ကလေးအဖျားမြင့်ခြင်း — မည်သည့်အချိန်တွင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သလဲ?

ကလေးအဖျားမြင့်ခြင်း — မည်သည့်အချိန်တွင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သလဲ?

    သင့်ကလေးကိုယ်ပူခြင်း၊ အဖျားမြင့်ခြင်း၊ မျက်နှာဖျော့ခြင်း၊ အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်ထက်ပို၍ စိတ်တိုငိုယိုခြင်း ဖြစ်လာသည့်အခါ မိဘများ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းမှာ သဘာဝကျပါသည်။ “ဆေးရုံကို ချက်ချင်းသွားရမလား”၊ “အဖျားဘယ်လောက်မြင့်ရင် အန္တရာယ်ရှိသလဲ” သို့မဟုတ် “အဖျားကျဆေးပေးပြီး အိမ်မှာ စောင့်ကြည့်လို့ရမလား” ဟူသော မေးခွန်းများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။

ကလေးများတွင် အဖျားအများစုသည် ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပြီး အလိုအလျောက် သက်သာလာနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အချို့ကလေးများတွင် အဖျားသည် သွေးတွင်းပြင်းထန်ပိုးဝင်ခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ခြင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေး သို့မဟုတ် Kawasaki disease ကဲ့သို့သော အမြန်ဆေးစစ်ရန်လိုအပ်သည့် ရောဂါများ၏ အစောပိုင်းလက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် အလွန်ငယ်ရွယ်သောကလေးများတွင် အစောပိုင်းလက္ခဏာများ မထင်ရှားနိုင်ပါ။

ဗြိတိန်နိုင်ငံ၏ NICE guideline ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာလမ်းညွှန်ချက်များသည် ကလေးတွင် အဖျားရှိသည့်အခါ အပူချိန်နံပါတ်တစ်ခုတည်းကိုသာ မကြည့်ဘဲ “ပြင်းထန်သောရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ” ကို အဓိကထားသုံးသပ်ရန် အကြံပြုထားပါသည်။ အရေပြားအရောင်၊ တုံ့ပြန်မှု၊ အသက်ရှူခြင်း၊ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့် ကလေး၏အသက်တို့ကို ပေါင်းစပ်စဉ်းစားရပါသည်။

အဖျားဆိုတာဘာလဲ၊ ဘယ်နှဒီဂရီမှစ၍ အဖျားဟု သတ်မှတ်သလဲ?
     ယေဘုယျအားဖြင့် ကိုယ်အပူချိန် 38°C သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက ကလေးတွင် အဖျားရှိသည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။ အသက်အရွယ်နှင့် သင့်လျော်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော အပူချိန်တိုင်းကိရိယာကို အသုံးပြုသင့်ပါသည်။ အလွန်ငယ်သောကလေးများတွင် အပူချိန်တိုင်းတာခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းကို ပိုမိုသတိထားရန်လိုအပ်ပါသည်။

မိဘများ နားလည်ထားသင့်သည့်အချက်မှာ အဖျားသည် ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းခြင်းကို ခန္ဓာကိုယ်က တုံ့ပြန်သည့် လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ရောဂါတစ်ခုကိုယ်တိုင် မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် စောင့်ရှောက်မှု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အဖျားနံပါတ်ကို အမြန်ဆုံးလျှော့ချရန်သာ မဟုတ်ဘဲ ကလေး၏ အခြေအနေကောင်းမွန်မှု၊ ရေသောက်နိုင်မှု၊ အသက်ရှူပုံ၊ တုံ့ပြန်မှုနှင့် အန္တရာယ်လက္ခဏာများ ရှိမရှိကို စစ်ဆေးရန် ဖြစ်ပါသည်။

ကလေးအဖျားမြင့်ရာတွင် အပူချိန်နံပါတ်ထက် “တွဲဖက်လက္ခဏာများ” က ပိုအရေးကြီးသည်
     ကလေးတစ်ဦးတွင် အဖျား 39°C ရှိသော်လည်း အဖျားကျဆေးပေးပြီးနောက် ပြန်လည်ကစားနိုင်ခြင်း၊ ရေသောက်နိုင်ခြင်း၊ အသက်ရှူသက်သာခြင်းနှင့် အခြေအနေကောင်းမွန်ခြင်းရှိပါက အိမ်တွင် အချိန်တိုအတွင်း အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နိုင်သည့် အခြေအနေဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အခြားကလေးတစ်ဦးတွင် အဖျား 38.3°C သာရှိသော်လည်း အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ နှိုးရခက်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းပြာခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးသွားနည်းလာခြင်းရှိပါက ပို၍ စိုးရိမ်ရပါသည်။

