ကလေးက အစားရွေးစားတယ်၊ ကြီးထွားမှုနှေးတယ်၊ ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ဘူး — ဘာတွေ စစ်ဆေးသင့်သလဲ?

ကလေးက အစားရွေးစားတယ်၊ ကြီးထွားမှုနှေးတယ်၊ ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ဘူး — ဘာတွေ စစ်ဆေးသင့်သလဲ?

   မိဘများအနေဖြင့် မိမိကလေးက အခြားကလေးများထက် အစားနည်းနည်းသာစားခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်း၊ အဝတ်အစားဆိုဒ်တစ်ခုကို အချိန်ကြာကြာ ဝတ်နိုင်နေခြင်း သို့မဟုတ် ဆွေမျိုးများက ကလေးကို သေးငယ်သည်ဟု ပြောလာခြင်းတို့ကို သတိထားမိသည့်အခါ “ကလေးက အာဟာရချို့တဲ့နေသလား?” “သွေးစစ်ဖို့လိုသလား?” “နောက်ကွယ်မှာ ရောဂါတစ်ခုခုရှိနေသလား?” သို့မဟုတ် “အသက်အရွယ်အလိုက် အစားရွေးတာပဲလား၊ နောက်တော့ အလိုလိုကြီးလာမလား?” ဆိုသည့် မေးခွန်းများ ပေါ်လာတတ်ပါသည်။

ကလေးတိုင်းအတွက် တူညီသောအဖြေမရှိပါ။ အချို့ကလေးများသည် အစားနည်းသော်လည်း growth curve အတိုင်း ပုံမှန်ကြီးထွားနေပြီး တက်ကြွကာ နောက်ခံရောဂါမရှိနိုင်ပါသည်။ အချို့ကလေးများတွင်မူ အစားစားရန်ခက်ခဲခြင်းနှင့်အတူ ကိုယ်အလေးချိန် percentile ကျဆင်းခြင်း၊ ကြီးထွားမှုနှေးခြင်း၊ သွေးအားနည်းခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏဖျားနာခြင်းတို့ ရှိနိုင်သဖြင့် စနစ်တကျ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအကဲဖြတ်မှု လိုအပ်ပါသည်။ အရေးအကြီးဆုံးမှာ တစ်ကြိမ်တည်းတိုင်းထားသော ကိုယ်အလေးချိန်ဖြင့် မဆုံးဖြတ်ဘဲ အခြားကလေးများနှင့်လည်း မနှိုင်းယှဉ်ရန်ဖြစ်ပြီး “မိမိကလေး၏ အချိန်နှင့်အမျှ ကြီးထွားလာသည့်လမ်းကြောင်း” ကို growth chart ပေါ်တွင် ဆက်တိုက်ကြည့်ရန် ဖြစ်ပါသည်။

NICE guideline တွင် faltering growth ဟူသောစကားလုံးကို ကလေး၏ကြီးထွားမှုလမ်းကြောင်းသည် မျှော်မှန်းထားသည်ထက် နိမ့်ကျလာသည့်အခြေအနေကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားပြီး weight centile ကျဆင်းမှုကို အသက်၊ မွေးစအလေးချိန်၊ အရပ်၊ BMI နှင့် ကလေး၏ အလုံးစုံကျန်းမာရေးအခြေအနေတို့နှင့် ပေါင်းစပ်စဉ်းစားပါသည်။ ကိုယ်အလေးချိန်တစ်ကြိမ်တည်းကိုသာ မကြည့်ပါ။ MSD Manual ကလည်း ကလေး၏ အသက်အလိုက် ကိုယ်အလေးချိန်၊ အရပ် သို့မဟုတ် ကိုယ်အလျားနှင့် ဦးခေါင်းပတ်လည်အတိုင်းအတာတို့ကို WHO သို့မဟုတ် CDC growth charts ကဲ့သို့သော growth chart များပေါ်တွင် ကြည့်ရှုကာ အစားအသောက်ရာဇဝင်၊ မိသားစုရာဇဝင်နှင့် အသေးစိတ်ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုတို့နှင့် ပေါင်းစပ်အကဲဖြတ်ရန် အကြံပြုထားပါသည်။

