အဆင့်မြင့်သက်ရှိများတွင် နာကျင်မှုကို သိရှိခံစားနိုင်သော အာရုံကြောစနစ် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်းမှာ အန္တရာယ်မှ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရန် အရေးကြီးသော ယန္တရားတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ပူခြင်း၊ အေးခြင်း၊ ချွန်ထက်သောအရာများ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ထိခိုက်မှုများမှ ရှောင်ရှားနိုင်ခြင်းသည် နာကျင်မှုခံစားနိုင်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
ဥပမာ သွားနှုတ်ရန် Local Anesthesia ထိုးပြီး ထုံဆေးအာနိသင်မပျောက်မီ အစာစားပါက နှုတ်ခမ်းကို မသိလိုက်ဘဲ ကိုက်မိကာ ဒဏ်ရာဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ထို့အတူ ပူလောင်သောအရာကို နာကျင်မှုမခံစားဘဲ ကိုင်မိပါက အရေပြားလောင်ခြင်း၊ ဖောင်းခြင်းနှင့် နီရဲခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။
သိပ္ပံအမည် Homo sapiens ဟုခေါ်သော လူသားတွင် ထိတွေ့မှုအမျိုးမျိုးနှင့် နာကျင်မှုကို ကောင်းစွာ သိရှိခံစားနိုင်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည့် အာရုံကြောစနစ် ရှိပါသည်။
နာကျင်မှုသည် ခန္ဓာကိုယ်တွင် မူမမှန်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သတိပေးသည့် လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ နာကျင်မှု၏ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေ၍ သင့်လျော်စွာ ကုသခြင်းသည် လက္ခဏာသက်သာစေရန်နှင့် ရောဂါပိုမိုဆိုးရွားလာမှုကို ကာကွယ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
ရှေးခေတ် နာကျင်မှုကုသမှု (ဘီစီ 1,500–1,300)
ထိုခေတ်တွင် နာကျင်မှုနှင့် ရောဂါများသည် ဝိညာဉ်ဆိုးများ၊ မကောင်းဆိုးဝါးများ သို့မဟုတ် နတ်ဘုရားများ၏ အပြစ်ပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ကုသမှုကို ဆေးဆရာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာကုသသူ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပေါင်းစပ်ထားသူများက ပြုလုပ်လေ့ရှိကြပါသည်။
- ရှေးအီဂျစ်လူမျိုးများသည် နာကျင်သောနေရာများတွင် လိမ်းရန် ဖားမှရသောအဆီကို အသုံးပြုပြီး ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို ကုသရန် ဂါထာများ ရွတ်ဆိုခဲ့ကြသည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
- ရှေးအင်ကာလူမျိုးများသည် နာကျင်မှုသက်သာစေရန် Coca အရွက်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြပါသည်။ Coca သည် တောင်အမေရိကတွင် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အပင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရပြီး ဘာသာရေးအခမ်းအနားနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအသုံးပြုမှုတို့တွင် ပါဝင်ခဲ့ပါသည်။
- အီဂျစ်နှင့် Asia Minor ဒေသများတွင် အစိမ်းရောင်ဘိန်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး Sumerian လူမျိုးများက ၎င်းကို “ပျော်ရွှင်မှု၏ပန်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ကြပါသည်။
- အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဘိန်းကို စားသောက်ဆေးနှင့် လိမ်းဆေးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး အချို့နည်းလမ်းများတွင် မီးရှို့၍ ထွက်လာသော အငွေ့ကို သွားနာကျင်မှုသက်သာစေရန် ရှူရှိုက်ခဲ့ကြပါသည်။
- အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဘိန်းကို သွားနာခြင်း၊ အရိုးနာခြင်းနှင့် အဆစ်နာခြင်းတို့တွင် အသုံးပြုခဲ့ကြပါသည်။
ဤခေတ်၏ ကုသမှုများသည် အာရုံကြောကို နှေးကွေးစေသော သို့မဟုတ် အာရုံမှားယွင်းမှု ဖြစ်စေနိုင်သော ဆေးဖက်ဝင်အပင်များကို ထိုခေတ်၏ ယုံကြည်မှုနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဂရိနှင့် ရောမ Classical Era အတွင်း နာကျင်မှုကုသမှု (ဘီစီ 600–400)
- ဘီစီ 566 ခန့်တွင် Alcmaeon of Croton သည် ခံစားမှုနှင့် အကြောင်းပြချက်ဆင်ခြင်မှု၏ ဗဟိုမှာ နှလုံးမဟုတ်ဘဲ ဦးနှောက်ဖြစ်သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့ပါသည်။
- ဘီစီ 460 ခန့်တွင် Hippocrates သည် နာကျင်မှုကို ခန္ဓာကိုယ်ရှိ four humors မညီမျှမှုနှင့် ဆက်စပ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး Willow bark ကို အဖျားနှင့် နာကျင်မှုအချို့အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
16 ရာစုမှ ခန္ဓာကိုယ်အရည်လေးမျိုးဆိုင်ရာ သီအိုရီပုံ။ Source: Wikimedia Commons.