NICE အရ အသက် 6 လကျော်ကလေးများတွင် အဖျားအပူချိန်တစ်ခုတည်းဖြင့် ပြင်းထန်သောရောဂါရှိမရှိ မဆုံးဖြတ်သင့်ပါ။ အသက် 3 လအောက် ကလေးတွင် 38°C သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက ပြင်းထန်သောရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေမြင့်သည့်အုပ်စုဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ အသက် 3–6 လကလေးတွင် 39°C သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက အနည်းဆုံး အလယ်အလတ်အန္တရာယ်အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်၍ ဂရုတစိုက် စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။

အသက် 3 လအောက်ကလေးတွင် အဖျားရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သည်
   သင့်ကလေးသည် အသက် 3 လအောက်ဖြစ်ပြီး အပူချိန် 38°C သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက အချိန်ကြာကြာစောင့်မနေဘဲ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်ပါသည်။ ကလေးသည် အလွန်မငိုက်မျဉ်းသေးသော်လည်း ပြင်းထန်သောကူးစက်ရောဂါသည် နို့စို့နည်းလာခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ စိတ်တိုခြင်း၊ ကိုယ်အပူချိန် အလွန်ပူ သို့မဟုတ် အေးခြင်း၊ အသက်ရှူမြန်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုငိုက်မျဉ်းလာခြင်း စသည့် လက္ခဏာအနည်းငယ်ဖြင့်သာ စတင်နိုင်ပါသည်။

American Academy of Pediatrics ၏ အသက် 8–60 ရက်အရွယ် အဖျားရှိသော မွေးကင်းစကလေးများအတွက် လမ်းညွှန်ချက်သည် အသက်အရွယ်အလိုက် စနစ်တကျ စစ်ဆေးရန် အလေးပေးထားပါသည်။ အချို့ကလေးများတွင် အသက်၊ ရောဂါလက္ခဏာနှင့် ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ သွေးစစ်ခြင်း၊ ဆီးစစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထပ်မံစစ်ဆေးခြင်းများ လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် အထူးသဖြင့် အသက် 3 လအောက်ကလေးများတွင် အပြင်ပန်းအခြေအနေတစ်ခုတည်းကို မကြည့်သင့်ပါ။ စောစီးစွာ ဆရာဝန်နှင့် ပြသခြင်းသည် ပိုမိုလုံခြုံသောရွေးချယ်မှု ဖြစ်ပါသည်။

ချက်ချင်းဆေးရုံသို့ သွားသင့်သော အန္တရာယ်လက္ခဏာများ
       ကလေးသည် အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ နှိုးရခက်ခြင်း၊ ပုံမှန်အတိုင်း မတုံ့ပြန်ခြင်း၊ အဆက်မပြတ်ငိုခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ အသက်ရှူမြန်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်ချိုင့်ဝင်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းပြာခြင်း၊ အရေပြားအရောင်ပြောက်ခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း၊ အလွန်ဖျော့ခြင်း သို့မဟုတ် မိဘများအမြင်တွင် “ပုံမှန်နှင့် သိသိသာသာ မတူတော့ခြင်း” ရှိပါက အရေးပေါ် ဆေးစစ်သင့်ပါသည်။

အာရုံကြောဆိုင်ရာ လက္ခဏာများလည်း အရေးကြီးသော သတိပေးလက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ လည်ပင်းတောင့်တင်းခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော ပြင်းထန်ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပထမဆုံးအကြိမ် တက်ခြင်း၊ 5 မိနစ်ကျော် တက်ခြင်း၊ တက်ပြီးနောက် မနိုးလာခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်အခြေအနေသို့ မပြန်ခြင်း၊ မွေးကင်းစကလေးတွင် ဦးခေါင်းပျော့နေရာ ဖောင်းလာခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်နေရာ အားနည်းခြင်းတို့ရှိပါက ချက်ချင်းဆေးစစ်သင့်ပါသည်။