သွေးစစ်ခြင်းမတိုင်မီ Growth Chart မှ စတင်ပါ
   ကိုယ်ထည်သေးငယ်သော ကလေးတိုင်းတွင် မူမမှန်မှုရှိသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ အချို့ကလေးများသည် မွေးကတည်းက သေးငယ်ပြီး မိဘများလည်း ကိုယ်ထည်သေးကာ မိမိတို့၏ growth curve အတိုင်း တည်ငြိမ်စွာ ကြီးထွားနိုင်ပါသည်။ ယင်းသည် အာဟာရချို့တဲ့မှုထက် မျိုးရိုးအရ ကိုယ်ထည်သေးခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ယခင်က percentile တစ်ခုအတိုင်း ကြီးထွားလာရာမှ ကိုယ်အလေးချိန်သည် percentile လိုင်းများစွာကို ဖြတ်ကာ တဖြည်းဖြည်းကျဆင်းလာခြင်း သို့မဟုတ် အရပ်တိုးနှုန်းပါ နှေးလာခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်က ပိုမိုအလေးထားစစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။ ကလေးသည် စွမ်းအင်မလုံလောက်သည့်အခါ ကိုယ်အလေးချိန်က ပထမဆုံးပြောင်းလဲတတ်ပြီး အရပ်တိုးနှုန်းနှေးလာခြင်းသည် ပိုမိုကြာရှည် သို့မဟုတ် ပိုမိုပြင်းထန်သော ပြဿနာကို ညွှန်ပြနိုင်ပါသည်။

ကလေးငယ်များအတွက် World Health Organization ၏ WHO Child Growth Standards ကို အသုံးများပြီး နိုင်ငံအများအပြားမှ ကျန်းမာသောကလေး 8,440 ဦး၏ အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံဖွံ့ဖြိုးထားပါသည်။ ယင်းကို အသက် 5 နှစ်အောက် ကလေးများ၏ ကြီးထွားမှုအကဲဖြတ်ရာတွင် အရေးကြီးသောစံအဖြစ် အသုံးပြုကြပါသည်။ အသက်ကြီးသောကလေးများတွင် အသက်၊ လိင်၊ အရပ်၊ ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် BMI အလိုက် သင့်လျော်သောဇယားများကို အသုံးပြု၍ တစ်ကြိမ်တည်းရလဒ်ထက် ကြီးထွားမှုလမ်းကြောင်းကို ကြည့်ရှုပါသည်။

ထို့ကြောင့် ပထမဆုံးလုပ်ဆောင်သင့်သည်မှာ ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် အရပ်ကို မှန်ကန်စွာတိုင်းတာခြင်း၊ ကလေးငယ်များတွင် ဦးခေါင်းပတ်လည်ကိုတိုင်းတာခြင်းနှင့် လက်ရှိနှင့် ယခင်အချက်အလက်များကို သင့်လျော်သော growth chart ပေါ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကာကွယ်ဆေးမှတ်တမ်း၊ ကလေးကျန်းမာရေးစာအုပ် သို့မဟုတ် ယခင်ကိုယ်အလေးချိန်မှတ်တမ်းများရှိပါက ဆရာဝန်ထံလာသည့်အခါ ယူဆောင်လာသင့်ပါသည်။ ယခင် growth data များက ပထမနေ့တွင် သွေးစစ်ဆေးမှုအများအပြားပြုလုပ်ခြင်းထက် ပိုမိုအသုံးဝင်သော အဖြေကို ပေးနိုင်ပါသည်။


ဘယ်လိုအစားရွေးခြင်းမျိုးကို စောင့်ကြည့်နိုင်ပြီး ဘယ်အချိန်မှာ စစ်ဆေးသင့်သလဲ?
   အသက်တစ်နှစ်ဝန်းကျင်မှ မူကြိုအရွယ်ကလေးများစွာတွင် အစားရွေးခြင်း၊ ဖြည်းဖြည်းစားခြင်း၊ အစားအစာကို လွယ်ကူစွာငြီးငွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် အစားစားခြင်းထက် ကစားရန် ပိုစိတ်ဝင်စားခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ကလေးသည် တက်ကြွနေဆဲ၊ ကစားနိုင်၊ ကောင်းစွာအိပ်နိုင်၊ သွေးအားနည်းခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်းမရှိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် အရပ်သည် မူလ growth curve အတိုင်း ဆက်လက်တိုးနေပါက အသက်အရွယ်အလိုက် picky eating သို့မဟုတ် မိသားစု၏ အစားကျွေးပုံကို ပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ပြင်းထန်သောရောဂါတစ်ခုဟု မဆိုလိုပါ။

သို့သော် ကလေးသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ အစားအနည်းငယ်သာစားပြီး လပေါင်းများစွာ ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်း၊ growth chart ပေါ်တွင် ကိုယ်အလေးချိန်ကျဆင်းခြင်း၊ အရပ်တိုးနှုန်းနှေးခြင်း၊ သွေးအားနည်းခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ မကြာခဏဖျားနာခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်း၊ အဆီပါဝမ်း၊ အနံ့ပြင်းထန်သောဝမ်း၊ ဝမ်းတွင်သွေးပါခြင်း၊ နာတာရှည်ဗိုက်နာခြင်း၊ မျိုချရခက်ခြင်း၊ မကြာခဏသီးခြင်း၊ အစာကျွေးချိန်တွင် ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှေးခြင်း သို့မဟုတ် အစားအစာအချို့၏ texture ကို ကြောက်ခြင်း၊ အစားကို ပါးစပ်ထဲတွင် အချိန်ကြာကြာထားခြင်း၊ မုန့်စားချိန်တိုင်း ငိုခြင်းကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော feeding behavior ပြဿနာများရှိပါက ဆရာဝန်ထံ သွားရောက်၍ စနစ်တကျအကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။

