သားအိမ်အတွင်းအလွှာ ထူခြင်း၊ Endometrial Polyps နှင့် ရာသီပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း | ဘာတွေ စစ်ဆေးသင့်သလဲ?
- ရာသီပြီးသွားပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် မိန်းမကိုယ်မှ သွေးပြန်ဆင်းခြင်း
- ရာသီစက်ဝန်းကြားတွင် သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း
- ရာသီလာချိန် ပုံမှန်ထက် ကြာမြင့်ခြင်း
- လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း
- သွေးဆုံးပြီးနောက် ပြန်လည်သွေးဆင်းခြင်း
ဤလက္ခဏာများကို အမျိုးသမီးများစွာ ကြုံတွေ့ဖူးကြပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ယာယီဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အချို့အခြေအနေများတွင် “သားအိမ်အတွင်းအလွှာ ထူခြင်း”, “endometrial polyps”, “သားအိမ်အတွင်းခန်းထဲသို့ ထိုးထွက်နေသော fibroid”၊ ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ထပ်မံစစ်ဆေးရန်လိုအပ်သော endometrium ဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဆေးပညာအရ “abnormal uterine bleeding” ဟုခေါ်သော သားအိမ်မှ ပုံမှန်မဟုတ်သည့် သွေးဆင်းခြင်းကို အကြိမ်တိုင်း “ဟော်မုန်းမညီမျှခြင်း” ဟုသာ သတ်မှတ်မထားသင့်ပါ။ အထူးသဖြင့် သွေးဆင်းမှု ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်း၊ ပိုကြာလာခြင်း၊ ပိုများလာခြင်း၊ အသက် 40 နှစ်နှင့်အထက်တွင် ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဆုံးပြီးနောက် ဖြစ်ခြင်းတို့တွင် ပိုမိုဂရုပြုရပါသည်။ FIGO PALM-COEIN စနစ်သည် abnormal uterine bleeding ၏အကြောင်းရင်းများကို စနစ်တကျ ခွဲခြားရန် အသုံးပြုသည်။ PALM တွင် polyp, adenomyosis, leiomyoma နှင့် malignancy/hyperplasia ကဲ့သို့ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာအကြောင်းရင်းများ ပါဝင်ပြီး COEIN တွင် သွေးခဲမှုမူမမှန်ခြင်း၊ မျိုးဥထွက်မှုမမှန်ခြင်း၊ endometrium ဆိုင်ရာမူမမှန်ခြင်း၊ ဆေးဝါးကြောင့်ဖြစ်ခြင်းနှင့် အခြားအကြောင်းရင်းများ ပါဝင်ပါသည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် သားအိမ်အတွင်းအလွှာ ထူခြင်းဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ endometrial polyp ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ မည်သည့်သွေးဆင်းမှုပုံစံတွင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သလဲနှင့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းစွာသိရှိရန် ဆရာဝန်များက မည်သည့်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်လေ့ရှိသလဲကို ရှင်းပြထားပါသည်။
Endometrium ဆိုတာဘာလဲ?