အဖျားနှင့်အတူ ဖိနှိပ်သည့်အခါ အရောင်မပျောက်သော အနီရောင် သို့မဟုတ် ခရမ်းရောင်အဖုအပိန့်များ ဖြစ်ပေါ်ပါကလည်း အထူးသတိထားရန်လိုအပ်ပါသည်။ ကလေးအလွန်နေမကောင်းခြင်း၊ လည်ပင်းတောင့်ခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း၊ အသက်ရှူမြန်ခြင်း သို့မဟုတ် ငိုက်မျဉ်းလာခြင်းတို့နှင့် တွဲဖက်ပါက meningococcal disease ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်ရောဂါများကို စဉ်းစားရန်လိုအပ်ပါသည်။

အဖျားနှင့်အတူ ရေသောက်နည်းခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်းရှိပါက ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုကို သတိထားပါ
   အဖျားရှိသောကလေးများတွင် အစာစားချင်စိတ်လျော့ခြင်းသည် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ သို့သော် “ရေမသောက်နိုင်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ဆီးသိသိသာသာ နည်းလာခြင်း” က ပို၍ စိုးရိမ်ရပါသည်။ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုလက္ခဏာများတွင် ပါးစပ်အလွန်ခြောက်ခြင်း၊ ငိုသောအခါ မျက်ရည်မထွက်ခြင်း၊ မျက်လုံးချိုင့်ခြင်း၊ အလွန်ရေငတ်ခြင်း၊ ငိုက်မျဉ်းလာခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း သို့မဟုတ် diaper ကြာရှည်စွာခြောက်နေခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သော ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုတွင် အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ သတိအခြေအနေပြောင်းလဲခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း၊ သွေးလည်ပတ်မှုမကောင်းခြင်းနှင့် capillary refill နှေးခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး အရေးပေါ်ကုသမှုလိုအပ်ပါသည်။ ကလေးသည် ရေသောက်တိုင်းအန်ခြင်း၊ ဆေးမသောက်နိုင်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောပြင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးဆက်လက်နည်းလာခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။

အဖျား 2 ရက်ကျော်ပြီး မသက်သာပါက ဆရာဝန်နှင့် စစ်ဆေးသင့်သည်
     ကလေးတွင် အဖျား 48 နာရီကျော် ဆက်ရှိပြီး မသက်သာခြင်း သို့မဟုတ် အခြေအနေတဖြည်းဖြည်း ဆိုးလာခြင်းရှိပါက အရေးပေါ်လက္ခဏာ မထင်ရှားသော်လည်း ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။ အဆုတ်ရောင်ခြင်း၊ နားအလယ်ပိုင်းပိုးဝင်ခြင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း၊ တုပ်ကွေး၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေး သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်ခြင်းအချို့သည် အစောပိုင်းတွင် သာမန်အဖျားကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

Royal Children’s Hospital Melbourne သည် အသက် 3 လအောက်ကလေးတွင် အဖျားရှိခြင်း၊ ကလေးပိုမိုနေမကောင်းဖြစ်လာခြင်း၊ 2 ရက်ကြာပြီး မသက်သာခြင်း၊ အန်လွန်း၍ မစားမသောက်နိုင်ခြင်း၊ အဖုအပိန့်ထွက်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ ငိုက်မျဉ်းလာခြင်း သို့မဟုတ် မိဘများက ကလေးပုံမှန်မဟုတ်ဟု စိုးရိမ်ခြင်းတို့ရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသရန် အကြံပြုထားပါသည်။

အဖျား 5 ရက် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ကြာပါက မပေါ့ဆသင့်ပါ
   ကလေးတွင် အဖျား 5 ရက် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ကြာပါက အချို့အချိန်တွင် အဖျားကျသော်လည်း ဆေးစစ်သင့်ပါသည်။ Kawasaki disease တွင် အဖျားနှင့်အတူ မျက်လုံးနီခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းနီခြင်း သို့မဟုတ် ကွဲခြင်း၊ strawberry tongue၊ အဖုအပိန့်၊ လက်ခြေဖောင်းနီခြင်းနှင့် လည်ပင်း lymph node ကြီးခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး ကလေးငယ်များတွင် လက္ခဏာအားလုံး မပြည့်စုံနိုင်ပါ။