Royal Children’s Hospital Melbourne က slow weight gain တွင် အကြောင်းရင်းများစွာ ပေါင်းစပ်ပါဝင်တတ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ အသက် 2 နှစ်အောက်ကလေးများတွင် အာဟာရသည် ကြီးထွားမှုအတွက် အလွန်အရေးကြီးပြီး အမှုများစွာတွင် စွမ်းအင်ရရှိမှုမလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း နာတာရှည်ရောဂါ၊ ထပ်ခါတလဲလဲကူးစက်ရောဂါ၊ မိသားစုအခြေအနေ၊ အစားကျွေးပုံနှင့် အစားအစာကန့်သတ်ချက်များကိုလည်း အကဲဖြတ်ရန်လိုပါသည်။

ကလေး ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းများ
   အများဆုံးတွေ့ရသော အကြောင်းရင်းမှာ စွမ်းအင်ရရှိမှုမလုံလောက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ကလေးသည် အနည်းငယ်သာစားခြင်း၊ မုန့်စားချိန်မမှန်ခြင်း၊ နို့အလွန်အကျွံသောက်၍ ထမင်းမဆာခြင်း၊ အချိုရည် သို့မဟုတ် မုန့်များကိုသာစားခြင်း၊ မိဘများက အမြဲလိုက်ကျွေးသဖြင့် ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ပြည့်ဝခြင်းကို မိမိဘာသာ သိရှိရန်မသင်ယူနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားအစာ texture ပြဿနာရှိခြင်း ဥပမာ အရည်သာစားနိုင်ပြီး အကြမ်းစားအစားအစာကို မဝါးလိုခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

နောက်ထပ်အုပ်စုတစ်ခုမှာ အာဟာရကို ကောင်းစွာမစုပ်ယူနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အာဟာရဆုံးရှုံးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း၊ နွားနို့ပရိုတင်းဓာတ်မတည့်မှုအချို့၊ gluten စားပြီး သက်ဆိုင်ရာလက္ခဏာရှိသော ကလေးများတွင် celiac disease၊ inflammatory bowel disease၊ ကပ်ပါးပိုးနှင့် အချို့သော ပန်ကရိယ သို့မဟုတ် အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းရောဂါများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ယင်းအခြေအနေများတွင် ဝမ်းပျော့မကြာခဏသွားခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဗိုက်ဖောင်းခြင်း၊ အဆီပါဝမ်း သို့မဟုတ် အနံ့ပြင်းဝမ်း၊ အစားလုံလောက်သော်လည်း ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းတွင်သွေးပါခြင်းတို့ တွေ့နိုင်ပါသည်။

အခြားအုပ်စုတစ်ခုမှာ ခန္ဓာကိုယ်က ပုံမှန်ထက် စွမ်းအင်ပိုမိုအသုံးပြုနေရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ နှလုံးရောဂါ၊ နာတာရှည်အဆုတ်ရောဂါ၊ ထိန်းချုပ်မှုမကောင်းသော asthma၊ hyperthyroidism၊ နာတာရှည်ကူးစက်ရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါ၊ နာတာရှည်ရောင်ရမ်းမှုနှင့် တွေ့ရနည်းသော်လည်း လိုအပ်ပါက မလွတ်သင့်သော ကင်ဆာအချို့တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ အာရုံကြော၊ ကြွက်သား၊ မျိုချမှုနှင့် မိသားစုဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အချက်များလည်း အစားစားမှုကို သက်ရောက်စေနိုင်ပါသည်။ NICE အရ faltering growth ကို အကဲဖြတ်ရာတွင် clinical, developmental, social နှင့် feeding history အားလုံးကို စဉ်းစားပြီး လိုအပ်ပါက အစာကျွေးပုံ သို့မဟုတ် မုန့်စားချိန်ကို တိုက်ရိုက်လေ့လာနိုင်ပါသည်။

ဘာတွေ စစ်ဆေးဖို့လိုသလဲ?
   ပထမဆုံးလာရောက်သည့်နေ့တွင် အရေးအကြီးဆုံးမှာ အသေးစိတ်ရာဇဝင်မေးမြန်းခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဆရာဝန်သည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရာဇဝင်၊ မွေးစအလေးချိန်၊ မွေးဖွားမှု၊ မိခင်နို့ သို့မဟုတ် formula milk တိုက်ကျွေးမှု၊ နို့ဖျော်နည်း၊ တစ်နေ့တာ အမှန်တကယ်စားသုံးသည့်ပမာဏ၊ စားနိုင်သောအစားအစာ texture၊ မုန့်စားချိန်၊ မည်သူကကျွေးသည်၊ ကလေးက မိမိဘာသာ ဘယ်လောက်စားနိုင်သည်၊ အတင်းအကျပ်ကျွေးခြင်း၊ လှည့်ဖြားကျွေးခြင်း သို့မဟုတ် screen ဖွင့်ထားပြီးကျွေးခြင်းရှိမရှိ၊ အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဖျားခြင်း၊ မကြာခဏဖျားနာခြင်း၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ အသုံးပြုနေသောဆေးများ၊ နောက်ခံရောဂါနှင့် မိဘများ၏ ကိုယ်ထည်တို့ကို မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