“Endometrium” သည် သားအိမ်၏အတွင်းဘက်အလွှာဖြစ်ပြီး ရာသီစက်ဝန်းတစ်လျှောက် ဟော်မုန်းများအလိုက် ပြောင်းလဲပါသည်။ ရာသီစက်ဝန်းအစပိုင်းတွင် သန္ဓေသားကပ်နိုင်ရန် endometrium သည် တဖြည်းဖြည်းထူလာသည်။ ကိုယ်ဝန်မရှိပါက ယင်းအလွှာသည် ကျွတ်ထွက်ပြီး ရာသီသွေးအဖြစ် ထွက်လာကာ နောက်ရာသီစက်ဝန်းတွင် အလွှာအသစ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပါသည်။
ထို့ကြောင့် ရာသီလာနေသေးသော အမျိုးသမီးများတွင် “endometrial thickness” သည် ရာသီစက်ဝန်းအဆင့်အလိုက် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ ထူနေသည်ဟု သတ်မှတ်ရာတွင် အသက်၊ ရာသီစက်ဝန်း၏အချိန်၊ သွေးဆင်းလက္ခဏာနှင့် တစ်ဦးချင်းအန္တရာယ်အချက်များကို တွဲဖက်စဉ်းစားရပါသည်။ သွေးဆုံးပြီးသော အမျိုးသမီးများတွင် estrogen လျော့နည်းလာသောကြောင့် endometrium သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပိုပါးလာသင့်ပါသည်။ သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် endometrium ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ထူနေခြင်းတွေ့ရှိပါက endometrial hyperplasia သို့မဟုတ် endometrial cancer ကို ခွဲခြားရန် ထပ်မံစစ်ဆေးရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
သားအိမ်အတွင်းအလွှာ ထူခြင်းဆိုတာဘာလဲ?
“Thickened endometrium” ဆိုသည်မှာ လူနာ၏အသက်၊ ရာသီစက်ဝန်းအဆင့်နှင့် သွေးဆုံးမှုအခြေအနေတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်သောအခါ သားအိမ်အတွင်းအလွှာသည် မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ပိုထူနေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းရင်းများ မှာ
- Estrogen က endometrium ကို ပုံမှန်ထက် ပိုမိုလှုံ့ဆော်ခြင်း
- မျိုးဥထွက်မှုမမှန်သဖြင့် endometrium ကို ထိန်းညှိရန် progesterone မလုံလောက်ခြင်း
- Polycystic ovary syndrome (PCOS)
- ကိုယ်အလေးချိန်ပိုခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အဆီများခြင်း
- ဆီးချိုရောဂါ
- ဟော်မုန်းဆေးအချို့ အသုံးပြုခြင်း
- Endometrial polyps
- Endometrial hyperplasia
- အချို့လူနာများတွင် endometrial cancer
ACOG အရ abnormal uterine bleeding ဆိုသည်မှာ ပုံမှန်ရာသီစက်ဝန်းနှင့် ကွာခြားသော သားအိမ်မှသွေးဆင်းခြင်း ဖြစ်ပြီး သွေးဆင်းချိန်ကြာမြင့်မှု၊ ပုံမှန်ဖြစ်မှု၊ အကြိမ်ရေ သို့မဟုတ် သွေးပမာဏတို့တွင် ကွာခြားနိုင်ပါသည်။ လူနာ၏အသက်၊ လက္ခဏာနှင့် အန္တရာယ်အချက်များအလိုက် အကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။
Endometrial polyp ဆိုတာဘာလဲ?
“Endometrial polyp” ဆိုသည်မှာ သားအိမ်အတွင်းအလွှာမှ ထွက်ပေါ်လာသော အသားပိုငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အလွန်သေးငယ်၍ လက္ခဏာမရှိနိုင်သလို ပိုကြီးလာပြီး ပုံမှန်မဟုတ်သော သွေးဆင်းမှု ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
Endometrial polyp ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သောလက္ခဏာများ မှာ
- ရာသီစက်ဝန်းကြား သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း
- ရာသီသွေးများခြင်း သို့မဟုတ် ကြာရှည်ခြင်း
- လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း
- သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း
- အချို့လူနာများတွင် ကိုယ်ဝန်ရရန်ခက်ခဲခြင်း
- လက္ခဏာမရှိဘဲ ultrasound တွင် တွေ့ရှိခြင်း
AAGL ၏ endometrial polyps ဆိုင်ရာလမ်းညွှန်ချက်အရ endometrial polyps သည် abnormal bleeding ဖြစ်စေနိုင်သော အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး လူနာ၏အသက်၊ လက္ခဏာ၊ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ နှင့် ကလေးယူလိုမှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ အကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။
Endometrial polyps အများစုသည် ကင်ဆာမဟုတ်သော်လည်း အမြဲတမ်းအန္တရာယ်မရှိဟု မိမိဘာသာ သတ်မှတ်မထားသင့်ပါ။ အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးပြီးသောအမျိုးသမီးများ၊ abnormal bleeding ထပ်တလဲလဲဖြစ်သူများ သို့မဟုတ် endometrium မူမမှန်မှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်များရှိသူများတွင် ပိုမိုဂရုပြုရပါသည်။
ရာသီပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း ဘာကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလဲ?
“ရာသီပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း” ဆိုသည်မှာ ရာသီပြီးသွားပြီးနောက် သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း၊ ရာသီစက်ဝန်းအလယ်တွင် သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဆုံးပြီး လများ သို့မဟုတ် နှစ်များကြာပြီးနောက် ပြန်လည်သွေးဆင်းခြင်း စသည့် အခြေအနေအမျိုးမျိုးကို ဆိုလိုနိုင်ပြီး ဆေးပညာအရ အဓိပ္ပာယ်ကွဲပြားပါသည်။
ဖြစ်နိုင်သောအကြောင်းရင်းများ မှာ
- ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲ ဆယ်ကျော်သက်များ၊ သွေးဆုံးခါနီးအမျိုးသမီးများ၊ စိတ်ဖိစီးမှုများသူများ၊ ကိုယ်အလေးချိန်မြန်မြန်ပြောင်းလဲသူများ၊ ပြင်းထန်စွာလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်သူများ သို့မဟုတ် မျိုးဥထွက်မှုမမှန်သူများတွင် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
- Endometrial polyps သည် ရာသီကြား သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း၊ ရာသီပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
- Endometrium ထူခြင်း သည် သွေးဆင်းမှုမမှန်ခြင်း၊ များခြင်း၊ ကြာရှည်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ပိုခြင်း၊ ဆီးချို၊ PCOS သို့မဟုတ် အသက် 45 နှစ်နှင့်အထက်ကဲ့သို့ အန္တရာယ်အချက်များရှိသူများတွင် ပိုမိုသတိထားရပါသည်။
- သားအိမ်အတွင်းခန်းထဲသို့ ထိုးထွက်နေသော fibroid အထူးသဖြင့် submucosal myoma သည် ရာသီသွေးများခြင်း သို့မဟုတ် abnormal bleeding ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
- သားအိမ်ခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း၊ ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် လိင်မှတစ်ဆင့်ကူးစက်သောရောဂါသည် လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း၊ မိန်းမကိုယ်အရည်မမှန်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းနာခြင်း၊ ပူစပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ယားယံခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
- ကိုယ်ဝန် သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ဆိုင်ရာနောက်ဆက်တွဲပြဿနာ — မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ် အမျိုးသမီးများတွင် abnormal bleeding ရှိပါက ကိုယ်ဝန်အစောပိုင်း၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် သားအိမ်ပြင်ပကိုယ်ဝန်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သဖြင့် pregnancy test ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိပါသည်။
- Endometrial cancer သို့မဟုတ် cervical cancer သည် အခြားအကြောင်းရင်းများထက် နည်းပါးသော်လည်း အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းမသိဘဲ ထပ်တလဲလဲသွေးဆင်းခြင်းရှိပါက ခွဲခြားစစ်ဆေးရမည့်ရောဂါများဖြစ်ပါသည်။
သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း ဘာကြောင့်အရေးကြီးသလဲ?
အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ရာသီမလာတော့ဘဲ 12 လ သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုကြာပြီးနောက် သွေးပြန်ဆင်းလာပါက ပမာဏနည်းသည်ဖြစ်စေ များသည်ဖြစ်စေ ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။ “Postmenopausal bleeding” သည် endometrium ကို စစ်ဆေးရန်လိုအပ်သော အရေးကြီးသည့်လက္ခဏာဖြစ်ပါသည်။
ACOG ၏ 2018 လမ်းညွှန်ချက်တွင် postmenopausal bleeding ကို ကနဦးအကဲဖြတ်ရန် transvaginal ultrasound ကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး endometrial thickness 4 mm သို့မဟုတ် ထိုထက်နည်းပါက endometrial cancer အတွက် negative predictive value မြင့်မားကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ သို့သော် သွေးဆင်းမှုထပ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အန္တရာယ်အချက်များရှိပါက ထပ်မံအကဲဖြတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
သို့သော် ACOG သည် 2026 ခုနှစ်တွင် guidance update ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး postmenopausal bleeding ရှိသော လူနာအများစုတွင် ကနဦးအကဲဖြတ်မှုမှစ၍ transvaginal ultrasound နှင့် endometrial tissue sampling နှစ်မျိုးလုံးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အကြံပြုထားပါသည်။ သင့်လျော်စွာရွေးချယ်ထားသော လူနာအချို့တွင်သာ ultrasound တစ်မျိုးတည်း အသုံးပြုခြင်း သင့်လျော်နိုင်ပါသည်။
NICE ကလည်း အကြောင်းရင်းမသိသော postmenopausal bleeding ရှိသည့် အသက် 55 နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသမီးများကို suspected cancer pathway ဖြင့် လွှဲပြောင်းစစ်ဆေးရန် အကြံပြုထားပါသည်။
Endometrium ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ထူလာနိုင်ခြေ ဘယ်သူတွေမှာပိုများသလဲ?
Endometrium ကို estrogen ပိုမိုထိတွေ့စေခြင်း သို့မဟုတ် progesterone ဖြင့် လုံလောက်စွာမထိန်းညှိနိုင်ခြင်းတို့သည် အန္တရာယ်တိုးစေနိုင်ပြီး အောက်ပါတို့ ပါဝင်ပါသည်။
- အသက် 45 နှစ်နှင့်အထက်ဖြစ်ပြီး abnormal bleeding ရှိခြင်း
- ကိုယ်အလေးချိန်ပိုခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းဗိုက်အဆီများခြင်း
- ဆီးချိုရောဂါ
- သွေးတိုးရောဂါ
- PCOS သို့မဟုတ် ရာသီကြာရှည်စွာ မမှန်ခြင်း
- ကိုယ်ဝန်မဆောင်ဖူးခြင်း
- Progesterone မပါဘဲ estrogen အသုံးပြုခြင်း
- Tamoxifen အသုံးပြုခြင်း
- မိသားစုရာဇဝင် သို့မဟုတ် Lynch syndrome ကဲ့သို့ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာအခြေအနေအချို့ရှိခြင်း
- Abnormal bleeding ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကနဦးကုသမှုနောက် မသက်သာခြင်း
ဤအန္တရာယ်အချက်များရှိခြင်းသည် ကင်ဆာဖြစ်နေသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ သို့သော် endometrium ကို စစ်ဆေးသင့်မသင့် ဆရာဝန်ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုပါသည်။ အောက်ပါလက္ခဏာများရှိပါက မီးယပ်အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။
- ရာသီပြီးပြီး ရက်အနည်းငယ်ကြာမှ သွေးပြန်ဆင်းခြင်း
- ရာသီစက်ဝန်းကြား သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း
- လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း
- ရာသီသွေး ပုံမှန်ထက်များခြင်း သို့မဟုတ် ပိုကြာခြင်း
- သွေးခဲများ ထွက်ခြင်း
- ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း နာတာရှည်နာခြင်း
- မိန်းမကိုယ်အရည်မမှန်ခြင်း၊ အနံ့ဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဖျားခြင်း
- သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း
- အသက် 40–45 နှစ်ကျော်ပြီး သွေးဆင်းမှုပုံစံ အသစ်ပြောင်းလဲလာခြင်း
- သွေးအားနည်းခြင်း၊ အလွယ်တကူမောခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ နှလုံးတုန်ခြင်း
- ဆီးချို၊ အဝလွန်ခြင်း၊ PCOS သို့မဟုတ် ဟော်မုန်းဆေးအချို့ အသုံးပြုခြင်းကဲ့သို့ အန္တရာယ်အချက်များရှိခြင်း
တစ်နာရီတိုင်း sanitary pad ပြောင်းရလောက်အောင် သွေးများခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာမူးဝေခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း၊ နှလုံးတုန်ခြင်း၊ အလွန်ဖြူဖျော့ခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ဝန်ရှိနိုင်ပြီး ဝမ်းဗိုက်နာခြင်းပါရှိပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်းသွားသင့်ပါသည်။
ဆရာဝန်က ဘာတွေစစ်ဆေးနိုင်သလဲ?