NICE အရ အဖျား 5 ရက် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ကြာသောကလေးများတွင် Kawasaki disease ဖြစ်နိုင်ခြေကို စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။ အသက် 1 နှစ်အောက်ကလေးများတွင် ပုံမှန်လက္ခဏာများ နည်းနိုင်သော်လည်း နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ မူမမှန်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေသည် ကလေးကြီးများထက် မြင့်နိုင်ပါသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် သွေးလွန်တုပ်ကွေးကိုလည်း မမေ့သင့်ပါ
   ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ကလေးတစ်ဦး ရုတ်တရက်အဖျားမြင့်ပြီး ရက်အတော်ကြာ ဆက်လက်အဖျားရှိခြင်းနှင့်အတူ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း၊ အစာစားချင်စိတ်လျော့ခြင်း၊ ပျို့ခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း သို့မဟုတ် အဖုအပိန့်ရှိပါက အခြေအနေနှင့် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုအခြေအနေအရ သွေးလွန်တုပ်ကွေး ဖြစ်နိုင်ခြေကို စဉ်းစားသင့်ပါသည်။ အန္တရာယ်လက္ခဏာများသည် အဖျားအမြင့်ဆုံးအချိန်တွင်သာမက အဖျားစတင်ကျလာချိန်တွင်လည်း ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သွေးလွန်တုပ်ကွေး၏ အန္တရာယ်လက္ခဏာများတွင် ဝမ်းဗိုက်ပြင်းထန်စွာနာခြင်း၊ အဆက်မပြတ်အန်ခြင်း၊ အသက်ရှူမြန်ခြင်း၊ သွားဖုံး သို့မဟုတ် နှာခေါင်းသွေးထွက်ခြင်း၊ အလွန်ပင်ပန်းခြင်း သို့မဟုတ် ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ အန်ဖတ် သို့မဟုတ် ဝမ်းထဲတွင် သွေးပါခြင်း၊ အလွန်ရေငတ်ခြင်း၊ ကိုယ်အေးဖျော့ခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်အားနည်းခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး ချက်ချင်းဆေးကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။

သွေးလွန်တုပ်ကွေးကို သံသယရှိပါက aspirin သို့မဟုတ် ibuprofen ကဲ့သို့သော NSAIDs များကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကြံပြုချက်မရှိဘဲ မသုံးသင့်ပါ။ ယင်းဆေးများသည် သွေးထွက်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။ အဖျားကျဆေးကို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကြံပြုချက်အတိုင်း သုံးစွဲပြီး လက္ခဏာများကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်သင့်ပါသည်။

အဖျားကျဆေးပေးပြီး အဖျားမကျပါက စိုးရိမ်ရမလား?
   အဖျားကျဆေးသည် အပူချိန်ကို ချက်ချင်းပုံမှန်ပြန်ဖြစ်စေရန် အမြဲမရည်ရွယ်ပါ။ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ကလေးပိုမိုသက်သာစေရန်၊ ရေသောက်နိုင်ရန်နှင့် အနားယူနိုင်ရန် ဖြစ်ပါသည်။ အပူချိန်မကျသေးသော်လည်း ကလေးပိုတက်ကြွလာခြင်း၊ ရေသောက်နိုင်ခြင်း၊ အသက်ရှူပုံမှန်ခြင်းနှင့် ကောင်းစွာတုံ့ပြန်ခြင်းရှိပါက အပူချိန်နံပါတ်တစ်ခုတည်းကြောင့် အရေးပေါ်အခြေအနေဟု မဆိုလိုပါ။

Royal Children’s Hospital Melbourne အရ အဖျားကြောင့် ကလေးမသက်မသာဖြစ်ပါက အသက်၊ ကိုယ်အလေးချိန်၊ ဆေးမသုံးသင့်သည့်အခြေအနေများနှင့် သင့်လျော်သော dose ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး paracetamol သို့မဟုတ် ibuprofen ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်က သီးသန့်ညွှန်ကြားခြင်းမရှိပါက ကလေးများကို aspirin မပေးသင့်ပါ။ အလွန်အေးသောရေဖြင့် ရေချိုးပေးခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်သုတ်ပေးခြင်းကိုလည်း ရှောင်သင့်ပါသည်။