NICE က မိဘများအား အစားအစာနှင့် မုန့်စားချိန်အပြုအမူကို မှတ်တမ်းတင်ရန် အကြံပြုထားပြီး အစားအစာအမျိုးအစား၊ ပမာဏ၊ အချိန်၊ နေရာနှင့် အစားစားစဉ် ပြဿနာများကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်းဖြင့် ဆရာဝန်သည် “အစားနည်းတယ်” ဟူသောစကားတစ်ခုပေါ်တွင်သာ မူတည်ဘဲ အမှန်တကယ်စားသောက်ပုံကို ပိုမိုနားလည်နိုင်ပါသည်။

ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုတွင် ကိုယ်အလေးချိန်တစ်ခုတည်းကိုသာ မကြည့်ပါ။ ဆရာဝန်သည် အရပ်၊ ခန္ဓာကိုယ်အချိုးအစား၊ ကလေးငယ်များတွင် ဦးခေါင်းပတ်လည်၊ အာဟာရချို့တဲ့မှုလက္ခဏာ၊ သွေးအားနည်းခြင်း၊ အရေပြား၊ ဆံပင်၊ လက်သည်း၊ ပါးစပ်၊ သွား၊ ဝမ်းဗိုက်၊ အသည်းနှင့် သရက်ရွက်၊ နှလုံး၊ အဆုတ်၊ ကြွက်သား၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် နာတာရှည်ရောဂါလက္ခဏာများကို အကဲဖြတ်နိုင်ပါသည်။ ကောင်းမွန်သော ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုက ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ စစ်ဆေးမှုအားလုံးလုပ်ခြင်းထက် မည်သည့်ဘက်ကို ဆက်လက်စစ်ဆေးသင့်သည်ကို လမ်းညွှန်ပေးနိုင်ပါသည်။

slow weight gain ရှိပြီး clinical indication ရှိသောကလေးများတွင် ဆရာဝန်သည် urine analysis နှင့် urine culture ကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် urinary tract infection အချို့သည် ကိုယ်အလေးချိန်တက်နှေးခြင်းဖြင့်သာ ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ အခြေခံသွေးစစ်ဆေးမှုများတွင် CBC/FBE၊ သွေးအားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် သံဓာတ်ချို့တဲ့မှုအတွက် ferritin၊ electrolytes နှင့် kidney function၊ glucose၊ liver function tests၊ thyroid function သို့မဟုတ် TSH နှင့် gluten စားပြီး သက်ဆိုင်ရာလက္ခဏာရှိသောကလေးများတွင် celiac serology နှင့် total IgA တို့ကို လက္ခဏာနှင့် ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ Royal Children’s Hospital Melbourne တွင် slow weight gain အတွက် စဉ်းစားနိုင်သော စစ်ဆေးမှုများအဖြစ် urine analysis and culture, FBE, ferritin, UEC, TSH, glucose, LFT, coeliac serology နှင့် total IgA တို့အပြင် သင့်လျော်ပါက stool tests အချို့နှင့် အသက်ကြီးသောကလေးများတွင် ESR သို့မဟုတ်
faecal calprotectin တို့ကို ဖော်ပြထားပါသည်။

သို့သော် ကလေးတိုင်းအတွက် သွေးစစ်ခြင်းသည် ပထမဆုံးအဖြေမဟုတ်ပါ။ AAP အရ imaging သို့မဟုတ် laboratory tests များကို တိကျသော clinical indication ရှိသည့်အခါ သို့မဟုတ် သင့်လျော်သောစောင့်ရှောက်မှုရရှိပြီးနောက်တွင်လည်း faltering weight ဆက်ရှိနေသည့်အခါ စဉ်းစားသင့်ပြီး အစကတည်းက စစ်ဆေးမှုအများအပြားကို မလိုအပ်ဘဲ မပြုလုပ်သင့်ပါ။ NICE ကလည်း အခြား clinical symptoms မရှိဘဲ ကျန်းမာသည့်ပုံပေါ်သောကလေးများတွင် အခြေခံအကဲဖြတ်မှုထက်ပိုသော စစ်ဆေးမှုများမှ နောက်ခံရောဂါတစ်ခုကို တွေ့ရှိနိုင်ခြေ နည်းကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

