်ပြသသင့်သည်။

ကလေးငယ်များတွင် tonsil နှင့် adenoid ကြီးခြင်းသည် အိပ်ချိန်အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်း၏ အရေးကြီးသောအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။ အသက်ကြီးသောကလေးနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များတွင် obesity က ပိုမိုအရေးကြီးသော အန္တရာယ်အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ အခြားဆက်စပ်အချက်များတွင် allergic rhinitis၊ craniofacial abnormalities၊ neuromuscular weakness နှင့် secondhand smoke ထိတွေ့မှုတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။

ဘယ်အချိန်မှာ ကလေးကို ဆရာဝန်ဆီ ခေါ်သွားသင့်သလဲ?
  နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နှာချေခြင်းသည် 2–4 ပတ်ကျော်ကြာပြီး မကြာခဏပြန်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်စက်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်းနှင့် ကျောင်းစာကို ထိခိုက်ပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်။ ပုံမှန်ဟောက်ခြင်း၊ ပါးစပ်ဖွင့်အိပ်ခြင်း၊ နာတာရှည်ပါးစပ်မှအသက်ရှူခြင်း သို့မဟုတ် အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်းရှိပါကလည်း စစ်ဆေးသင့်သည်။

နှာရည်ထူခြင်းနှင့်အတူ အဖျားမြင့်ခြင်း၊ မျက်နှာ သို့မဟုတ် ခေါင်းအလွန်နာခြင်း၊ ခံတွင်းနံ့ဆိုးခြင်း၊ တစ်ဖက်တည်းတွင် လက္ခဏာထင်ရှားခြင်း၊ နှာခေါင်းသွေးမကြာခဏထွက်ခြင်း၊ နှာခေါင်းထဲတွင် အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် အကျိတ်ရှိနိုင်သည်ဟု သံသယရှိခြင်း၊ နားအလယ်ပိုင်းရောင်ရမ်းမှု မကြာခဏဖြစ်ခြင်း၊ နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ ဝီစီသံ သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် ကြီးထွားမှုမမှန်ခြင်းရှိပါက ပိုမိုစောစီးစွာ ဆရာဝန်နှင့်ပြသသင့်သည်။

မလုပ်သင့်သောအရာများ
ဆရာဝန်နှင့် မတိုင်ပင်ဘဲ decongestant၊ antihistamine၊ နှာခေါင်းဆေးရည် သို့မဟုတ် နှာခေါင်းဖျန်းဆေးများကို အချိန်ကြာကြာ ဆက်တိုက်မသုံးသင့်ပါ။ အချို့ဆေးများသည် အိပ်ငိုက်ခြင်း၊ သင်ယူမှုထိခိုက်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း သို့မဟုတ် ကလေးငယ်များတွင် အခြားဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အချို့ topical nasal decongestant များကို သတ်မှတ်ချိန်ထက်ကြာစွာ အသုံးပြုပါက rebound congestion ဖြစ်စေနိုင်သည်။

နှာရည်အစိမ်းရောင်ဖြစ်တိုင်း ပဋိဇီဝဆေးမပေးသင့်ပါ။ Allergic rhinitis နှင့် viral cold များတွင် ပဋိဇီဝဆေး မလိုအပ်ပါ။ မလိုအပ်ဘဲအသုံးပြုခြင်းသည် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနှင့် antimicrobial resistance အန္တရာယ်ကို တိုးစေသည်။

မိဘများ မကြာခဏမေးသော မေးခွန်းများ

• ဓာတ်မတည့်ခြင်းကြောင့် ကလေးဟောက်နိုင်ပါသလား?
  ဟုတ်ကဲ့။ Allergic rhinitis ကြောင့် နှာခေါင်းအတွင်းသားဖောင်းခြင်း၊ နှာရည်များခြင်းနှင့် နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ပါးစပ်မှအသက်ရှူပြီး အထူးသဖြင့် ညဘက်တွင် ဟောက်နိုင်သည်။ သို့သော် ပုံမှန်ဟောက်ခြင်းနှင့်အတူ အသက်ရှူခဏရပ်ခြင်း၊ အိပ်မငြိမ်ခြင်း၊ နေ့ခင်းအိပ်ငိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့ခြင်းရှိပါက obstructive sleep-disordered breathing ကို စစ်ဆေးသင့်သည်။
  
• Allergic rhinitis ကို အချိန်ကြာကြာ ကုသရပါသလား?
  အချို့ကလေးများတွင် ရာသီအလိုက်သာ ဖြစ်ပြီး လက္ခဏာရှိချိန်တွင်သာ ကုသရန်လိုနိုင်သည်။ အချို့မှာ dust mite၊ အိမ်ဖုန်၊ မှို သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်နှင့် ဆက်စပ်သော perennial allergic rhinitis ဖြစ်သဖြင့် trigger လျှော့ချခြင်းနှင့်အတူ ကာလအလိုက် သို့မဟုတ် ဆက်တိုက်ကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မှာ နှာရည်လျှော့ချရန်သာမက ကလေး အသက်ရှူကောင်းခြင်း၊ အိပ်ကောင်းခြင်း၊ ကျောင်းတွင် ကောင်းမွန်စွာ လေ့လာနိုင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမှု လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။
  