သို့သော် ဆေးပေးပြီးနောက် ကလေးပိုမိုငိုက်မျဉ်းလာခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ ရေမသောက်နိုင်ခြင်း၊ အန်လွန်းခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော အဖုအပိန့်ရှိခြင်း သို့မဟုတ် မိဘများက “သာမန်အဖျားမဟုတ်ဘူး” ဟု ခံစားရပါက မစောင့်ဘဲ ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။

အဖျားကြောင့် တက်ပါက ဘာလုပ်သင့်သလဲ?
   အဖျားနှင့်ဆက်စပ်သော seizure ကို ကလေးအချို့တွင် တွေ့နိုင်ပြီး မိဘများအတွက် အလွန်ကြောက်စရာဖြစ်နိုင်ပါသည်။ simple febrile seizure အများစုသည် ရေရှည်ပြဿနာ မဖြစ်စေပါ။ သို့သော် ပထမဆုံးအကြိမ်တက်ခြင်း၊ 5 မိနစ်ကျော်တက်ခြင်း၊ တက်ပြီးနောက် မနိုးခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန်အခြေအနေသို့ မပြန်ခြင်း၊ နာမကျန်းမှုတစ်ကြိမ်အတွင်း ထပ်တလဲလဲတက်ခြင်း သို့မဟုတ် လည်ပင်းတောင့်ခြင်း၊ အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ အသက်ရှူပုံမမှန်ခြင်းတို့ရှိပါက အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ခံယူသင့်ပါသည်။

ကလေးတက်နေစဉ် ဘေးကင်းသောနေရာတွင် ဘေးစောင်းအိပ်ပေးပြီး ခက်မာသော သို့မဟုတ် ချွန်ထက်သောပစ္စည်းများကို ဖယ်ရှားပါ။ ပါးစပ်ကို အတင်းမဖွင့်ပါနှင့်၊ တက်နေစဉ် ဆေး၊ ရေ သို့မဟုတ် အစားအစာ မပေးပါနှင့်။ တက်သည့်အချိန်ကို မှတ်ထားပါ။ 5 မိနစ်ကျော်တက်ပါက သို့မဟုတ် အသက်ရှူပုံမမှန်ပါက အရေးပေါ်အကူအညီ ချက်ချင်းတောင်းပါ။

ဘယ်အချိန်မှာ အိမ်တွင် ယာယီစောင့်ကြည့်နိုင်သလဲ?
     အသက် 6 လကျော်ကလေးတွင် အဖျားရှိသော်လည်း ရေသောက်နိုင်ခြင်း၊ ဆီးပုံမှန်သွားခြင်း၊ အသက်ရှူသက်သာခြင်း၊ စိုးရိမ်စရာအဖုအပိန့်မရှိခြင်း၊ လည်ပင်းမတောင့်ခြင်း၊ အလွန်မငိုက်မျဉ်းခြင်းနှင့် အဖျားကျချိန်တွင် ပြန်ကစားနိုင် သို့မဟုတ် ကောင်းစွာတုံ့ပြန်နိုင်ပါက အစောပိုင်းတွင် အိမ်၌ အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။ ရေမကြာခဏတိုက်ပါ၊ အနားယူစေပါ၊ သက်တောင့်သက်သာရှိသော အဝတ်အစားဝတ်ပေးပါ၊ အဖျားကျဆေးကို ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် သင့်လျော်သောညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သုံးပါ။ ဆရာဝန်အကြံပြုချက်မရှိဘဲ antibiotics ကို မိမိဘာသာ မပေးသင့်ပါ။

“အိမ်မှာစောင့်ကြည့်နိုင်တယ်” ဆိုသည်မှာ လက္ခဏာများကို မစောင့်ကြည့်ရဟု မဆိုလိုပါ။ အသက်ရှူပုံ၊ အရေပြားအရောင်၊ သတိနှင့်တုံ့ပြန်မှု၊ ရေသောက်ပမာဏ၊ ဆီးသွားခြင်း၊ အဖုအပိန့်၊ အန်ခြင်းနှင့် အဖျားကျပြီးနောက် အပြုအမူတို့ကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ပါ။ အခြေအနေဆိုးလာပါက ချက်ချင်းဆေးစစ်ပါ။