ဘယ်အချိန်မှာ ဝမ်း သို့မဟုတ် အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းကို စစ်ဆေးသင့်သလဲ?
  ကလေး၏ ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်းနှင့်အတူ နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အဆီပါဝမ်း၊ အနံ့ပြင်းထန်သောဝမ်း၊ ဗိုက်အလွန်ဖောင်းခြင်း၊ နာတာရှည်ဗိုက်နာခြင်း၊ မကြာခဏအန်ခြင်း၊ ဝမ်းတွင်သွေး သို့မဟုတ် ချွဲပါခြင်း သို့မဟုတ် အစားများများစားသော်လည်း မကြီးထွားခြင်းရှိပါက ဆရာဝန်သည် malabsorption နှင့် intestinal inflammation ကို ပိုမိုစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ Stool tests များက ကူးစက်ရောဂါ၊ ကပ်ပါးပိုး၊ ဝမ်းထဲရှိအဆီ သို့မဟုတ် အူလမ်းကြောင်းရောင်ရမ်းမှုလက္ခဏာများကို စစ်ဆေးရာတွင် ကူညီနိုင်ပါသည်။ Celiac disease စစ်ဆေးမှုကို gluten ပါသောအစားအစာစားနေပြီး သက်ဆိုင်ရာလက္ခဏာများရှိသည့်ကလေးများတွင် စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သောလက္ခဏာရှိသည့်ကလေးများ သို့မဟုတ် သင့်လျော်သောအာဟာရပြင်ဆင်မှုအပြီး မတိုးတက်သေးသောကလေးများကို pediatric gastroenterologist ထံ လွှဲပြောင်း၍ ultrasound, endoscopy သို့မဟုတ် အခြားအထူးစစ်ဆေးမှုများကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ကလေးတိုင်းတွင် endoscopy ဖြင့် စတင်ရန်မသင့်ပါ။ AAP အရ သင့်လျော်သောစောင့်ရှောက်မှုအပြီးတွင်လည်း weight faltering ဆက်ရှိနေသည့်ကလေးများ သို့မဟုတ် အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းအတွင်းကို မကြည့်ဘဲ diagnosis ကို အတည်ပြု၍မရသောအခြေအနေများတွင် endoscopy ကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

ဘယ်အချိန်မှာ ဟော်မုန်း သို့မဟုတ် အရပ်တိုးမှုကို စစ်ဆေးသင့်သလဲ?
  အဓိကပြဿနာမှာ “ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်း” ဖြစ်သော်လည်း အရပ်သည် မူလ growth curve အတိုင်း ဆက်တိုးနေပါက စွမ်းအင်ရရှိမှုနှင့် အစားစားပုံကို အရင်အကဲဖြတ်လေ့ရှိပါသည်။ သို့သော် အရပ်တိုးနှုန်းပါ နှေးလာခြင်း၊ အသက်အရွယ်နှင့်နှိုင်းယှဉ်၍ ပိုမိုပုလာခြင်း၊ bone age နှေးခြင်း၊ puberty နောက်ကျခြင်း သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အချိုးအစား မူမမှန်ခြင်းရှိပါက ကြီးထွားမှုနှင့် ဟော်မုန်းဆိုင်ရာအကြောင်းရင်းများကို ထပ်မံအကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။

NICE အရ အသက် 2 နှစ်ကျော်ကလေးတွင် linear growth နှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်မှုရှိပါက BMI centile ကို အကဲဖြတ်သင့်ပြီး အရပ်တိုးနှုန်းနှေးခြင်း သို့မဟုတ် ရှင်းပြ၍မရသော short stature ရှိပါက ကလေးအထူးကုဝန်ဆောင်မှုနှင့် တိုင်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းခြင်းကို စဉ်းစားသင့်ပါသည်။

ဘာကြောင့် ဆရာဝန်က အစကတည်းက သွေးစစ်ဆေးမှုအများကြီး မလုပ်တာလဲ?
  မိဘများစွာသည် သွေးစစ်ပြီးနောက် ပိုစိတ်ချရသည်ဟု ခံစားရနိုင်သော်လည်း picky eating နှင့် poor weight gain ရှိသောကလေးတွင် ရာဇဝင်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာစစ်ဆေးမှုက သီးခြားရောဂါတစ်ခုကို မညွှန်ပြပါက အစကတည်းက စစ်ဆေးမှုများစွာလုပ်ခြင်းသည် အကြောင်းရင်းရှာဖွေရန် မကူညီနိုင်ပါ။ အမှန်တကယ်စားသုံးသည့်အစားအစာကို 3 ရက် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ မုန့်စားချိန်ကို လေ့လာခြင်း၊ အစားအစာ၏ စွမ်းအင်ကို သင့်လျော်စွာပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် သင့်တော်သောအချိန်အကွာအဝေးဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်စောင့်ကြည့်ခြင်းက ပိုမိုအသုံးဝင်နိုင်ပါသည်။