စစ်ဆေးမှုများသည် အသက်၊ လက္ခဏာ၊ သွေးဆုံးမှုအခြေအနေ၊ အန္တရာယ်အချက်များနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုရလဒ်ပေါ် မူတည်ပါသည်။
1. ရာသီစက်ဝန်းနှင့် သွေးဆင်းမှုရာဇဝင် မေးမြန်းခြင်း
သွေးဘယ်အချိန်ဆင်းသည်၊ ပမာဏဘယ်လောက်များသည်၊ ဘယ်နှရက်ကြာသည်၊ သွေးခဲရှိမရှိ၊ ရာသီစက်ဝန်း သို့မဟုတ် လိင်ဆက်ဆံမှုနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိမရှိ၊ နာကျင်မှု၊ မိန်းမကိုယ်အရည်မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးအားနည်းလက္ခဏာများရှိမရှိကို ဆရာဝန်က မေးမြန်းပါမည်။
2. Pelvic examination
မိန်းမကိုယ်၊ သားအိမ်ခေါင်း သို့မဟုတ် သားအိမ်မှ သွေးဆင်းနေသလားကို စစ်ဆေးပြီး အဖု၊ ဖိနာခြင်း၊ ပိုးဝင်ခြင်းနှင့် တင်ပါးဆုံတွင်းရှိ အခြားမူမမှန်မှုများကို ရှာဖွေနိုင်ပါသည်။
3. Pregnancy test
မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ် အမျိုးသမီးများတွင် abnormal bleeding ရှိပါက ကိုယ်ဝန်အစောပိုင်း၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် သားအိမ်ပြင်ပကိုယ်ဝန်တို့သည် အလားတူလက္ခဏာများ ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် pregnancy test ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
4. သွေးစစ်ဆေးခြင်း
သွေးအားနည်းမှုရှိမရှိ သိရန် CBC စစ်ဆေးနိုင်ပြီး အချို့လူနာများတွင် သံဓာတ်အဆင့်၊ thyroid function သို့မဟုတ် သွေးခဲမှုဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများကို သံသယရှိသည့်အကြောင်းရင်းအလိုက် ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
5. Transvaginal ultrasound
သားအိမ်၊ မျိုးဥအိမ်၊ endometrial thickness၊ endometrial polyps၊ uterine fibroids နှင့် တင်ပါးဆုံတွင်းရှိ အခြားအဖုများကို အကဲဖြတ်ရန် အသုံးများသော စစ်ဆေးမှုဖြစ်ပါသည်။
6. Saline infusion sonography
Ultrasound ပြုလုပ်နေစဉ် သားအိမ်အတွင်းခန်းထဲသို့ saline ထည့်၍ အတွင်းခန်းကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်စေသည်။ Endometrial polyp သို့မဟုတ် အတွင်းခန်းထဲသို့ ထိုးထွက်နေသောအဖုကို သံသယရှိသည့် အချို့အခြေအနေများတွင် အသုံးဝင်ပါသည်။
7. Hysteroscopy
Hysteroscopy ဖြင့် ဆရာဝန်သည် သားအိမ်အတွင်းခန်းကို တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး အချို့အခြေအနေများတွင် polyp ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် tissue biopsy ကို တစ်ကြိမ်တည်း ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။
8. Endometrial biopsy