- Aristotle က နှလုံးသည် ခံစားမှု၊ ဝိညာဉ်နှင့် အသက်၏ ဗဟိုဖြစ်သည်ဟု သင်ကြားခဲ့ပြီး ဦးနှောက်သည် ခန္ဓာကိုယ်ကို အေးစေရန် အဓိကလုပ်ဆောင်သည်ဟု ယူဆခဲ့ပါသည်။
- Herophilus နှင့် Erasistratus တို့က ဦးနှောက်နှင့် ကျောရိုးမှ ထွက်လာသော အာရုံကြောများကို လေ့လာကာ ဦးနှောက်၏ အရေးပါမှုနှင့် လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အာရုံကြောများ၊ ခံစားမှုဆိုင်ရာ အာရုံကြောများကို ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။
ဤကာလတွင်လည်း ဘိန်းကို ကုသရေးအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြသလို ခန္ဓာကိုယ်အရည်ညီမျှမှုကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် ရည်ရွယ်သည့် သွေးဖောက်ကုသမှုများလည်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ ဂရိနှင့် ရောမခေတ်တွင် အဓိကဆွေးနွေးချက်တစ်ခုမှာ ခံစားမှု၏ ဗဟိုမှာ ဦးနှောက်လား၊ နှလုံးလား ဆိုသည့် မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။
Common Era သို့ ကူးပြောင်းသည့်ကာလအတွင်း နာကျင်မှုကုသမှု (ဘီစီ 300–အေဒီ 50)
- Acupuncture ကို တရုတ်နိုင်ငံတွင် ဘီစီခေတ်မတိုင်မီကတည်းက အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ဤကာလတွင် နာကျင်မှုနှင့် ရောဂါကုသရေးအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားများ ပိုမိုရှင်းလင်းလာပါသည်။
- အီဂျစ်၊ ဂရိနှင့် ရောမခေတ်တွင် Electric fish များ၏ လျှပ်စစ်အားကို နာကျင်မှုသက်သာစေရန် အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းများရှိပါသည်။
ဤခေတ်တွင် ခံစားမှုဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်များသည် အာရုံကြောများမှတစ်ဆင့် ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်သို့ ရောက်ရှိသည်ဟူသော အယူအဆ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါသည်။
အလယ်ခေတ်နှင့် Renaissance ခေတ်အတွင်း နာကျင်မှုကုသမှု (အေဒီ 50–1800)
- အေဒီ 160 ခန့်တွင် Galen က ဦးနှောက်သည် ခံစားမှုဆိုင်ရာ အာရုံကြောစနစ်၏ ဗဟိုဖြစ်ပြီး peripheral nerves များနှင့် ဆက်သွယ်ထားသည်ဟု အဆိုပြုခဲ့ပါသည်။
- Galen သည် ဘိန်း၊ Cinnamon၊ Saffron၊ Pepper၊ Ginger၊ Wine နှင့် Honey အပါအဝင် ပါဝင်ပစ္စည်းများစွာဖြင့် ပြုလုပ်သော ဆေးများကို အသုံးပြုခဲ့ပါသည်။
- 1550 ခုနှစ်တွင် Jacobus Theodorus က ဘိန်းကို အလွန်အကျွံအသုံးပြုခြင်းသည် ထုံခြင်း၊ အားနည်းခြင်းနှင့် အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