NICE က အစားအစာကို ဘယ်လိုပြင်မည်၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ဘယ်အချိန်ပြန်စစ်မည်၊ ဘယ်လိုပြန်လည်အကဲဖြတ်မည်၊ ဘယ်အချိန်တွင် ထပ်မံစစ်ဆေးရန် သို့မဟုတ် အထူးကုထံလွှဲရန်လိုမည် စသည့် ရည်မှန်းချက်ရှင်းလင်းသော care plan ရှိရန် အကြံပြုထားပါသည်။ ကိုယ်အလေးချိန်ကို မကြာခဏလွန်းစွာတိုင်းတာခြင်းသည် မိဘများ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို မလိုအပ်ဘဲ တိုးစေနိုင်သဖြင့် follow-up အကြိမ်ရေသည် ကလေး၏အသက်နှင့် clinical concern အလိုက် သင့်တော်သင့်ပါသည်။

ဆရာဝန်နှင့်တွေ့ရန် စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် အခြေခံစောင့်ရှောက်မှု
   ဆရာဝန်အတွက် အလွန်အသုံးဝင်သည့်အရာမှာ 3 ရက်စာ food diary ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တကယ်စားသုံးသည့်အတိုင်း မှတ်တမ်းတင်ပါ။ စားသည့်အချိန်၊ အစားအစာအမျိုးအစား၊ ခန့်မှန်းပမာဏ၊ နို့၊ ရေ၊ အချိုရည်၊ မုန့်များ၊ စားနေစဉ်လက္ခဏာ၊ မုန့်စားချိန်ကြာချိန်နှင့် ဝမ်းသွားခြင်း သို့မဟုတ် အန်ခြင်းအကြိမ်ရေတို့ကို မှတ်တမ်းတင်ပါ။ ယင်းမှတ်တမ်းက နို့အလွန်အကျွံသောက်၍ အစာမဆာခြင်း၊ မုန့်မကြာခဏစား၍ အဓိကအစားအစာစားချင်စိတ်လျော့ခြင်း၊ မုန့်စားချိန်အလွန်ရှည်ခြင်း သို့မဟုတ် တစ်နေ့တာစွမ်းအင်ရရှိမှုသည် ထင်ထားသည်ထက် နည်းနေခြင်းကဲ့သို့ လွတ်သွားနိုင်သောပြဿနာများကို ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသည်။

NICE က မုန့်စားချိန်ကို သက်သောင့်သက်သာဖြစ်စေရန်၊ မိသားစုနှင့်အတူ စားစေရန်၊ 3 မုန့်အဓိကနှင့် 2 မုန့်ကြားကဲ့သို့ ပုံမှန်စားချိန်ထားရန်၊ အတင်းအကျပ်ကျွေးခြင်းနှင့် မုန့်စားချိန်တွင် အပြစ်ပေးခြင်းကို ရှောင်ရန်နှင့် အသက်အရွယ်နှင့်ကိုက်ညီသော ပမာဏ၊ အမျိုးအစားနှင့် texture ရှိသည့်အစားအစာကို ရွေးချယ်ရန် အကြံပြုထားပါသည်။ လိုအပ်ပါက အစားအစာ၏ energy density ကို ယာယီတိုးမြှင့်ခြင်း သို့မဟုတ် pediatric dietitian ထံ လွှဲပြောင်းနိုင်ပါသည်။

မကြာခဏ လျစ်လျူရှုခံရသောအချက်တစ်ခုမှာ နို့အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အချို့ကလေးများသည် တစ်နေ့လုံးနို့သောက်နေသဖြင့် အဓိကအစားအစာအတွက် မဆာတော့ပါ။ နို့သည် အာဟာရရှိသော်လည်း အလွန်အကျွံသောက်ပါက အခြားအစားအစာများအတွက် စားချင်စိတ်လျော့စေနိုင်ပါသည်။ NICE အရ နို့အပါအဝင် စွမ်းအင်ပါဝင်သောအရည်များကို အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းသည် faltering growth ရှိသောကလေးများတွင် အခြားအစားအစာများအတွက် စားချင်စိတ်ကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။

ဆရာဝန်ကို အမြန်တွေ့သင့်သည့် သတိပေးလက္ခဏာများ
   ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်းသာမက အမှန်တကယ်ကျဆင်းနေပါက ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ အကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။ မွေးကင်းစကာလကျော်ပြီးနောက် ကလေးတွင် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းသည် လူကြီးများတွင်ကဲ့သို့ ပုံမှန်မဟုတ်ပါ။ ကလေးက အားနည်းငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ အစာမစားနိုင်ခြင်း၊ အန်ခြင်းများခြင်း၊ နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းတွင်သွေးပါခြင်း၊ ဖျားနာတာရှည်ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးနာတာရှည်ခြင်း၊ ညဘက်ချွေးထွက်ခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ ဆီးမူမမှန်ခြင်း၊ ဖောခြင်း၊ အလွန်ဖြူဖျော့ခြင်း၊ ထပ်ခါတလဲလဲကူးစက်ရောဂါဖြစ်ခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနောက်ပြန်ဆုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အရပ်တိုးနှုန်းသိသိသာသာနှေးခြင်းရှိပါက လပေါင်းများစွာစောင့်မနေဘဲ ဆရာဝန်ထံ သွားရောက်သင့်ပါသည်။
NICE အရ နောက်ခံရောဂါကို ညွှန်ပြသည့် လက္ခဏာများရှိခြင်း၊ primary care အဆင့်တွင် စောင့်ရှောက်မှုကို မတုံ့ပြန်ခြင်း၊ ရှင်းပြ၍မရသော အရပ်တိုးနှုန်းနှေးခြင်း သို့မဟုတ် ပုခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်မြန်မြန်ကျခြင်း၊ ပြင်းထန်သောအာဟာရချို့တဲ့မှု သို့မဟုတ် ကလေး၏လုံခြုံရေးနှင့် စောင့်ရှောက်မှုအပေါ် စိုးရိမ်မှုရှိပါက ကလေးအထူးကုနှင့် တိုင်ပင်ခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းခြင်းကို စဉ်းစားသင့်ပါသည်။