Endometrium မှ tissue sample ကို ရယူ၍ pathology စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပြီး အလွှာပုံမှန်ရှိမရှိ၊ hyperplasia ရှိမရှိ သို့မဟုတ် မူမမှန်ဆဲလ်များရှိမရှိကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
မျိုးပွားနိုင်သောအရွယ် အမျိုးသမီးများတွင် abnormal uterine bleeding ရှိပါက အသက် 45 နှစ်နှင့်အထက်သူများ သို့မဟုတ် အသက်ငယ်သော်လည်း အဝလွန်ခြင်း၊ PCOS၊ ဆီးချို၊ ဆက်တိုက်သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် ကနဦးကုသမှုဖြင့် မသက်သာခြင်းကဲ့သို့ အန္တရာယ်အချက်များရှိသူများတွင် endometrial biopsy ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလေ့ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် AUB ကို လူတိုင်းအတွက် စံတစ်ခုတည်းဖြင့် မဆုံးဖြတ်ဘဲ တစ်ဦးချင်းအန္တရာယ်အလိုက် အကဲဖြတ်ရပါသည်။
Endometrium ထူခြင်းကို ဘယ်လိုကုသသလဲ?
ကုသမှုသည် အကြောင်းရင်း၊ biopsy ရလဒ်၊ အသက်၊ လက္ခဏာနှင့် ကလေးယူလိုမှုအပေါ် မူတည်ပါသည်။
- ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲကြောင့်ဖြစ်ပါက
လိုအပ်ချက်အလိုက် progesterone ကဲ့သို့ ဟော်မုန်းကုသမှု သို့မဟုတ် ရာသီစက်ဝန်းထိန်းညှိသည့် နည်းလမ်းများကို ဆရာဝန်က စဉ်းစားနိုင်ပြီး လက္ခဏာနှင့် endometrium ကို ဆက်လက်စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။ - Endometrial hyperplasia ဖြစ်ပါက
Atypia ရှိမရှိအပေါ် မူတည်၍ အန္တရာယ်နှင့် ကုသမှုကွာခြားပါသည်။ အချို့လူနာများတွင် progesterone ဖြင့်ကုသပြီး tissue sampling ပြန်လုပ်နိုင်သော်လည်း atypia သို့မဟုတ် အန္တရာယ်မြင့်မားသည့် findings ရှိပါက ပိုမိုပြတ်သားသောကုသမှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ - Endometrial cancer သံသယရှိပါက
သင့်လျော်သော စစ်ဆေးမှုနှင့် ကုသမှုအစီအစဉ်အတွက် မီးယပ်အထူးကု သို့မဟုတ် gynecologic oncology team ထံ လွှဲပြောင်းသင့်ပါသည်။ - Endometrial polyp သေးငယ်ပါက လက္ခဏာမရှိ၍ အန္တရာယ်နည်းသော လူနာအချို့တွင် စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် abnormal bleeding ရှိခြင်း၊ သွေးဆုံးပြီးဖြစ်ခြင်း၊ ကိုယ်ဝန်ရရန်ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် endometrial abnormality အန္တရာယ်ရှိခြင်းတို့တွင် polyp ဖယ်ရှားပြီး pathology စစ်ဆေးရန် စဉ်းစားလေ့ရှိပါသည်။
အသုံးများသောနည်းလမ်းမှာ “hysteroscopic polypectomy” ဖြစ်ပြီး hysteroscope ဖြင့် polyp တည်နေရာကို တိုက်ရိုက်မြင်ကာ ဖယ်ရှားနိုင်သည့်အပြင် ဖယ်ရှားထားသော tissue ကို pathology စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
D&C လုပ်ရန်လိုသလား?