- René Descartes က အရေပြားရှိ အာရုံကြောအဆုံးများမှ သတင်းအချက်အလက်သည် ဦးနှောက်သို့ ပို့ဆောင်သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့ပြီး အာရုံကြောအချက်ပြမှုကို ခေါင်းလောင်းနှင့် ချိတ်ထားသော ကြိုးတစ်ချောင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ပါသည်။
- 1670s တွင် တရုတ် Acupuncture ပညာသည် ဂျပန်သို့ ပျံ့နှံ့လာပြီး Willem ten Rhijne က Nagasaki တွင် အဆိုပါပညာကို လေ့လာကာ ဥရောပသို့ မိတ်ဆက်ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
- 1784 ခုနှစ်တွင် British surgeon James Moore က ဘိန်းသည် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် နာကျင်မှုသက်သာရေးအတွက် အသုံးဝင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
- 18 ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် Joseph Priestley နှင့် နောက်ပိုင်း Humphry Davy တို့၏ လုပ်ငန်းများမှ Nitrous Oxide ၏ နာကျင်မှုလျှော့ချနိုင်သည့် အာနိသင်ကို ပိုမိုသိရှိလာခဲ့ပါသည်။
စက်မှုတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း နာကျင်မှုကုသမှု (1800–1900)
- 19 ရာစုအစောပိုင်းတွင် သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်မှုများ ပိုမိုတိုးတက်လာပြီး နာကျင်မှုခံစားမှု၏ ယန္တရားများကို နားလည်လာခဲ့ကြပါသည်။
- 1824 တွင် Marie-Jean-Pierre Flourens က စဉ်းစားခြင်း၊ မှတ်ဉာဏ်၊ ဆန္ဒနှင့် ခံစားမှုတို့သည် ဦးနှောက်နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။
- Johannes Peter Müller က Doctrine of Specific Nerve Energies ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပါသည်။
- Moritz Schiff နှင့် အခြားသုတေသီများက နာကျင်မှုနှင့် ထိတွေ့ခံစားမှု၏ အာရုံကြောယန္တရားများကို လေ့လာခဲ့ကြပါသည်။
- Sir Henry Head ၏ လေ့လာမှုများက Referred Pain ကို နားလည်ရာတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍရှိခဲ့ပါသည်။
ခေတ်သစ် နာကျင်မှုသီအိုရီများ
- Alfred Goldscheider (1858–1935) က အပူ၊ အအေး၊ နာကျင်မှုနှင့် ဖိအားကို ခံစားသည့် အရေပြားအာရုံခံချက်များကို လေ့လာခဲ့ပါသည်။
- 1965 တွင် Ronald Melzack နှင့် Patrick Wall တို့က Gate Control Theory of Pain ကို ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ကျောရိုးအတွင်းရှိ neural mechanisms များသည် နာကျင်မှုအချက်ပြမှု ဦးနှောက်သို့ ပို့ဆောင်သည့်ပမာဏကို ထိန်းညှိနိုင်ကြောင်း အဆိုပြုခဲ့ပါသည်။
ဤသီအိုရီများသည် Massage၊ Pressure နှင့် Electrical Nerve Stimulation ကဲ့သို့ နာကျင်မှုကုသရေးနည်းလမ်းများ၏ သိပ္ပံအခြေခံကို ပိုမိုနားလည်လာစေခဲ့ပါသည်။