မိဘများ မကြာခဏမေးသောမေးခွန်းများ

• ကလေးက အစားနည်းပေမယ့် ကစားနိုင်နေတယ်။ သွေးစစ်ဖို့လိုသလား?
  ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် အရပ်သည် မူလ growth curve အတိုင်း ဆက်လက်တိုးနေပြီး ဖွံ့ဖြိုးမှုက ပုံမှန်၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အန်ခြင်း၊ နာတာရှည်ဖျားခြင်း၊ သွေးအားနည်းခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏဖျားနာခြင်းမရှိပါက ချက်ချင်းသွေးစစ်ရန် မလိုအပ်နိုင်ပါ။ ဆရာဝန်သည် growth chart၊ dietary history နှင့် mealtime behavior ကို ဦးစွာကြည့်လေ့ရှိပါသည်။ ကိုယ်အလေးချိန် percentile ကျဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် အခြားမူမမှန်လက္ခဏာများရှိမှ သံသယရှိသည့်အကြောင်းရင်းအလိုက် စစ်ဆေးမှုကို ရွေးချယ်နိုင်ပါသည်။
  
• ကလေးက နို့အများကြီးသောက်ပေမယ့် ထမင်းမစားဘူး။ ဘာလုပ်သင့်သလဲ?
  ကလေး၏အသက်အလိုက် သင့်တော်သောနို့ပမာဏကို ဆရာဝန် သို့မဟုတ် pediatric dietitian နှင့် အကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။ နို့အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းသည် ကလေးကို ဗိုက်ပြည့်စေပြီး အခြားအစားအစာများ မစားချင်စေနိုင်သည့်အပြင် အာဟာရအမျိုးမျိုး မရရှိစေနိုင်ပါ။ နို့တိုက်ချိန်နှင့် မုန့်စားချိန်ကို ပြင်ဆင်ခြင်းက အဓိကအစားအစာမစားမီ သဘာဝဆာလောင်မှုကို ကလေးက ပိုမိုခံစားလာစေရန် ကူညီနိုင်ပါသည်။
  
• ကလေး ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ရင် အာဟာရဖြည့်စွက်စာ သောက်ဖို့လိုသလား?
  အကြောင်းရင်းကို မအကဲဖြတ်ဘဲ oral nutritional supplement ကို ကိုယ်တိုင်မစတင်သင့်ပါ။ အချို့ကလေးများသည် ပုံမှန်အစားအစာတွင် စွမ်းအင်ပမာဏကို ပြင်ဆင်ရန်သာလိုသော်လည်း အချို့တွင် ကုသရန်လိုသော နောက်ခံရောဂါရှိနိုင်ပြီး အချို့တွင် မျိုချမှု သို့မဟုတ် feeding behavior ပြဿနာကြောင့် အဖွဲ့လိုက်စောင့်ရှောက်မှုလိုနိုင်ပါသည်။ NICE က အစားအစာပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် အခြေခံစောင့်ရှောက်မှုအပြီးတွင်လည်း faltering growth ဆက်ရှိနေသောကလေးများတွင် liquid oral nutritional supplement ကို စဉ်းစားရန်နှင့် ကိုယ်အလေးချိန်၊ အရပ်၊ အခြားအစားအစာစားသုံးမှု၊ လက်ခံနိုင်မှုနှင့် ဆက်လက်အသုံးပြုရန်လိုအပ်မှုတို့ကို စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုထားပါသည်။
• မိဘတွေက ကိုယ်ထည်သေးလို့ ကလေးလည်းသေးတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ရောဂါရှိတာလား?
  growth chart ပေါ်ရှိ လမ်းကြောင်းနှင့် မိဘ၏အရပ်အပေါ် အခြေခံသော မျှော်မှန်းအရပ်ကို ကြည့်ရန်လိုပါသည်။ ကိုယ်ထည်သေးသော်လည်း တည်ငြိမ်စွာကြီးထွားပြီး တက်ကြွကာ အစားလုံလောက်စွာစားနိုင်ပြီး အခြားလက္ခဏာမရှိသောကလေးသည် constitutional သို့မဟုတ် familial small build ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ကိုယ်အလေးချိန် percentile ကျဆင်းခြင်း၊ အရပ်တိုးနှုန်းနှေးခြင်း သို့မဟုတ် သွေးအားနည်းခြင်း၊ နာတာရှည်ဝမ်းလျှောခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် မကြာခဏဖျားနာခြင်းရှိပါက အကြောင်းရင်းကို ထပ်မံစစ်ဆေးရန်လိုပါသည်။