• Steroid နှာခေါင်းဖျန်းဆေး အန္တရာယ်ရှိပါသလား?
  ကလေး၏အသက်နှင့် သင့်တော်သောဆေးကို မှန်ကန်သောပမာဏနှင့် နည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုပါက intranasal corticosteroid သည် allergic rhinitis အတွက် ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးပြုသော ထိရောက်သည့်ကုသမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းအတွက် အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း ဆရာဝန်၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း အသုံးပြုပြီး အချိန်ကြာကြာသုံးရပါက နောက်ဆက်တွဲစစ်ဆေးသင့်သည်။
  
• ကလေးနှာရည်အမြဲယိုနေတယ်။ Sinusitis လား၊ allergy လား?
  နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်နိုင်သည်။ Allergy တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် နှာရည်ကြည်၊ နှာချေခြင်း၊ နှာခေါင်းနှင့် မျက်လုံးယားခြင်း၊ ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ခြင်းနှင့် trigger များနှင့် ဆက်စပ်ခြင်းတို့ရှိသည်။ Sinusitis တွင် နှာရည်ဆက်တိုက်ထွက်ခြင်း၊ ညဘက်ချောင်းပိုဆိုးခြင်း၊ ခံတွင်းနံ့ဆိုးခြင်း၊ မျက်နှာနာခြင်း၊ ဖျားခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက်ကြာရှည်သော လက္ခဏာများ ရှိနိုင်သည်။ နာတာရှည် သို့မဟုတ် မသက်သာသောလက္ခဏာများကို ဆရာဝန်နှင့် စစ်ဆေးသင့်သည်။

    ကလေးများတွင် နှာရည်ယိုခြင်း၊ နှာခေါင်းပိတ်ခြင်းနှင့် ဟောက်ခြင်းတို့ကို အမြဲတမ်း အသေးအဖွဲပြဿနာအဖြစ် မယူဆသင့်ပါ။ နာတာရှည်နှာခေါင်းရောင်ရမ်းမှုသည် အိပ်စက်ခြင်းကို ထိခိုက်စေပြီး ပါးစပ်မှအသက်ရှူခြင်း၊ နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် အာရုံစူးစိုက်မှုလျော့ခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ အချို့ကလေးများတွင် အထူးသဖြင့် tonsil သို့မဟုတ် adenoid ကြီးနေပါက obstructive sleep apnea နှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

ကောင်းမွန်သောကုသမှုသည် အအေးမိခြင်း၊ allergic rhinitis နှင့် အခြားဖြစ်နိုင်သောရောဂါများကို ခွဲခြားခြင်းမှ စတင်သည်။ ထို့နောက် trigger များလျှော့ချခြင်း၊ ဆားရည်ဖြင့်နှာခေါင်းဆေးခြင်း၊ သင့်တော်သောဆေးဝါးအသုံးပြုခြင်း၊ နှာခေါင်းဖျန်းဆေးအသုံးပြုနည်းမှန်ကန်စွာ သင်ကြားခြင်းနှင့် ဟောက်ခြင်းကို စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ညတိုင်းနီးပါးဟောက်ခြင်း၊ အသက်ရှူခဏရပ်ခြင်း၊ စားသောက်ရန်ခက်ခဲခြင်း၊ နာတာရှည်ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ဝီစီသံ သို့မဟုတ် ကျောင်းနှင့်အိပ်စက်မှုကို သိသိသာသာထိခိုက်ခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်နှင့်ပြသသင့်သည်။

ကလေးတွင် အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူခဏရပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်သွားခြင်း၊ နှုတ်ခမ်း သို့မဟုတ် အရေပြားပြာလာခြင်း၊ အလွန်ငိုက်မြည်းခြင်း သို့မဟုတ် တုံ့ပြန်မှုလျော့ခြင်း၊ အဖျားမြင့်ဆက်တိုက်ဖြစ်ခြင်း၊ နှာခေါင်းတစ်ဖက်မှ အနံ့ဆိုးသောနှာရည်ထွက်ခြင်း၊ နှာခေါင်းသွေးမကြာခဏထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် လက္ခဏာများ လျင်မြန်စွာဆိုးရွားလာခြင်းရှိပါက ဆေးကုသမှုကို အမြန်ရယူသင့်သည်။

Sapiens Hospital
Move Better:Live Better
ဖုန်း 02-111-3703

ကိုးကားစာတမ်းများ
Bousquet J, et al. EAACI-endorsed ARIA 2024–2025 guidelines for allergic rhinitis. 
Sousa-Pinto B, et al. Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma ARIA-EAACI Guidelines 2024–2025: intranasal treatments. 
Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Rhinitis and rhinosinusitis.
American Academy of Pediatrics. Diagnosis and Management of Childhood Obstructive Sleep Apnea Syndrome. Pediatrics. 
D’Elia C, et al. Allergic rhinitis and sleep disorders in children. 
American College of Allergy, Asthma & Immunology. Hay Fever Rhinitis Symptoms & Treatment.