ယခင်က abnormal bleeding ကို အကဲဖြတ်ရာတွင် dilation and curettage သို့မဟုတ် D&C ကို မကြာခဏအသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ယနေ့တွင် endometrial biopsy, hysteroscopy-directed biopsy သို့မဟုတ် အချို့အခြေအနေများတွင် D&C စသည့် နည်းလမ်းများဖြင့် endometrium ကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။
အရေးကြီးသောအချက်မှာ “သံသယရှိသည့်နေရာမှ လုံလောက်သော tissue sample ရရှိရန်” ဖြစ်ပါသည်။ Polyp သို့မဟုတ် focal lesion သံသယရှိပါက အချို့လူနာများတွင် hysteroscopy သည် blind tissue sampling ထက် ပိုမိုအသုံးဝင်သော အချက်အလက်ပေးနိုင်ပါသည်။
မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
1. Endometrium ထူတာ အန္တရာယ်ရှိသလား?
အမြဲတမ်း အန္တရာယ်ရှိသည်မဟုတ်ပါ။ ရာသီလာနေသေးသော အမျိုးသမီးများတွင် ရာသီစက်ဝန်း၏ အချို့အဆင့်များ၌ endometrium ထူလာခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ရာသီအဆင့်နှင့်မကိုက်ညီဘဲ ထူနေခြင်း၊ abnormal bleeding ပါရှိခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဆုံးပြီးနောက် တွေ့ရှိခြင်းတို့တွင် အကြောင်းရင်းကို ထပ်မံစစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
2. Endometrial polyp က ကင်ဆာလား?
အများစုသည် ကင်ဆာမဟုတ်ပါ။ သို့သော် polyp သည် abnormal bleeding ဖြစ်စေနိုင်ပြီး သွေးဆုံးပြီးသော အမျိုးသမီးများ သို့မဟုတ် အန္တရာယ်အချက်များရှိသူများကဲ့သို့ အချို့အုပ်စုများတွင် ဖယ်ရှား၍ pathology စစ်ဆေးရန် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
3. ရာသီပြီးပြီး 1 ပတ်အကြာတွင် သွေးပြန်ဆင်းခြင်း ပုံမှန်မဟုတ်ဘူးလား?
ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ထပ်တလဲလဲဖြစ်ခြင်း၊ သွေးများခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်းနာခြင်း၊ အနံ့ဆိုးခြင်း၊ မိန်းမကိုယ်အရည်မမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက် 40 နှစ်ကျော်ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။
4. သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းရင် စစ်ဆေးဖို့လိုသလား?
စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ Endometrial cancer အပါအဝင် endometrium ဆိုင်ရာရောဂါများကို ခွဲခြားရန် အရေးကြီးသောလက္ခဏာဖြစ်ပါသည်။ ACOG 2026 အရ postmenopausal bleeding ရှိသော လူနာအများစုတွင် ကနဦးအကဲဖြတ်မှုအဖြစ် ultrasound နှင့် endometrial tissue sampling နှစ်မျိုးလုံးကို အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားပါသည်။
5. Ultrasound မှာ endometrium ထူနေရင် လူတိုင်း biopsy လုပ်ရမလား?
မလိုအပ်ပါ။ အသက်၊ သွေးဆုံးမှုအခြေအနေ၊ သွေးဆင်းလက္ခဏာ၊ endometrial thickness နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်၊ တစ်ဦးချင်းအန္တရာယ်အချက်များကို ကြည့်ရပါသည်။ Abnormal bleeding သို့မဟုတ် အန္တရာယ်မြင့်မားပါက ဆရာဝန်က biopsy ကို အကြံပြုနိုင်ပါသည်။
6. Hysteroscopy နာသလား?
Hysteroscopy ကို outpatient procedure မှ operating room အထိ ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်ပြီး အသုံးပြုသည့်ကိရိယာ၊ procedure အရွယ်အစားနှင့် လူနာ၏အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပါသည်။ Polyp ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော procedure လိုအပ်ပါက local anesthesia၊ sedation သို့မဟုတ် သင့်လျော်သော anesthesia ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
7. ကုသပြီးနောက် ပြန်ဖြစ်နိုင်သလား?