အစားရွေးခြင်း၊ ကြီးထွားမှုနှေးခြင်းနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်း ကို ခံစားချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် သို့မဟုတ် အခြားကလေးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ မဆုံးဖြတ်သင့်ပါ။ မှန်ကန်သောအစမှာ ကိုယ်အလေးချိန်၊ အရပ်နှင့် လိုအပ်သည့်အသက်အရွယ်တွင် ဦးခေါင်းပတ်လည်ကို မှန်ကန်စွာတိုင်းတာပြီး growth chart ပေါ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ကာ လမ်းကြောင်းကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကလေးသည် မူလ growth curve အတိုင်း ဆက်လက်ကြီးထွားနေပါက feeding behavior ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် follow-up ကို အဓိကထားနိုင်ပါသည်။ ကိုယ်အလေးချိန် percentile ကျဆင်းခြင်း၊ အရပ်တိုးနှုန်းနှေးခြင်း သို့မဟုတ် အခြားမူမမှန်လက္ခဏာများရှိပါက အကြောင်းရင်းကို စနစ်တကျရှာဖွေသင့်ပါသည်။

ကောင်းမွန်သောစစ်ဆေးမှုဆိုသည်မှာ စစ်ဆေးမှုအားလုံးကို တစ်ပြိုင်နက်လုပ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကလေး၏ရာဇဝင်နှင့် လက္ခဏာအပေါ် အခြေခံ၍ သင့်လျော်သောစစ်ဆေးမှုကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အချို့ကလေးများတွင် သွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝမ်းစစ်ဆေးရန်လိုနိုင်ပြီး အချို့တွင် မျိုချမှု၊ allergy၊ အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်း၊ ဟော်မုန်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်ရောဂါများကို အကဲဖြတ်ရန်လိုနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ကလေးအများအပြားတွင် မုန့်စားပုံ၊ အစားအစာစွမ်းအင်၊ နို့တိုက်ချိန်နှင့် မုန့်စားပတ်ဝန်းကျင်ကို သင့်လျော်စွာပြင်ဆင်ရန်သာ အဓိကလိုအပ်နိုင်ပါသည်။

မိဘများက ကလေးသည် အလွန်အစားရွေးလာခြင်း၊ လပေါင်းများစွာ ကိုယ်အလေးချိန်မတက်ခြင်း သို့မဟုတ် မူလ growth chart နှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် ပိုမိုသေးငယ်လာခြင်းကို သတိပြုမိပါက စောစီးစွာ ဆရာဝန်နှင့်တွေ့ခြင်းက ပြင်ဆင်နိုင်သော feeding behavior ပြဿနာလား သို့မဟုတ် ကုသရန်လိုသော နောက်ခံရောဂါရှိသလားကို ခွဲခြားရာတွင် ကူညီနိုင်ပါသည်။ ကလေး၏ကြီးထွားမှုသည် ချိန်ခွင်ပေါ်ရှိ ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုသာ မဟုတ်ဘဲ ကျန်းမာရေး၊ စွမ်းအင်၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ရေရှည်ဘဝအရည်အသွေး၏ အရေးကြီးသော
ညွှန်ပြချက်ဖြစ်ပါသည်။

ကလေးတွင် ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ အားနည်းငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ အစာမစားနိုင်ခြင်း၊ နာတာရှည်အန်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းတွင်သွေးပါခြင်း၊ နာတာရှည်ဖျားခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ အလွန်ဖြူဖျော့ခြင်း၊ မကြာခဏဖျားနာခြင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးမှုနှေးခြင်း သို့မဟုတ် အရပ်တိုးနှုန်းသိသိသာသာနှေးခြင်း ရှိပါက ဆရာဝန်ထံ အမြန်ဆုံး သွားရောက်အကဲဖြတ်သင့်ပါသည်။

Sapiens Hospital
Move Better:Live Better
ဖုန်း 02-111-3703

ကိုးကားစာရင်း
National Institute for Health and Care Excellence. Faltering growth: recognition and management of faltering growth in children. NICE Guideline NG75. 
Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Slow weight gain.
World Health Organization. WHO Child Growth Standards: methods and development. 
MSD Manual Professional Edition. Growth and Weight Faltering in Children. 
American Academy of Pediatrics. Guidance on faltering weight in children.