• မှတ်ရလွယ်သောအချက်များ — ကလေးအဖျားရှိလျှင် မည်သည့်အချိန်တွင် ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်သလဲ?
• အသက် 3 လအောက်ဖြစ်ပြီး အပူချိန် 38°C သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ပြသသင့်ပါသည်။
• အသက် 3–6 လဖြစ်ပြီး အပူချိန် 39°C သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုခံယူသင့်ပါသည်။
• အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ နှိုးရခက်ခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်းပြာခြင်း၊ လက်ခြေအေးခြင်း သို့မဟုတ် အလွန်နေမကောင်းပုံရခြင်းရှိပါက ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်းသွားပါ။
• ပထမဆုံးအကြိမ်တက်ခြင်း၊ 5 မိနစ်ကျော်တက်ခြင်း သို့မဟုတ် တက်ပြီးနောက် ပုံမှန်သတိမပြန်လာပါက အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ခံယူပါ။
• အဖျားနှင့်အတူ ဖိလိုက်သောအခါ အရောင်မပျောက်သော အနီ/ခရမ်းရောင်အဖုအပိန့်ရှိပါက အမြန်ဆေးစစ်ပါ။
• ရေမသောက်နိုင်ခြင်း၊ အန်လွန်းခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း သို့မဟုတ် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်သည့်လက္ခဏာများရှိပါက ဆရာဝန်နှင့် ပြသပါ။
• အဖျား 2 ရက်ကျော်ပြီး မသက်သာပါက သို့မဟုတ် 5 ရက်နှင့်အထက်ကြာပါက အကြောင်းရင်းရှာဖွေရန် ဆရာဝန်နှင့် စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။
• မိဘများက ကလေးသည် “ပုံမှန်နှင့် မတူတော့ဘူး” ဟု ခံစားရပါက အကြောင်းရင်းကို ရှင်းလင်းစွာ မပြောနိုင်သော်လည်း ဆရာဝန်နှင့် ပြသသင့်ပါသည်။

     အဖျားမြင့်သော ကလေးတိုင်း ဆေးရုံတက်ရန် မလိုအပ်ပါ။ သို့သော် အထူးသဖြင့် အလွန်ငယ်သောကလေးများတွင် အချို့အခြေအနေများကို အိမ်တွင် အချိန်ကြာကြာ မစောင့်သင့်ပါ။ အလွန်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ အသက်ရှူပုံမမှန်ခြင်း၊ ရေမသောက်နိုင်ခြင်း၊ ဆီးနည်းခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သောအဖုအပိန့် သို့မဟုတ် အဖျားရက်များစွာကြာခြင်း တို့သည် အရေးကြီးသော သတိပေးလက္ခဏာများဖြစ်ပါသည်။ အပူချိန်နံပါတ်တစ်ခုတည်းကို မကြည့်ဘဲ ကလေးတစ်ကိုယ်လုံး၏ အခြေအနေကို ကြည့်ရန် အရေးကြီးပါသည်။

မိဘများအနေဖြင့် အိမ်တွင်ဆက်စောင့်ကြည့်မလား၊ ဆရာဝန်နှင့်ပြမလား မသေချာပါက အထူးသဖြင့် အလွန်ငယ်သောကလေး သို့မဟုတ် လက္ခဏာများ လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲနေသောအခါ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုခံယူခြင်းသည် သင့်လျော်ပါသည်။

Sapiens Hospital
Move Better:Live Better
ဖုန်း 02-111-3703

ကိုးကားချက်များ
National Institute for Health and Care Excellence. Fever in under 5s: assessment and initial management. NICE Guideline NG143. 2021. Pantell RH, Roberts KB, Adams WG, et al. Evaluation and Management of Well-Appearing Febrile
Infants 8 to 60 Days Old. Pediatrics. 2021;148(2):e2021052228. 
The Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Febrile child.
The Royal Children’s Hospital Melbourne. Kids Health Info: Fever in children. 
Centers for Disease Control and Prevention. Oral Rehydration, Maintenance, and Nutritional
Therapy: The Management of Acute Diarrhea in Children. 
World Health Organization. Dengue and severe dengue: fact sheet.