Endometrial polyps နှင့် endometrium ထူခြင်းအချို့သည် ပြန်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဟော်မုန်းမညီမျှခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ပိုခြင်း၊ PCOS သို့မဟုတ် ဆေးဝါးအချို့ကဲ့သို့ အကြောင်းရင်းများ ဆက်လက်ရှိနေပါက ပြန်ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ဆရာဝန်ချိန်းဆိုသည့်အတိုင်း ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သင့်ပါသည်။
Endometrium ထူခြင်း၊ endometrial polyps နှင့် ရာသီပြီးနောက် abnormal bleeding တို့ကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ။ အထူးသဖြင့် သွေးဆင်းမှုထပ်ဖြစ်ခြင်း၊ ရာသီကြား သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း၊ ရာသီသွေးများခြင်း သို့မဟုတ် ကြာရှည်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်းတို့တွင် စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။
အကြောင်းရင်းများစွာကို ကုသနိုင်ပါသည် — ဟော်မုန်းမညီမျှခြင်း၊ endometrial polyps နှင့် endometrial hyperplasia စသည်တို့ပါဝင်သည်။ သို့သော် abnormal bleeding အချို့သည် ပိုမိုအရေးကြီးသောရောဂါ၏ အစောပိုင်းလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းစွာစစ်ဆေးရန် အရေးကြီးပါသည်။
အသုံးများသောစစ်ဆေးမှုများ တွင် pelvic examination၊ pregnancy test၊ သွေးစစ်ဆေးခြင်း၊ transvaginal ultrasound၊ hysteroscopy နှင့် လိုအပ်ချက်အရ endometrial biopsy တို့ပါဝင်ပါသည်။ ရာသီပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း၊ ရာသီကြား သွေးစက်စက်ဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်းရှိပါက လပေါင်းများစွာ ထပ်ဖြစ်သည်အထိ မစောင့်ဘဲ စောစီးစွာစစ်ဆေးခြင်းက အကြောင်းရင်းနှင့်ကိုက်ညီသော ပိုမိုသင့်လျော်ပြီး လုံခြုံသောကုသမှုကို ရွေးချယ်နိုင်ရန် ကူညီပါသည်။
အချက်အလက်မေးမြန်းရန်နှင့် ရက်ချိန်းယူရန်
Sapiens Hospital Move Better : Live Better
Tel. 02-111-3703
ကိုးကားစာတမ်းများ
1. American College of Obstetricians and Gynecologists. Updated Guidance Regarding the Role of Transvaginal Ultrasonography in Evaluating the Endometrium of Individuals With Postmenopausal Bleeding.Obstetrics & Gynecology. 2026.
2. American College of Obstetricians and Gynecologists. ACOG Publishes Updated Guidanceon Evaluation of Postmenopausal Bleeding. 2026.
3. American College of Obstetricians and Gynecologists. The Role of Transvaginal Ultrasonography in Evaluating the Endometrium of Women With Postmenopausal Bleeding. Committee Opinion No. 734. 2018.
4. American College of Obstetricians and Gynecologists. Management of Acute AbnormalUterine Bleeding in Nonpregnant Reproductive-Aged Women.** Committee Opinion No. 557. 2013.
5. American Association of Gynecologic Laparoscopists. AAGL Practice Report: Practice Guidelines for the Diagnosis and Management of Endometrial Polyps. Journal of Minimally Invasive Gynecology. 2012;19(1):3–10.
6. National Institute for Health and Care Excellence. Gynaecological cancers: recognition and referral / Suspected cancer pathway for post-menopausal bleeding.
7. Merck Manual Professional Edition. Abnormal Uterine Bleeding.
8. FIGO Menstrual Disorders Committee. PALM-COEIN classification system for abnormal uterine bleeding.